Radovan Karadžić กับโศกนาฏกรรมสงครามบอสเนียและคำพิพากษาประวัติศาสตร์
Radovan Karadžić (ราโดวาน คารัดซิช) คืออดีตนักการเมืองชาวเซิร์บในบอสเนีย ผู้ซึ่งมีบทบาทสำคัญในฐานะประธานาธิบดีคนแรกของ Republika Srpska (สาธารณรัฐเซิร์บสกา) ในช่วงสงครามบอสเนีย ชื่อของเขาถูกจารึกในประวัติศาสตร์โลกไม่ใช่ในฐานะรัฐบุรุษ แต่ในฐานะอาชญากรสงครามที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมต่อมนุษยชาติโดยศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย (ICTY)

เส้นทางชีวิตจากจิตแพทย์สู่ผู้นำทางการเมือง
คารัดซิชเกิดเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ค.ศ. 1945 ในหมู่บ้าน Petnjica ประเทศมอนเตเนโกร (ขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของยูโกสลาเวีย) เขาเติบโตมาในครอบครัวชาวเซิร์บ โดยมีบิดาเป็นอดีตสมาชิกกลุ่ม Chetnik (กองทัพฝ่ายขวาของรัฐบาลยูโกสลาเวียพลัดถิ่นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2) ซึ่งส่งผลให้บิดาถูกจำคุกโดยระบอบคอมมิวนิสต์เป็นเวลานานในช่วงวัยเด็กของเขา
ในด้านการศึกษา คารัดซิชสำเร็จการศึกษาด้าน จิตเวชศาสตร์ (Psychiatry - การศึกษาและรักษาโรคทางจิต) จากมหาวิทยาลัยซาราเยโว และได้ไปศึกษาต่อเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคประสาทและภาวะซึมเศร้าที่โรงพยาบาล Næstved ในเดนมาร์ก รวมถึงการฝึกอบรมทางการแพทย์ที่ Columbia University ในนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ก่อนจะกลับมาทำงานที่โรงพยาบาล Koševo ในซาราเยโว
อย่างไรก็ตาม ชีวิตการทำงานในช่วงแรกของเขาไม่ได้ราบรื่นนัก คารัดซิชเคยถูกจับกุมในปี ค.ศ. 1984 ในข้อหาฉ้อโกงและยักยอกเงิน โดยมีการระบุว่าเขาใช้ความรู้ทางจิตเวชออกใบรับรองแพทย์ปลอมเพื่อช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์เกษียณก่อนกำหนด หรือช่วยอาชญากรให้พ้นผิดโดยอ้างว่ามีอาการทางจิต ซึ่งเขาถูกตัดสินจำคุก 3 ปีในปี ค.ศ. 1985
การก้าวขึ้นสู่อำนาจและสงครามบอสเนีย
ด้วยแรงผลักดันจากนักเขียนและนักการเมืองชาวเซิร์บ คารัดซิชได้ร่วมก่อตั้ง พรรคประชาธิปไตยเซิร์บ (Serb Democratic Party - SDS) ในปี ค.ศ. 1989 โดยมีเป้าหมายเพื่อรวมกลุ่มชาวเซิร์บในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาให้คงอยู่ภายใต้ยูโกสลาเวีย แม้ว่ารัฐอื่นๆ จะแยกตัวออกไป
เมื่อความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้น คารัดซิชและพรรค SDS ได้จัดตั้ง "เขตปกครองตนเองของชาวเซิร์บ" และประกาศจัดตั้งสาธารณรัฐเซิร์บสกาขึ้นในเดือนมกราคม ค.ศ. 1992 จนกระทั่งเขาได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีของ Republika Srpska ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1992 ซึ่งทำให้เขามีอำนาจสูงสุดในการสั่งการกองทัพในช่วงสงคราม
ในช่วงเวลาดังกล่าว คารัดซิชถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการล้อมเมืองซาราเยโว (Siege of Sarajevo) และการกวาดล้างทางชาติพันธุ์เพื่อขับไล่ชาวมุสลิมบอสเนีย (Bosniaks) และชาวโครแอตออกจากพื้นที่ที่กองทัพเซิร์บอ้างสิทธิ์

การหลบหนีและการปลอมตัวเป็น "ผู้เชี่ยวชาญการแพทย์ทางเลือก"
หลังจากถูก ICTY ออกหมายจับในข้อหาอาชญากรรมสงครามในปี ค.ศ. 1996 คารัดซิชได้กลายเป็นผู้ลี้ภัยที่ทางการทั่วโลกตามล่าเป็นเวลาถึง 12 ปี ในช่วงเวลานี้เขาใช้ชีวิตอย่างหลบซ่อนในกรุงเบลเกรด โดยปลอมตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ทางเลือกและจิตวิทยาภายใต้นามแฝงว่า "D.D. David" หรือ "Dr. Dragan David Dabić"
เขาเปิดเว็บไซต์และบรรยายเรื่อง "พลังงานควอนตัมของมนุษย์" (Human Quantum Energy) เพื่อรักษาปัญหาทางเพศและโรคต่างๆ รวมถึงเขียนบทความลงในนิตยสารสุขภาพ โดยที่ไม่มีใครสงสัยว่าเขาคืออดีตผู้นำสงครามที่ถูกขนานนามจากสื่อตะวันตกว่า "เพชฌฆาตแห่งบอสเนีย" (Butcher of Bosnia)
การจับกุมและคำพิพากษาครั้งสุดท้าย
จุดจบของการหลบหนีเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2008 เมื่อเขาถูกจับกุมได้ที่เมือง Batajnica กรุงเบลเกรด และถูกส่งตัวไปยังกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เพื่อเข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดีของ ICTY
ในการพิจารณาคดี คารัดซิชปฏิเสธทุกข้อกล่าวหาและวิจารณ์ว่าศาลแห่งนี้เป็นเพียง "ศาลของ NATO" อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 2016 ศาลตัดสินว่าเขามีความผิดใน 10 จาก 11 ข้อหา รวมถึงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่ Srebrenica ซึ่งมีการสังหารชายชาวมุสลิมจำนวนมากอย่างเป็นระบบ
เดิมทีเขาถูกตัดสินจำคุก 40 ปี แต่หลังจากมีการยื่นอุทธรณ์ในปี ค.ศ. 2019 ศาลได้ตัดสินเพิ่มโทษเป็น จำคุกตลอดชีวิต ปัจจุบันเขาถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำ HMP Parkhurst บนเกาะไวท์ (Isle of Wight) ประเทศอังกฤษ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ประธานาธิบดีคนแรกของ Republika Srpska (ค.ศ. 1992–1996)
- อาชีพเดิม: จิตแพทย์ (Psychiatrist)
- ข้อหาหลัก: การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (Genocide), อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และอาชญากรรมสงคราม
- เหตุการณ์สำคัญ: การสังหารหมู่ที่ Srebrenica และการล้อมเมืองซาราเยโว
- การหลบหนี: ปลอมตัวเป็นหมอทางเลือกชื่อ "D.D. David" นานกว่า 10 ปี
- บทลงโทษสุดท้าย: จำคุกตลอดชีวิตในเรือนจำของสหราชอาณาจักร
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 19 มิถุนายน ค.ศ. 1945 |
| การศึกษา | จิตเวชศาสตร์ (มหาวิทยาลัยซาราเยโว และ Columbia Medical School) |
| บทบาททางการเมือง | ผู้ร่วมก่อตั้งพรรค SDS และประธานาธิบดี Republika Srpska |
| วันที่ถูกจับกุม | 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2008 |
| คำตัดสินของศาล | มีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมสงคราม |
| โทษจำคุก | จำคุกตลอดชีวิต (Life Imprisonment) |
คำถามที่พบบ่อย
Radovan Karadžić คือใคร?
เขาคืออดีตประธานาธิบดีของ Republika Srpska และผู้นำชาวเซิร์บในช่วงสงครามบอสเนีย ซึ่งถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมสงคราม
ทำไมเขาถึงถูกเรียกว่า "เพชฌฆาตแห่งบอสเนีย"?
เป็นฉายาที่สื่อตะวันตกใช้เรียกเนื่องจากบทบาทของเขาในการสั่งการกองทัพให้ทำการกวาดล้างทางชาติพันธุ์ และการสังหารหมู่พลเรือนจำนวนมากในช่วงสงคราม
เขาหลบหนีการจับกุมได้อย่างไรเป็นเวลานาน?
เขาใช้การปลอมตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ทางเลือกภายใต้นามแฝงว่า "D.D. David" และใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายในกรุงเบลเกรด ทำให้ทางการไม่สามารถระบุตัวตนที่แท้จริงได้จนกระทั่งปี 2008
บทลงโทษสุดท้ายของเขาคืออะไร?
หลังจากผ่านกระบวนการอุทธรณ์ ศาลได้เพิ่มโทษจากจำคุก 40 ปี เป็นจำคุกตลอดชีวิต โดยปัจจุบันเขาถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำ HMP Parkhurst ประเทศอังกฤษ
เขามีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับการสังหารหมู่ที่ Srebrenica?
ศาลตัดสินว่าเขามีความรับผิดชอบในฐานะผู้นำสูงสุดที่สั่งการให้กองทัพสร้างสถานการณ์ที่เลวร้ายและดำเนินการสังหารหมู่ชายชาวมุสลิมในพื้นที่ปลอดภัยของ UN ที่ Srebrenica