Rahim Gaziyev อดีตรัฐมนตรีกลาโหมอาเซอร์ไบจานกับเส้นทางชีวิตที่พลิกผัน
Rahim Gaziyev (ระฮิม กาซิเยฟ) เป็นบุคคลสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของอาเซอร์ไบจาน ผู้ซึ่งมีบทบาทโดดเด่นในช่วงเวลาที่ประเทศกำลังเผชิญกับความวุ่นวายจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตและสงครามครั้งแรกในภูมิภาค Nagorno-Karabakh (นากอร์โน-คาราบัค) เส้นทางชีวิตของเขาเต็มไปด้วยจุดสูงสุดและจุดต่ำสุด ตั้งแต่การเป็นนักวิชาการด้านคณิตศาสตร์ สู่ตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหม และลงเอยด้วยการเป็นนักโทษการเมือง
พื้นฐานการศึกษาและจุดเริ่มต้นทางการเมือง
ก่อนจะก้าวเข้าสู่แวดวงการทหารและรัฐศาสตร์ กาซิเยฟเริ่มต้นอาชีพในฐานะนักวิชาการ โดยสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยสถาปัตยกรรมและการก่อสร้างแห่งอาเซอร์ไบจาน และได้รับวุฒิ Candidate of Sciences (วุฒิการศึกษาระดับสูงเทียบเท่าปริญญาเอกในระบบโซเวียต) สาขาฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ซึ่งเขาได้ดำรงตำแหน่งรองศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์ ณ สถาบันเดิมตั้งแต่ปี 1968 จนถึง 1990
ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 กาซิเยฟได้เปลี่ยนบทบาทเข้าสู่การเมือง โดยเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งและสมาชิก 15 คนแรกของ Popular Front of Azerbaijan (แนวร่วมประชาชนแห่งอาเซอร์ไบจาน) ซึ่งเป็นกลุ่มเคลื่อนไหวเพื่อเอกราช เขาเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ที่มีแนวคิดชาตินิยมแบบสุดโต่งและเป็นผู้สนับสนุนตัวยงของ Abulfaz Elchibey
บทบาทในฐานะรัฐมนตรีกลาโหมและสงครามคาราบัค
ในช่วงปี 1992 ท่ามกลางความขัดแย้งทางทหารที่ทวีความรุนแรงระหว่างอาเซอร์ไบจานและอาร์เมเนีย กาซิเยฟได้รับมอบหมายให้ดูแลการป้องกันเมือง Shusha ในเดือนมกราคม ต่อมาในวันที่ 17 มีนาคม 1992 รักษาการประธานาธิบดี Yagub Mammadov ได้แต่งตั้งให้เขาดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม แม้ว่าในขณะนั้นเขาจะไม่มีประสบการณ์หรือการฝึกฝนทางทหารระดับมืออาชีพเลยก็ตาม
การบริหารงานของเขาเต็มไปด้วยความผันผวน มีรายงานว่าเขาละเมิดข้อตกลงหยุดยิงหลายครั้ง รวมถึงการสั่งยิงปืนใหญ่ถล่มเมือง Stepanakert ซึ่งเป็นเมืองหลวงของนากอร์โน-คาราบัค แม้ในช่วงแรกจะสามารถยึดพื้นที่ Mardakert คืนได้ในเดือนมิถุนายน 1992 แต่ในเวลาต่อมา เมืองสำคัญอย่าง Shusha และ Lachin กลับตกอยู่ในมือของกองกำลังอาร์เมเนีย
ความล้มเหลวในการป้องกันเมืองนำไปสู่การถูกกล่าวหาว่า "ทรยศชาติ" โดยกลุ่มแนวร่วมประชาชนฯ ซึ่งเชื่อว่าเขามีเจตนาปล่อยให้เมืองตกเป็นของศัตรูเพื่อผลประโยชน์ทางภูมิรัฐศาสตร์ของรัสเซียและเพื่อดึงตัวอดีตประธานาธิบดี Ayaz Mutallibov กลับมามีอำนาจ ส่งผลให้กาซิเยฟต้องลาออกจากตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ 1993
ความขัดแย้งกับ Heydar Aliyev และการถูกจองจำ
เมื่อ Heydar Aliyev ก้าวขึ้นสู่อำนาจในเดือนมิถุนายน 1993 กาซิเยฟได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกสภาแห่งชาติและได้รับข้อเสนอตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีด้านอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ อย่างไรก็ตาม กาซิเยฟมองว่าตำแหน่งนี้ไม่มีความหมายเนื่องจากในขณะนั้นอาเซอร์ไบจานยังไม่มีการผลิตยุทโธปกรณ์เอง เขาจึงตอบโต้ Aliyev อย่างรุนแรงในที่ประชุมสภา โดยกล่าวหาว่า Aliyev เป็นคนโกหก
ความขัดแย้งนี้นำไปสู่การถูกตัดสินโทษในข้อหากบฏจากการปล่อยให้เมือง Shusha ตกเป็นของอาร์เมเนีย เขาถูกจับกุมในเดือนสิงหาคม 1993 แต่สามารถหลบหนีไปยังมอสโกได้สำเร็จ ก่อนจะถูกส่งตัวกลับมายังบากูในปี 1996 และถูกเปลี่ยนโทษประหารชีวิตเป็นจำคุกตลอดชีวิตในปี 1998
จนกระทั่งในเดือนมีนาคม 2005 กาซิเยฟได้รับอภัยโทษและถูกปล่อยตัวจากการผลักดันของ PACE (สมัชชาที่ประชุมรัฐสภายุโรป) แม้จะพยายามเขียนบทความเพื่อกู้ชื่อเสียงคืน แต่ไม่ได้รับความสนใจจากสาธารณชนมากนัก
เหตุการณ์ล่าสุดในปี 2020
ในวันที่ 13 กรกฎาคม 2020 กาซิเยฟถูกหน่วยงานความมั่นคงและอัยการสูงสุดกล่าวหาว่าเผยแพร่ข้อมูลเท็จผ่านโซเชียลมีเดียเกี่ยวกับเหตุปะทะระหว่างอาร์เมเนียและอาเซอร์ไบจาน เพื่อบั่นทอนขีดความสามารถในการป้องกันประเทศและปลุกปั่นให้เกิดการจลาจล เขาถูกควบคุมตัวในฐานะผู้ต้องสงสัยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 281 และ 282 ก่อนจะได้รับการปล่อยตัวและเปลี่ยนเป็นกักบริเวณในบ้านพักในเวลาต่อมา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- พื้นฐานการศึกษา: เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านคณิตศาสตร์และฟิสิกส์ระดับ Candidate of Sciences
- ตำแหน่งสูงสุด: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอาเซอร์ไบจาน (มีนาคม 1992 – กุมภาพันธ์ 1993)
- จุดพลิกผัน: ถูกตัดสินโทษกบฏและจำคุกตลอดชีวิต ก่อนได้รับอภัยโทษในปี 2005
- บทบาททางการเมือง: หนึ่งในผู้ก่อตั้ง Popular Front of Azerbaijan และมีแนวคิดชาตินิยมรุนแรง
| ช่วงปี/วันที่ | เหตุการณ์สำคัญ | สถานะ/บทบาท |
|---|---|---|
| 1968 – 1990 | สอนหนังสือด้านคณิตศาสตร์ | รองศาสตราจารย์ |
| 1988 | ร่วมก่อตั้ง Popular Front of Azerbaijan | นักเคลื่อนไหวทางการเมือง |
| 17 มี.ค. 1992 | ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีกลาโหม | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม |
| ก.พ. 1993 | ถูกบังคับให้ลาออกจากตำแหน่ง | อดีตรัฐมนตรี |
| 1993 – 2005 | ถูกตัดสินโทษกบฏและจำคุก (มีการหลบหนีไปรัสเซีย) | นักโทษการเมือง |
| มี.ค. 2005 | ได้รับอภัยโทษและปล่อยตัว | พลเรือน |
| ก.ค. 2020 | ถูกจับกุมข้อหาเผยแพร่ข้อมูลเท็จ | ผู้ต้องสงสัย/กักบริเวณในบ้าน |
คำถามที่พบบ่อย
Rahim Gaziyev มีพื้นฐานทางทหารก่อนรับตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมหรือไม่?
ไม่มี กาซิเยฟไม่มีการฝึกฝนทางทหารระดับมืออาชีพมาก่อน โดยพื้นฐานเดิมของเขาคือนักวิชาการและอาจารย์สอนวิชาคณิตศาสตร์
ทำไมเขาถึงถูกกล่าวหาว่าทรยศชาติ?
เขาถูกกล่าวหาว่าจงใจปล่อยให้เมือง Shusha ตกเป็นของกองกำลังอาร์เมเนีย เพื่อหวังผลทางการเมืองในการนำอดีตประธานาธิบดี Ayaz Mutallibov กลับมาดำรงตำแหน่ง และเพื่อตอบสนองผลประโยชน์ของรัสเซีย
ใครเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการทำให้เขาได้รับอิสรภาพในปี 2005?
สมัชชาที่ประชุมรัฐสภายุโรป หรือ PACE เป็นผู้ผลักดันให้มีการอภัยโทษและปล่อยตัวเขาจากการจองจำ
ความสัมพันธ์ระหว่าง Gaziyev และ Heydar Aliyev เป็นอย่างไร?
มีความขัดแย้งกันอย่างรุนแรง โดยกาซิเยฟเคยด่าทอ Aliyev ในสภาว่าเป็คนโกหก และเชื่อว่าตนเองถูกกีดกันจากตำแหน่งสำคัญเนื่องจากนโยบายที่ Aliyev ให้ความสำคัญกับคนจากภูมิภาค Nakhchivan
เหตุการณ์ในปี 2020 ที่เขาถูกจับกุมเกิดจากสาเหตุใด?
เขาถูกกล่าวหาว่าใช้โซเชียลมีเดียเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่เป็นความจริงเกี่ยวกับเหตุปะทะระหว่างอาร์เมเนียและอาเซอร์ไบจาน เพื่อบั่นทอนความมั่นคงและปลุกปั่นให้เกิดการยึดอำนาจรัฐด้วยความรุนแรง