Robert Kocharyan เส้นทางอำนาจและการเมืองของอดีตประธานาธิบดีอาร์เมเนีย
Robert Kocharyan เป็นบุคคลสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของอาร์เมเนีย โดยมีบทบาทโดดเด่นทั้งในฐานะผู้นำของสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัค (Nagorno-Karabakh) และการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 2 ของประเทศอาร์เมเนีย เส้นทางชีวิตของเขาเต็มไปด้วยการต่อสู้ทางการเมือง ความสำเร็จทางเศรษฐกิจ และข้อพิพาททางกฎหมายที่ซับซ้อน
จุดเริ่มต้นและบทบาทในสงครามนากอร์โน-คาราบัค
Kocharyan เกิดเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1954 ที่เมืองสเตปานาเคิร์ต (Stepanakert) ในเขตปกครองตนเองนากอร์โน-คาราบัค ภายใต้สหภาพโซเวียต เขาเริ่มต้นอาชีพด้วยการเป็นวิศวกรและสำเร็จการศึกษาด้วยเกียรตินิยมจากมหาวิทยาลัยโพลีเทคนิคแห่งชาติอาร์เมเนีย (National Polytechnic University of Armenia) ซึ่งเป็นสถาบันที่หล่อหลอมพื้นฐานทางวิชาการของเขา
ในช่วงทศวรรษ 1980 เขาเริ่มเข้าสู่แวดวงการเมืองผ่านลีกเยาวชนคอมมิวนิสต์ และกลายเป็นหนึ่งในผู้นำของขบวนการคาราบัคที่เรียกร้องให้โอนย้ายภูมิภาคนี้จากอาเซอร์ไบจานมายังอาร์เมเนีย เมื่อสหภาพโซเวียตล่มสลายและเกิดสงครามเต็มรูปแบบ Kocharyan ได้แสดงบทบาทนำในการรบ โดยเฉพาะการยึดเมืองชูชา (Shusha) ในปี 1992 ซึ่งถือเป็นชัยชนะครั้งสำคัญของฝ่ายอาร์เมเนีย
ด้วยความสามารถในการบริหารจัดการสงคราม เขาจึงได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี และต่อมาได้กลายเป็นประธานาธิบดีคนแรกของสาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัคในปี 1994 โดยดำรงตำแหน่งจนถึงปี 1997
การก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำสูงสุดของอาร์เมเนีย
ในปี 1997 Kocharyan ได้ย้ายบทบาทมาเป็นนายกรัฐมนตรีของอาร์เมเนียภายใต้การนำของประธานาธิบดี Levon Ter-Petrosyan อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งในแนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งในคาราบัคทำให้เขาและกลุ่มพันธมิตร รวมถึง Serzh Sargsyan กดดันให้ Ter-Petrosyan ต้องลาออกจากตำแหน่ง
หลังจากนั้น Kocharyan ได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีคนที่ 2 ของอาร์เมเนียในปี 1998 และได้รับเลือกตั้งอีกครั้งในปี 2003 ในช่วงเวลาที่เขาดำรงตำแหน่งระหว่างปี 2001 ถึง 2007 เศรษฐกิจของอาร์เมเนียมีการเติบโตอย่างก้าวกระโดดเฉลี่ยถึง 12% ต่อปี ซึ่งส่วนใหญ่ขับเคลื่อนโดยภาคการก่อสร้าง
ความสำเร็จและข้อวิพากษ์วิจารณ์
แม้ผู้สนับสนุนจะยกย่องว่าเขาสามารถสร้างความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศ แต่ในทางกลับกัน กลุ่มผู้วิจารณ์กลับกล่าวหาว่าเขาเป็นผู้ส่งเสริมระบบคอร์รัปชันและสร้างเครือข่าย Oligarchy (ระบอบคณาธิปไตย หรือการปกครองโดยกลุ่มคนรวยเพียงไม่กี่คน) ซึ่งส่งผลกระทบต่อโครงสร้างการเมืองของอาร์เมเนียในระยะยาว
ความขัดแย้งทางการเมืองและคดีความ
ช่วงปลายของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2008 เกิดเหตุการณ์ประท้วงการเลือกตั้งที่นำไปสู่การปราบปรามอย่างรุนแรงจนมีผู้เสียชีวิต 10 ราย เหตุการณ์นี้กลายเป็นชนักติดหลังของ Kocharyan โดยในปี 2018 เขาถูกตั้งข้อหา "ล้มล้างระเบียบรัฐธรรมนูญ" และถูกจับกุมหลายครั้ง
อย่างไรก็ตาม ในเดือนมีนาคม 2021 ศาลรัฐธรรมนูญของอาร์เมเนียได้ตัดสินว่ามาตราในประมวลกฎหมายอาญาที่ใช้ฟ้องร้องเขานั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้คดีความทั้งหมดถูกยกฟ้อง
การกลับมาสู่สนามการเมืองและจุดยืนในปัจจุบัน
หลังสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่สองในปี 2020 Kocharyan ได้กลับมามีบทบาททางการเมืองอีกครั้ง โดยก่อตั้ง Armenia Alliance และลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในปี 2021 แม้จะพ่ายแพ้ให้กับพรรค Civil Contract ของ Nikol Pashinyan แต่เขาก็สามารถนำพันธมิตรคว้าคะแนนเสียงมาได้เป็นอันดับสอง
ในด้านนโยบายต่างประเทศ Kocharyan มีจุดยืนที่ชัดเจนในการสนับสนุนความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับรัสเซีย โดยเขามองว่าการร่วมมือกับประธานาธิบดี Vladimir Putin เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อความมั่นคงของอาร์เมเนีย ท่ามกลางภัยคุกคามจากตุรกีและอาเซอร์ไบจาน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ประธานาธิบดีคนที่ 2 ของอาร์เมเนีย (1998–2008) และประธานาธิบดีคนแรกของนากอร์โน-คาราบัค (1994–1997)
- ผลงานเศรษฐกิจ: ผลักดัน GDP ของอาร์เมเนียให้เติบโตเฉลี่ย 12% ต่อปี ในช่วงปี 2001–2007
- จุดยืนทางการเมือง: สนับสนุนการรวมตัวกับรัสเซียอย่างเต็มรูปแบบเพื่อความมั่นคง
- การศึกษา: จบการศึกษาเกียรตินิยมด้านวิศวกรรมไฟฟ้าจาก National Polytechnic University of Armenia
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/ประเทศ |
|---|---|---|
| 1992 – 1994 | นายกรัฐมนตรี | สาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัค |
| 1994 – 1997 | ประธานาธิบดี | สาธารณรัฐนากอร์โน-คาราบัค |
| 1997 – 1998 | นายกรัฐมนตรี | สาธารณรัฐอาร์เมเนีย |
| 1998 – 2008 | ประธานาธิบดี | สาธารณรัฐอาร์เมเนีย |
| 2021 – ปัจจุบัน | ผู้นำพรรค | Armenia Alliance |
คำถามที่พบบ่อย
Robert Kocharyan มีบทบาทอย่างไรในสงครามนากอร์โน-คาราบัค?
เขาเป็นผู้นำทางทหารและการเมืองที่สำคัญ โดยมีส่วนร่วมในการยึดเมืองชูชา และดำรงตำแหน่งทั้งนายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีคนแรกของนากอร์โน-คาราบัค ซึ่งนำไปสู่ชัยชนะของฝ่ายอาร์เมเนียในปี 1994
ทำไมเขาถึงถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องเศรษฐกิจ?
แม้เศรษฐกิจจะเติบโตสูงถึง 12% ต่อปี แต่ถูกวิจารณ์ว่าเป็นการเติบโตที่กระจุกตัวอยู่ในกลุ่มคนเพียงไม่กี่คน (Oligarchs) และมีการทุจริตเชิงนโยบายเกิดขึ้นในสมัยของเขา
คดีความเรื่องการปราบปรามผู้ประท้วงในปี 2008 จบลงอย่างไร?
คดีความถูกยกฟ้องในเดือนมีนาคม 2021 หลังจากศาลรัฐธรรมนูญตัดสินว่ากฎหมายที่ใช้ในการฟ้องร้องเขานั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญของประเทศ
จุดยืนของเขาต่อรัสเซียเป็นอย่างไร?
เขาสนับสนุนความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับรัสเซียอย่างมาก และเสนอให้อาร์เมเนียบูรณาการเข้ากับรัสเซียอย่างเต็มรูปแบบเพื่อป้องกันภัยคุกคามจากประเทศเพื่อนบ้าน
เขายังมีบทบาททางการเมืองในปัจจุบันหรือไม่?
ใช่ เขายังคงเป็นผู้นำของ Armenia Alliance แม้จะไม่ได้ดำรงตำแหน่งในสภาผู้แทนราษฎร แต่เขายังคงเคลื่อนไหวในฐานะผู้นำฝ่ายค้านนอกสภา