Ronald Bato dela Rosa จากนายตำรวจระดับสูงสู่สมาชิกวุฒิสภาและผู้ลี้ภัย ICC
Ronald "Bato" dela Rosa เป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญและเต็มไปด้วยข้อถกเถียงในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองและกระบวนการยุติธรรมของฟิลิปปินส์ เขาเริ่มต้นจากการเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจที่ไต่เต้าขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (PNP) ก่อนจะก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมืองในฐานะสมาชิกวุฒิสภา อย่างไรก็ตาม ชื่อของเขากลับถูกจารึกในฐานะผู้ต้องหาที่ถูกศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หมายหัวในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
เส้นทางชีวิตและการศึกษา
เดลา โรซา เกิดเมื่อวันที่ 21 มกราคม 1962 ในครอบครัวที่ยากจน ณ เมืองซานตาครูซ จังหวัดดาเวโอเดลซูร์ ในวัยเด็กเขาต้องทำงานหนักเพื่อช่วยครอบครัว ทั้งการเป็นเด็กแบกปลาในตลาดและพนักงานเก็บค่าโดยสารรถประจำทาง
ด้านการศึกษา เขาเริ่มต้นที่มหาวิทยาลัย Mindanao State ก่อนจะเข้าศึกษาต่อที่ Philippine Military Academy (PMA) และสำเร็จการศึกษาในปี 1986 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เขาได้รู้จักกับ โรดริโก ดูเตอร์เต นอกจากนี้เขายังมุ่งมั่นพัฒนาความรู้จนได้รับปริญญาโทด้านรัฐประศาสนศาสตร์ และปริญญาเอกด้านการบริหารการพัฒนาจาก University of Southeastern Philippines รวมถึงผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรพิเศษจาก FBI Academy และ U.S. Army Ranger School ในสหรัฐอเมริกา
การก้าวขึ้นสู่อำนาจในสายงานตำรวจ
เดลา โรซา เริ่มต้นอาชีพตำรวจในปี 1986 โดยมีประสบการณ์การทำงานที่หลากหลาย ทั้งในหน่วยข่าวกรองและตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจในหลายพื้นที่ จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเขาดำรงตำแหน่งผู้กำกับการตำรวจเมืองดาเวโอ (2012–2013) ซึ่งเขาได้ริเริ่ม Oplan Tokhang (ปฏิบัติการเคาะประตูบ้านเพื่อเกลี้ยกล่อมผู้เสพยา) และ Oplan Pakgang เพื่อดึงเยาวชนออกจากแก๊งอาชญากรรม
ด้วยความไว้วางใจจากประธานาธิบดีโรดริโก ดูเตอร์เต เขาจึงได้รับแต่งตั้งให้เป็น ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (PNP Chief) ในปี 2016 โดยเขาได้นำโมเดลการปราบปรามยาเสพติดจากดาเวโอมาใช้ทั่วประเทศผ่านโครงการ Project Double Barrel ซึ่งเน้นการกวาดล้างอย่างรุนแรง จนนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์จากองค์กรสิทธิมนุษยชนทั่วโลกเกี่ยวกับเหตุการณ์สังหารนอกกระบวนการยุติธรรมที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนมหาศาล
บทบาททางการเมืองและวุฒิสภา
หลังเกษียณจากราชการตำรวจ เดลา โรซา ได้เข้าสู่สนามการเมืองและได้รับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภาในปี 2019 ด้วยคะแนนเสียงกว่า 19 ล้านเสียง เขาได้รับมอบหมายให้ดูแลคณะกรรมการด้านความสงบเรียบร้อยและยาเสพติด โดยผลักดันกฎหมายหลายฉบับ เช่น การนำโทษประหารชีวิตกลับมาใช้กับผู้ค้ายาเสพติดรายใหญ่ และการปรับปรุงกฎหมายให้เจ้าหน้าที่ดับเพลิงพกอาวุธปืนสั้นได้เพื่อป้องกันตัวขณะปฏิบัติหน้าที่
แม้จะมีความพยายามลงสมัครประธานาธิบดีในปี 2022 แต่เขาได้ถอนตัวตามมติของพรรค PDP-Laban เพื่อสนับสนุนแนวทางของพรรคในขณะนั้น
คดีความระดับโลกและการหลบหนี
ความขัดแย้งรุนแรงที่สุดในชีวิตของเดลา โรซา คือการถูก ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ออกหมายจับในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ จากบทบาทในการนำทัพสงครามยาเสพติดสมัยรัฐบาลดูเตอร์เต ซึ่งตัวประธานาธิบดีดูเตอร์เตเองก็ถูกจับกุมและคุมขังที่กรุงเฮกตั้งแต่เดือนมีนาคม 2025
ในช่วงปี 2025-2026 เดลา โรซา ตกเป็นข่าวใหญ่จากการหายตัวไปนานถึง 6 เดือนเพื่อหลบเลี่ยงการจับกุม ก่อนจะปรากฏตัวอีกครั้งในวุฒิสภาเพื่อลงคะแนนเสียงทางการเมือง และเกิดเหตุการณ์ชุลมุนภายในอาคารวุฒิสภาเมื่อเจ้าหน้าที่ NBI พยายามเข้าจับกุม จนนำไปสู่การปะทะและการหลบหนีออกจากพื้นที่โดยใช้รถยนต์ของสมาชิกวุฒิสภาอีกท่านหนึ่ง
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ชื่อเต็ม: Ronald Marapon dela Rosa (ฉายา: Bato)
- ตำแหน่งสูงสุดในสายตำรวจ: ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (PNP Chief) และอธิบดีกรมราชทัณฑ์ (BuCor)
- บทบาททางการเมือง: สมาชิกวุฒิสภาฟิลิปปินส์ (ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี 2019)
- สถานะทางกฎหมาย: ผู้ลี้ภัย/ผู้ต้องหาที่ถูกหมายจับโดยศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC)
- ผลงานที่อื้อฉาว: ผู้นำปฏิบัติการ Oplan Tokhang ในสงครามยาเสพติด
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/บทบาท |
|---|---|---|
| 2012 – 2013 | ผู้กำกับการตำรวจเมืองดาเวโอ | Davao City Police Office |
| 2016 – 2018 | ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ | Philippine National Police (PNP) |
| 2018 | อธิบดีกรมราชทัณฑ์ | Bureau of Corrections (BuCor) |
| 2019 – ปัจจุบัน | สมาชิกวุฒิสภา | Senate of the Philippines |
คำถามที่พบบ่อย
ฉายา "Bato" ของเขามาจากไหน?
คำว่า "Bato" ในภาษาท้องถิ่นแปลว่า "หิน" ซึ่งเขาได้รับฉายานี้ในช่วงเริ่มปฏิบัติงานที่ดาเวโอ เนื่องจากรุ่นพี่ในสายงานเปรียบเทียบรูปร่างที่แข็งแกร่งของเขาเหมือนกับก้อนหิน
ทำไม ICC ถึงออกหมายจับ Ronald dela Rosa?
เนื่องจากเขามีส่วนเกี่ยวข้องในฐานะผู้สั่งการและผู้ปฏิบัติงานหลักในสงครามยาเสพติดภายใต้รัฐบาลของโรดริโก ดูเตอร์เต ซึ่งมีการรายงานว่ามีการสังหารนอกกระบวนการยุติธรรมจำนวนมาก เข้าข่ายอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
Oplan Tokhang คืออะไร?
เป็นปฏิบัติการปราบปรามยาเสพติดที่เริ่มในเมืองดาเวโอก่อนจะขยายไปทั่วประเทศ โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจจะไปเคาะประตูบ้านผู้ต้องสงสัยเพื่อเกลี้ยกล่อมให้เลิกยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด แต่ในทางปฏิบัติกลับถูกวิจารณ์ว่ามีการใช้ความรุนแรงและการสังหารเกิดขึ้น
สถานะปัจจุบันของเขาในวุฒิสภาเป็นอย่างไร?
แม้จะถูกออกหมายจับจาก ICC และเคยหลบหนีการจับกุม แต่เขายังคงสถานะเป็นสมาชิกวุฒิสภา โดยได้รับเลือกตั้งกลับเข้ามาอีกครั้งในเดือนพฤษภาคม 2025 ด้วยคะแนนเสียงเป็นอันดับ 3 ของประเทศ