Saša Janković เส้นทางชีวิตจากผู้ตรวจการแผ่นดินสู่ผู้ท้าชิงประธานาธิบดีเซอร์เบีย
Saša Janković เป็นบุคคลที่มีบทบาทหลากหลายในสังคมเซอร์เบีย ทั้งในฐานะนักกฎหมาย นักข่าว นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน และนักการเมือง โดยเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากการดำรงตำแหน่ง ผู้ตรวจการแผ่นดิน (National Ombudsman) ของสาธารณรัฐเซอร์เบีย ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐเพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชน
จุดเริ่มต้นและมรสุมชีวิตในวัยเยาว์
Janković เกิดเมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1970 ที่เมือง Loznica ในยุคที่พื้นที่นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ในวัยเรียนเขาโดดเด่นด้านกีฬา โดยเฉพาะแฮนด์บอล รวมถึงคาราเต้และการยิงธนู
ชีวิตของเขาต้องเผชิญกับจุดพลิกผันครั้งใหญ่ในช่วงสงครามในดินแดนยูโกสลาเวีย เมื่อเขาถูกถอนสัญชาติของสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย เนื่องจากบิดาของเขาเกิดในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ส่งผลให้เขาถูกระบุสถานะเป็น "ผู้ลี้ภัย" แม้จะพยายามยื่นคำร้องเพื่อแก้ไขสถานะแต่กลับถูกเพิกเฉย ทำให้เขาต้องหลบซ่อนตัวอยู่หลายเดือนเพื่อเลี่ยงการถูกส่งตัวไปร่วมสงครามในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา หลังจากที่เขาเคยผ่านการเกณฑ์ทหารและร่วมรบในโครเอเชียมาแล้ว
นอกจากนี้ ในปี 1993 เขาเคยตกเป็นเป้าของการสอบสวนเมื่อเพื่อนสนิทเสียชีวิตจากการฆ่าตัวตายด้วยอาวุธปืนภายในห้องพักของเขา แม้ผลการสอบสวนของกระทรวงมหาดไทยจะยืนยันว่าเป็นการฆ่าตัวตาย แต่เรื่องนี้กลับถูกนำมาใช้โจมตีเขาทางการเมืองในเวลาต่อมา
เส้นทางวิชาชีพและการก้าวสู่ตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดิน
ด้านการศึกษา Janković สำเร็จการศึกษานิติศาสตรบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยเบลเกรดในปี 1996 และคว้าปริญญาเฉพาะทางด้านรัฐศาสตร์จากสถาบันเดียวกันในปี 2006
เขาเริ่มต้นอาชีพจากการเป็นนักข่าวที่สำนักข่าว Beta ระหว่างปี 1994-1997 ก่อนจะย้ายเข้าสู่สายงานบริหารในกระทรวงเยาวชนและกีฬา และก้าวขึ้นเป็นผู้ช่วยรัฐมนตรีกีฬาของสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย ต่อมาในปี 2003 เขาได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นที่ปรึกษากฎหมายให้กับคณะมนตรีความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (OSCE) ประจำเซอร์เบียและมอนเตเนโกร
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในวันที่ 29 มิถุนายน 2007 เมื่อรัฐสภาเซอร์เบียแต่งตั้งให้เขาเป็น ผู้ตรวจการแผ่นดิน คนแรกของประเทศ และด้วยผลงานที่โดดเด่น เขาจึงได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งต่อเป็นวาระที่สองในปี 2012 โดยได้รับการสนับสนุนจากทุกพรรคการเมืองในรัฐสภา
การเผชิญหน้ากับอำนาจรัฐและการต่อสู้เพื่อความยุติธรรม
ในช่วงปี 2014 Janković เริ่มมีความขัดแย้งอย่างรุนแรงกับรัฐบาลและนายกรัฐมนตรี Aleksandar Vučić จากการตรวจสอบกรณีการใช้ความรุนแรงของเจ้าหน้าที่ต่อพี่ชายของนายกรัฐมนตรีในงานเดินขบวน Pride Parade ซึ่งเขาชี้ว่าหน่วยความมั่นคงทางทหารละเมิดกฎหมาย ส่งผลให้เขาถูกโจมตีอย่างหนักจากพรรค SNS และสื่อกระแสหลัก
ความขัดแย้งยังคงดำเนินต่อไปในปี 2015 เมื่อเขาออกมาวิพากษ์วิจารณ์ความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์เฮลิคอปเตอร์ทหารตก และในปี 2016 กรณีการรื้อถอนอาคารในย่าน Savamala ของกรุงเบลเกรดอย่างลับๆ ซึ่งเขาเปิดเผยว่าตำรวจได้รับคำสั่งไม่ให้เข้าแทรกแซง การทำหน้าที่อย่างตรงไปตรงมาทำให้เขาถูกกล่าวหาว่าใช้ตำแหน่งเพื่อสร้างชื่อเสียงทางการเมือง
บทบาททางการเมืองและการชิงตำแหน่งประธานาธิบดี
ด้วยแรงสนับสนุนจากบุคคลสาธารณะกว่า 100 คนที่ลงชื่อเรียกร้องให้เขาลงสมัครรับเลือกตั้ง Janković จึงตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดินในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2017 เพื่อลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีเซอร์เบียในฐานะผู้สมัครอิสระ
ผลการสำรวจชี้ว่าฐานเสียงหลักของเขาคือกลุ่มผู้มีการศึกษาสูง ผู้หญิง และชาวเซอร์เบียที่อาศัยอยู่ในต่างประเทศ โดยในการเลือกตั้งครั้งนั้นเขาได้รับคะแนนเสียง 16.36% จบในอันดับที่สองรองจาก Aleksandar Vučić หลังจากนั้นเขาได้ร่วมก่อตั้งและนำกลุ่ม Movement of Free Citizens ซึ่งเป็นองค์กรการเมืองฝ่ายซ้ายกลาง ก่อนจะลาออกในปี 2019
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ผู้ตรวจการแผ่นดินแห่งสาธารณรัฐเซอร์เบีย (2007–2017)
- ผลการเลือกตั้งปี 2017: ได้คะแนน 16.36% จบอันดับที่ 2 ในการเลือกตั้งประธานาธิบดี
- การศึกษา: นิติศาสตร์ และ รัฐศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเบลเกรด
- รางวัลเกียรติยศ: เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งคุณธรรมแห่งชาติฝรั่งเศส (French National Order of Merit) ระดับ Chevalier
- จุดยืนทางการเมือง: ไม่ยอมรับการประกาศเอกราชของโคโซโว และคัดค้านการแบ่งแยกดินแดนในโคโซโว
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 27 เมษายน 1970 (เมือง Loznica) |
| อาชีพหลัก | นักกฎหมาย, นักข่าว, ผู้ตรวจการแผ่นดิน |
| วาระการดำรงตำแหน่ง Ombudsman | 23 กรกฎาคม 2007 – 7 กุมภาพันธ์ 2017 |
| พรรคการเมืองที่เกี่ยวข้อง | Movement of Free Citizens (2017–2019) |
| รางวัลสำคัญ | Person of the Year โดย OSCE (2011) และ Vreme (2015) |
คำถามที่พบบ่อย
Saša Janković คือใคร?
เขาเป็นอดีตผู้ตรวจการแผ่นดินของเซอร์เบีย นักกฎหมาย และนักการเมืองที่โดดเด่นในการปกป้องสิทธิมนุษยชนและตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล
ทำไมเขาถึงลาออกจากตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดิน?
เขาลาออกในเดือนกุมภาพันธ์ 2017 เพื่อลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีของสาธารณรัฐเซอร์เบีย
ผลการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2017 ของเขาเป็นอย่างไร?
เขาได้รับคะแนนเสียง 16.36% ซึ่งทำให้เขาได้อันดับที่ 2 รองจากผู้ชนะคือ Aleksandar Vučić
เขามีจุดยืนอย่างไรต่อประเด็นโคโซโว?
เขายืนยันว่าจะไม่ลงนามยอมรับเอกราชของโคโซโว และมองว่าแนวคิดการแบ่งแยกดินแดนในโคโซโวเป็นเรื่องที่อันตราย
เขาเคยได้รับรางวัลอะไรบ้าง?
เขาได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งคุณธรรมแห่งชาติฝรั่งเศส และได้รับเลือกให้เป็นบุคคลแห่งปี (Person of the Year) จากทั้ง OSCE และนิตยสาร Vreme