Sergi Jordà นวัตกรผู้ปฏิวัติวงการดนตรีดิจิทัลและผู้สร้าง Reactable
ในโลกที่เทคโนโลยีและศิลปะหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียว Sergi Jordà คือชื่อที่โดดเด่นในฐานะผู้บุกเบิกการสร้างสรรค์เครื่องดนตรีแห่งอนาคต เขาเป็นทั้งศิลปินติดตั้ง นักดนตรีดิจิทัล และอาจารย์ประจำกลุ่มเทคโนโลยีทางดนตรี (Music Technology Group) ณ Universitat Pompeu Fabra ในเมืองบาร์เซโลนา แต่สิ่งที่ทำให้เขาเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกคือการนำทีมพัฒนา Reactable เครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ที่เปลี่ยนวิธีการสร้างเสียงดนตรีให้กลายเป็นประสบการณ์ที่สัมผัสได้จริง
เส้นทางจากนักฟิสิกส์สู่ผู้สร้างสรรค์เสียงดนตรี
Sergi Jordà เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1961 ที่กรุงมาดริด โดยมีบิดาคือ Joaquín Jordà ผู้กำกับภาพยนตร์และนักเขียนชาวกาตาลันผู้มีชื่อเสียง พื้นฐานการศึกษาของ Sergi มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เพราะเขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้าน Fundamental Physics (ฟิสิกส์พื้นฐาน) จาก Universitat de Barcelona ในปี 1987 ควบคู่ไปกับการศึกษาด้านดนตรี
ด้วยความหลงใหลในเทคโนโลยี เขาจึงกลายเป็นหนึ่งในกลุ่มแรกๆ ในสเปนที่นำการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์มาประยุกต์ใช้กับการสร้างดนตรีสด (Live Computer Music) และต่อมาได้ศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกด้าน Artificial Intelligence (ปัญญาประดิษฐ์) กับ UNED ซึ่งความรู้ข้ามสายงานนี้เองที่กลายเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสรรค์ผลงานที่ผสมผสานวิทยาศาสตร์และศิลปะเข้าด้วยกัน
การสร้างสรรค์ผลงานและนวัตกรรม Digital Lutherie
ในช่วงทศวรรษ 1990 Sergi ได้ร่วมงานกับศิลปินชื่อดังอย่าง Marcel.lí Antúnez Roca และกลุ่ม La Fura dels Baus เพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะติดตั้งแบบโต้ตอบ (Interactive Installations) และการแสดงมัลติมีเดีย รวมถึงการพัฒนา FMOL ซึ่งเป็นแอปพลิเคชันสำหรับการสร้างดนตรีร่วมกันผ่านอินเทอร์เน็ตในช่วงปี 1999–2002
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเขาเข้าร่วมงานกับ Dr Xavier Serra ที่ Universitat Pompeu Fabra โดย Sergi ได้นำเสนอวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกในหัวข้อ Digital Lutherie (การสร้างเครื่องดนตรีดิจิทัล) ซึ่งเป็นการวางรากฐานให้กับคอมพิวเตอร์ดนตรีรูปแบบใหม่ที่เน้นการแสดงสดและการด้นสด (Improvisation) โดยใช้การตอบสนองทางสายตาและการจัดการพื้นที่เป็นหลัก
กำเนิด Reactable: เมื่อเสียงดนตรีสัมผัสได้
ระหว่างปี 2003 ถึง 2006 Sergi ร่วมกับทีมงาน ได้พัฒนา Reactable ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ Tangible Tabletop Interface หรืออินเทอร์เฟซแบบโต๊ะสัมผัสที่ผู้ใช้สามารถวางวัตถุลงไปเพื่อควบคุมเสียง โดยนำหลักการของ Modular Synthesizer (เครื่องสังเคราะห์เสียงแบบโมดูลาร์) ที่ Bob Moog เคยพัฒนาไว้ในยุค 60 มาประยุกต์ใช้ในรูปแบบที่ทันสมัยและเข้าใจง่ายขึ้น
ความล้ำสมัยของ Reactable ได้รับการยอมรับในระดับสากล โดยเฉพาะเมื่อศิลปินระดับโลกอย่าง Björk นำเครื่องนี้ไปใช้ในการทัวร์คอนเสิร์ต Volta ปี 2007 ส่งผลให้ Reactable กลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง และถูกนำไปจัดแสดงในศูนย์วิทยาศาสตร์และศิลปะชั้นนำทั่วโลก เช่น ในชิคาโก มิลวอคี สิงคโปร์ และเยอรมนี นอกจากนี้ยังมีการเปิดตัวเวอร์ชันโมบายล์สำหรับ iPhone และ iPad ในปี 2010 ซึ่งขึ้นแท่นแอปพลิเคชันดนตรียอดนิยมใน 20 ประเทศอย่างรวดเร็ว
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญหลากหลาย: เป็นทั้งนักฟิสิกส์, นักเขียนโปรแกรม, ศิลปิน และอาจารย์มหาวิทยาลัย
- ผลงานชิ้นเอก: เป็นผู้นำทีมสร้าง Reactable เครื่องดนตรีที่เปลี่ยนการควบคุมเสียงให้เป็นวัตถุสัมผัส
- การยอมรับระดับโลก: ผลงานถูกนำไปใช้โดยศิลปินชื่อดังอย่าง Björk และจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ทั่วโลก
- รางวัลการันตี: ได้รับรางวัลระดับสูง เช่น Golden Nica จาก Prix Ars Electronica และรางวัลจาก D&AD Design Awards
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| การศึกษา | ป.ตรี ฟิสิกส์พื้นฐาน (UB), ป.เอก ปัญญาประดิษฐ์ (UNED) |
| ตำแหน่งปัจจุบัน | Associate Professor ที่ Music Technology Group, Universitat Pompeu Fabra |
| นวัตกรรมหลัก | Reactable (Tangible Musical Instrument) |
| รางวัลเด่น | Golden Nica (2008), Yellow Pencil D&AD (2008), Rolling Stone Hot Instrument of the Year (2007) |
คำถามที่พบบ่อย
Reactable คืออะไร?
Reactable คือเครื่องดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้หน้าจอสัมผัสแบบโต๊ะ โดยผู้เล่นจะใช้การวางและเคลื่อนย้ายวัตถุบนพื้นผิวเพื่อสร้างและปรับแต่งเสียงดนตรี ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และหลักการของเครื่องสังเคราะห์เสียงแบบโมดูลาร์
Sergi Jordà มีพื้นฐานการศึกษาด้านใดบ้าง?
เขามีพื้นฐานที่หลากหลายมาก โดยจบปริญญาตรีด้านฟิสิกส์พื้นฐาน และศึกษาต่อระดับปริญญาเอกในด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) นอกจากนี้ยังมีความเชี่ยวชาญด้านดนตรีและการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์
Digital Lutherie ที่ Sergi กล่าวถึงหมายถึงอะไร?
Digital Lutherie คือแนวคิดในการออกแบบและสร้างเครื่องดนตรีดิจิทัลขึ้นมาใหม่ โดยไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเลียนแบบเครื่องดนตรีเดิม แต่เป็นการสร้างอินเทอร์เฟซที่ช่วยให้การแสดงสดและการด้นสดทางดนตรีมีประสิทธิภาพและเป็นธรรมชาติมากขึ้น
ผลงานของ Sergi Jordà ได้รับการยอมรับในวงการไหนบ้าง?
ผลงานของเขาได้รับการยอมรับทั้งในวงการดนตรีร่วมสมัย (ผ่านศิลปินอย่าง Björk), วงการศิลปะดิจิทัล (ผ่านงานติดตั้งแบบโต้ตอบ), และวงการวิชาการด้านเทคโนโลยีทางดนตรีและปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และคอมพิวเตอร์ (HCI)