Shen Zhihua นักประวัติศาสตร์ผู้เปิดเผยความลับสงครามเย็นและความสัมพันธ์จีน-โซเวียต
ในโลกของการศึกษาประวัติศาสตร์การเมืองระหว่างประเทศ ชื่อของ Shen Zhihua (เสิ่น จื้อหัว) ได้รับการยอมรับในฐานะผู้เชี่ยวชาญระดับแถวหน้าด้านประวัติศาสตร์สหภาพโซเวียต ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและโซเวียต รวมถึงเหตุการณ์สำคัญในช่วง สงครามเย็น (Cold War) หรือช่วงเวลาแห่งความตึงเครียดทางการเมืองและทหารระหว่างกลุ่มประเทศโลกเสรีและกลุ่มคอมมิวนิสต์หลังสงครามโลกครั้งที่สอง
ปัจจุบันเขาดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ที่ East China Normal University พร้อมทั้งเป็นศาสตราจารย์พิเศษที่มหาวิทยาลัยปักกิ่ง (Peking University) และมหาวิทยาลัยเหรินหมินแห่งประเทศจีน (Renmin University of China) นอกจากนี้เขายังเป็นผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ตะวันออกของสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน และเป็นนักวิจัยกิตติมศักดิ์ที่มหาวิทยาลัยจีนแห่งฮ่องกง โดยในปี 2011 เขาเคยได้รับเลือกให้เป็นนักวิชาการด้านนโยบายสาธารณะที่ศูนย์ Woodrow Wilson International Center for Scholars ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา
เส้นทางชีวิตที่เต็มไปด้วยอุปสรรคและการต่อสู้
ชีวิตของ Shen Zhihua ไม่ได้ราบรื่นเสมอไป เขาเติบโตในปักกิ่งโดยมีบิดาเป็นข้าราชการระดับสูงอันดับสองในระบบราชทัณฑ์ของจีน ซึ่งเคยร่วมงานกับเหมา เจ๋อตง ที่เมืองเหยียนอันในช่วงสงครามกลางเมืองจีน ตัวของ Shen เองเคยรับราชการเป็นนักบินกองทัพเรือ แต่กลับต้องเผชิญกับมรสุมชีวิตเมื่อถูกกล่าวหาว่าฆาตกรรมและถูกจำคุก ซึ่งต่อมาเขาได้รับการปล่อยตัวหลังจากพยานที่ให้การปรักปรำยอมรับว่าข้อมูลนั้นไม่เป็นความจริง
ความยากลำบากยังคงดำเนินต่อในช่วงต้นทศวรรษ 1980 ขณะที่เขากำลังศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษาด้านประวัติศาสตร์โลกที่สถาบันสังคมศาสตร์จีน เขาถูกจำคุกอีกครั้งจากเหตุการณ์ความขัดแย้งทางการเมือง ส่งผลให้ต้องยุติการศึกษาในขณะนั้น เขาหันไปทำธุรกิจส่วนตัวอยู่ระยะหนึ่ง ก่อนจะกลับมาสู่เส้นทางวิชาการอีกครั้งด้วยการก่อตั้ง Zhongguo Shixuehui Dongfang Lishi Yanjiu Zhongxin (ศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ตะวันออก สมาคมประวัติศาสตร์จีน) ในปี 1993 ซึ่งกลายเป็นองค์กรวิจัยที่มีผลงานโดดเด่น โดยมีส่วนช่วยในการตีพิมพ์หนังสือและงานวิจัยกว่า 80 เล่ม รวมถึงการจัดประชุมวิชาการด้านประวัติศาสตร์โซเวียตและความสัมพันธ์จีน-โซเวียตจำนวนมาก
การอุทิศตนเพื่อความจริงทางประวัติศาสตร์
Shen Zhihua และ Li Danhui ภรรยาของเขา เป็นที่รู้จักในวงการวิชาการเรื่องความใจกว้างและการสนับสนุนนักวิจัยทั้งชาวจีนและชาวต่างชาติ โดย Shen ได้ใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัวสนับสนุนกลุ่มวิจัยในการเดินทางไปยังกรุงมอสโก เพื่อรวบรวมสำเนาเอกสารจากจดหมายเหตุ (Archival materials) ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นต้นที่สำคัญยิ่งในการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์
ผลงานของเขาประกอบด้วยบทความวิชาการมากกว่า 60 ฉบับ หนังสือเฉพาะทาง 8 เล่ม และการเป็นบรรณาธิการหนังสืออีก 5 เล่ม โดยเฉพาะการเป็นบรรณาธิการหลักของชุดเอกสารประวัติศาสตร์ว่าด้วยนโยบายต่างประเทศของโซเวียตและสงครามเกาหลี ซึ่งถือเป็นงานบุกเบิกในสาขานี้
Andrew Nathan จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ได้ยกย่องว่างานของ Shen มีความละเอียดอ่อนและสร้างคุณูปการอย่างมากต่อประวัติศาสตร์ระหว่างประเทศในช่วงสงครามเย็น โดยชี้ให้เห็นว่างานของเขาเป็นส่วนหนึ่งของคลื่นวิชาการอิสระในจีนที่ช่วยถอดรหัสบทบาทของจีนในความขัดแย้งระดับโลก โดยแสดงให้เห็นว่าจีนดำเนินนโยบายตามผลประโยชน์ของรัฐ เช่นเดียวกับประเทศอื่นๆ ในยุคนั้น
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: ประวัติศาสตร์สหภาพโซเวียต, ความสัมพันธ์จีน-โซเวียต และสงครามเย็น
- บทบาททางวิชาการ: ศาสตราจารย์ที่ East China Normal University และผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ตะวันออก
- ผลงานโดดเด่น: ตีพิมพ์หนังสือและบทความจำนวนมาก โดยเน้นการใช้หลักฐานจากจดหมายเหตุโซเวียต
- มุมมองเชิงกลยุทธ์: เคยเสนอทัศนะว่าผลประโยชน์ทางยุทธศาสตร์ของจีนมีความสอดคล้องกับเกาหลีใต้มากกว่าเกาหลีเหนือ
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | เมษายน 1950 (ปักกิ่ง, จีน) |
| ตำแหน่งปัจจุบัน | ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์, ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ตะวันออก |
| ผลงานเขียนหลัก | หนังสือเฉพาะทาง 8 เล่ม, บทความกว่า 60 ฉบับ |
| หัวข้อวิจัยหลัก | สงครามเกาหลี, ความสัมพันธ์เหมา เจ๋อตง-สตาลิน, พันธมิตรจีน-โซเวียต |
คำถามที่พบบ่อย
Shen Zhihua มีความเชี่ยวชาญในด้านใดเป็นพิเศษ?
เขามีความเชี่ยวชาญระดับสูงในด้านประวัติศาสตร์ของสหภาพโซเวียต ความสัมพันธ์ทางการทูตและการเมืองระหว่างจีนและโซเวียต รวมถึงการวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ ในช่วงสงครามเย็น
อะไรคือจุดเด่นในงานวิจัยของ Shen Zhihua?
จุดเด่นคือการใช้หลักฐานจากจดหมายเหตุจริงและการนำเสนอประวัติศาสตร์ที่ปราศจากมายาคติ โดยมองว่าการดำเนินนโยบายของจีนในช่วงสงครามเย็นขับเคลื่อนด้วยผลประโยชน์ของชาติเป็นหลัก
เขามีส่วนช่วยวงการวิชาการอย่างไรนอกจากการเขียนหนังสือ?
เขาได้ก่อตั้งศูนย์วิจัยเอกชนที่ผลิตผลงานวิชาการจำนวนมาก และใช้ทุนส่วนตัวสนับสนุนให้นักวิจัยเดินทางไปเก็บข้อมูลจากจดหมายเหตุในมอสโก เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องแม่นยำ
ทัศนะของเขาต่อความสัมพันธ์ในคาบสมุทรเกาหลีเป็นอย่างไร?
ในการบรรยายเมื่อเดือนมีนาคม 2017 เขาได้เสนอความเห็นว่า ในเชิงยุทธศาสตร์แล้ว ประเทศจีนมีผลประโยชน์ที่สอดคล้องกับเกาหลีใต้มากกว่าเกาหลีเหนือ