Svetlana Savitskaya สตรีเหล็กแห่งห้วงอวกาศและตำนานนักบินรัสเซีย
ในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศ ชื่อของ Svetlana Savitskaya ถูกจารึกไว้ในฐานะผู้บุกเบิกที่ทำลายขีดจำกัดของเพศสภาพ เธอไม่เพียงแต่เป็นนักบินอวกาศหญิงคนที่สองของโลก แต่ยังเป็นสตรีคนแรกที่สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการเดินทางสู่อวกาศถึงสองครั้ง และเป็นผู้หญิงคนแรกที่ออกไปปฏิบัติภารกิจนอกยานอวกาศ หรือที่เรียกว่า EVA (Extravehicular Activity) ซึ่งเป็นการเดินในสภาวะสูญญากาศนอกตัวยาน
เส้นทางสู่ท้องฟ้า: จากเด็กสาวผู้หลงใหลการกระโดดร่มสู่นักบินทดสอบ
Savitskaya เติบโตมาในครอบครัวที่มีพื้นฐานทางทหารและพรรคคอมมิวนิสต์ โดยมีบิดาเป็นนักบินขับไล่ผู้มีชื่อเสียงในสงครามโลกครั้งที่สอง ความหลงใหลในความท้าทายของเธอเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่อายุ 16 ปี เมื่อเธอแอบฝึกกระโดดร่มโดยที่พ่อแม่ไม่ทราบ จนกระทั่งบิดามาพบมีดสำหรับตัดสายร่มในกระเป๋านักเรียน ซึ่งแทนที่จะห้ามปราม บิดากลับสนับสนุนความสามารถนี้ จนเธอสามารถกระโดดร่มได้ถึง 450 ครั้งในวันเกิดปีที่ 17 และสร้างสถิติโลกในการกระโดดจากชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ (Stratosphere) หลายครั้ง
ด้านการศึกษา เธอสำเร็จการศึกษาจากสถาบันการบินมอสโก (Moscow Aviation Institute) และฝึกฝนอย่างหนักจนกลายเป็นนักบินทดสอบ (Test Pilot) ที่มีความสามารถสูง โดยเธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ขับเครื่องบิน MiG-25 ทำความเร็วได้ถึง 2,683 กิโลเมตรต่อชั่วโมง นอกจากนี้เธอยังเป็นแชมป์โลกด้านการบินผาดแผลง (Aerobatics) ในปี 1970 ซึ่งทำให้สื่อมวลชนชาวอังกฤษขนานนามเธอว่า "Miss Sensation"
การพิชิตห้วงอวกาศและภารกิจประวัติศาสตร์
ในปี 1980 Savitskaya ได้รับการคัดเลือกเข้าสู่กลุ่มนักบินอวกาศหญิงรุ่นที่สอง โดยเธอเป็นเพียงคนเดียวในกลุ่มที่มีประสบการณ์เป็นนักบินทดสอบ ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญที่ทำให้เธอได้รับความไว้วางใจในภารกิจสำคัญ
ภารกิจครั้งแรก: Soyuz T-7
วันที่ 19 สิงหาคม 1982 เธอเดินทางสู่สถานีอวกาศ Salyut 7 ด้วยยาน Soyuz T-7 ทำให้เธอกลายเป็นผู้หญิงคนที่สองที่ได้ขึ้นสู่อวกาศต่อจาก Valentina Tereshkova ภารกิจนี้มีความสำคัญในเชิงสัญลักษณ์เพื่อแสดงศักยภาพของสหภาพโซเวียต โดยเธอได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นนักบินอวกาศเพื่อการวิจัย และเป็นส่วนหนึ่งของลูกเรือผสมชายหญิงกลุ่มแรกบนสถานีอวกาศ
ภารกิจครั้งที่สอง: Soyuz T-12 และการเดินอวกาศครั้งแรกของโลก
จุดสูงสุดของอาชีพนักบินอวกาศเกิดขึ้นในวันที่ 17 กรกฎาคม 1984 เมื่อเธอเดินทางไปกับยาน Soyuz T-12 ในฐานะวิศวกรการบิน และในวันที่ 25 กรกฎาคม 1984 Savitskaya ได้สร้างประวัติศาสตร์เป็น ผู้หญิงคนแรกที่เดินอวกาศ (EVA) โดยใช้เวลาปฏิบัติงานนอกยานนานถึง 3 ชั่วโมง 35 นาที
ในภารกิจนี้ เธอได้ทดสอบเครื่องมืออเนกประสงค์ (Universal Hand Tool หรือ URI) ซึ่งสามารถตัด เชื่อม และบัดกรีโลหะในอวกาศได้ โดยเธอได้ทำการตัดไทเทเนียมและสแตนเลส รวมถึงทดสอบการเชื่อมโลหะหลายประเภท ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการซ่อมแซมสถานีอวกาศในเวลาต่อมา
บทบาททางการเมืองและชีวิตหลังเกษียณ
หลังจากเกษียณจากกองทัพอากาศรัสเซียในยศพันตรี (Major) เมื่อปี 1993 Savitskaya ได้ผันตัวเข้าสู่เส้นทางการเมืองอย่างเต็มตัวในฐานะสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหพันธรัฐรัสเซีย (CPRF) เธอได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาดูมา (State Duma) และดำรงตำแหน่งรองประธานคณะกรรมการกลาโหม ซึ่งสะท้อนถึงความเด็ดเดี่ยวและระเบียบวินัยที่เธอมีมาโดยตลอดตั้งแต่สมัยเป็นนักบิน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถิติโลก: เป็นผู้หญิงคนแรกที่เดินทางสู่อวกาศ 2 ครั้ง และคนแรกที่เดินอวกาศ (EVA) ของโซเวียต/รัสเซีย
- ความเร็วสูงสุด: ขับเครื่องบิน MiG-25 ทำความเร็วได้ 2,683 กม./ชม.
- รางวัลเกียรติยศ: ได้รับรางวัล Hero of the Soviet Union ถึง 2 ครั้ง
- การเมือง: ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาดูมาของรัสเซีย และรองประธานคณะกรรมการกลาโหม
- เกียรติประวัติอื่น: มีดาวเคราะห์น้อยหมายเลข 4118 ชื่อ "Sveta" ตั้งชื่อตามเธอ
| ภารกิจ | ปีที่ปฏิบัติงาน | บทบาท | ความสำเร็จสำคัญ |
|---|---|---|---|
| Soyuz T-7 | 1982 | นักบินอวกาศเพื่อการวิจัย | ผู้หญิงคนที่ 2 ของโลกที่ขึ้นสู่อวกาศ |
| Soyuz T-12 | 1984 | วิศวกรการบิน | ผู้หญิงคนแรกที่เดินอวกาศ (EVA) |
คำถามที่พบบ่อย
Svetlana Savitskaya มีความสำคัญอย่างไรในประวัติศาสตร์อวกาศ?
เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่เดินทางสู่อวกาศถึงสองครั้ง และเป็นผู้หญิงคนแรกของโลกที่ปฏิบัติภารกิจเดินอวกาศ (EVA) ซึ่งเป็นการพิสูจน์ว่าผู้หญิงมีความสามารถทางร่างกายและจิตใจเพียงพอที่จะปฏิบัติงานที่ยากลำบากนอกยานอวกาศได้
เธอใช้เครื่องมืออะไรในการเดินอวกาศครั้งแรก?
เธอใช้เครื่องมือที่เรียกว่า Universal Hand Tool (URI) ซึ่งพัฒนาโดยสถาบัน Paton ในยูเครน เพื่อใช้ในการตัด เชื่อม และบัดกรีโลหะในสภาวะสูญญากาศ
ทำไมเธอถึงไม่ได้เดินทางสู่อวกาศเป็นครั้งที่สาม?
เดิมทีเธอถูกวางตัวให้เป็นผู้บัญชาการลูกเรือหญิงล้วน แต่ภารกิจถูกยกเลิกเนื่องจากปัญหาทางเทคนิคของสถานีอวกาศ Salyut 7 และการขาดแคลนยาน Soyuz ประกอบกับเธอตั้งครรภ์และให้กำเนิดบุตรชายในปี 1986
นอกเหนือจากงานด้านอวกาศ เธอมีความสามารถด้านใดอีกบ้าง?
เธอเป็นนักบินทดสอบระดับโลกที่สร้างสถิติความเร็วและระดับความสูงด้วยเครื่องบิน MiG-25 และเป็นแชมป์โลกด้านการบินผาดแผลง รวมถึงมีประสบการณ์ในการกระโดดร่มจากชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์
ปัจจุบันเธอทำอาชีพอะไร?
เธอเป็นนักการเมือง สังกัดพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหพันธรัฐรัสเซีย และดำรงตำแหน่งในสภาดูมา รวมถึงมีบทบาทในคณะกรรมการกลาโหมของรัสเซีย