Swietenia Puspa Lestari นักดำน้ำผู้เปลี่ยนขยะพลาสติกในทะเลอินโดนีเซียให้เป็นพลังขับเคลื่อนสิ่งแวดล้อม
ท่ามกลางวิกฤตขยะพลาสติกที่คุกคามมหาสมุทรทั่วโลก Swietenia Puspa Lestari หญิงสาวชาวอินโดนีเซียได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำในการกอบกู้ระบบนิเวศทางทะเล ด้วยความหลงใหลในการดำน้ำตั้งแต่เยาว์วัยประกอบกับความรู้ทางวิชาการ เธอได้เปลี่ยนความกังวลให้กลายเป็นการลงมือทำจริง จนกลายเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ทั่วโลกหันมาใส่ใจสิ่งแวดล้อม
จุดเริ่มต้นจากความรักสู่ภารกิจกู้โลกใต้ทะเล
Tenia (ชื่อเล่นของเธอ) เติบโตมาพร้อมกับความผูกพันกับท้องทะเล โดยเฉพาะที่เกาะ Pramuka ในหมู่เกาะ Seribu ซึ่งเป็นสถานที่ที่พ่อของเธอเคยปฏิบัติหน้าที่ในช่วงปี 2003-2007 ประสบการณ์การดำน้ำในวัยเด็กทำให้เธอเห็นความงามของโลกใต้ทะเล แต่ในขณะเดียวกัน เธอก็เริ่มสังเกตเห็นปัญหาขยะที่เพิ่มมากขึ้นตามการเติบโตของการท่องเที่ยว
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2015 ขณะที่เธอกำลังศึกษาด้าน วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม (สาขาวิชาที่เน้นการประยุกต์ใช้หลักการทางวิศวกรรมเพื่อปกป้องและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม) ที่สถาบันเทคโนโลยีบันดุง (ITB) Tenia เริ่มศึกษาเรื่องระบบการจัดการขยะอย่างจริงจัง และตระหนักว่าปัญหาขยะในทะเลนั้นรุนแรงกว่าที่หลายคนคิด โดยเฉพาะในอินโดนีเซียที่ถูกระบุว่าเป็นผู้สร้างขยะพลาสติกในทะเลมากเป็นอันดับสองของโลก รองจากจีน
การก่อตั้ง Divers Clean Action (DCA) และการขับเคลื่อนสังคม
ด้วยความมุ่งมั่นที่จะแก้ไขปัญหา Tenia และเพื่อนอีกสองคนจึงได้ริเริ่มกิจกรรมเก็บขยะเพื่อเก็บข้อมูลเบื้องต้น จนนำไปสู่การก่อตั้ง Yayasan Penyelam Lestari Indonesia หรือที่รู้จักในชื่อ Divers Clean Action (DCA) ในปี 2015 โดยมีเป้าหมายหลักคือการกำจัดขยะพลาสติกออกจากแนวปะการังและนำขยะเหล่านั้นกลับมารีไซเคิล
จากจุดเริ่มต้นที่มีสมาชิกเพียง 3 คน ปัจจุบัน DCA เติบโตจนมีทีมงานหลัก 12 คน และมีอาสาสมัครเกือบ 1,500 คนทั่วอินโดนีเซีย แม้การดำน้ำเพื่อเก็บขยะจะมีความเสี่ยงจากกระแสน้ำที่รุนแรง แต่ Tenia และทีมงานยังคงเดินหน้าเพื่อปกป้องท้องทะเลที่เคยบริสุทธิ์ให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง
ยุทธศาสตร์การทำงานของ DCA
DCA ไม่ได้เพียงแค่เก็บขยะ แต่มีการดำเนินงานอย่างเป็นระบบผ่าน 4 โปรแกรมหลัก ดังนี้:
- การวิจัยขยะทางทะเล (Marine Debris Research): เก็บข้อมูลขยะทั้งบนชายหาดและใต้ทะเล โดยร่วมมือกับสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งอินโดนีเซีย (LIPI) เพื่อนำข้อมูลมาใช้ในการวางแผนแคมเปญรณรงค์
- การพัฒนาชุมชน (Community Development): เข้าไปฟูมฟักและให้ความรู้แก่ชุมชนชายฝั่งเป็นระยะเวลา 6 เดือนถึง 3 ปี เพื่อสร้างระบบจัดการขยะที่ยั่งยืนและป้องกันไม่ให้ขยะไหลลงสู่ทะเล
- ความร่วมมือกับภาคเอกชน: ทำงานร่วมกับบริษัทต่างๆ ผ่านโครงการ CSR (ความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร) หรือ EPR (ความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นของผู้ผลิต) เพื่อปรับเปลี่ยนกระบวนการทางธุรกิจให้ลดการสร้างขยะ
- การศึกษาและเยาวชน: จัดกิจกรรมฝึกอบรมและสร้างเครือข่ายคนรุ่นใหม่ เช่น การก่อตั้ง Indonesian Youth Marine Debris Summit (IYMDS) ในปี 2017
ความสำเร็จและการยอมรับในระดับสากล
ความทุ่มเทของ Swietenia ส่งผลให้เธอได้รับรางวัลและเกียรติยศมากมาย เธอเป็นตัวแทนประเทศอินโดนีเซียกล่าวสุนทรพจน์ในการประชุมว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติ ณ เมืองบอนน์ ประเทศเยอรมนี ในปี 2017 นอกจากนี้ เธอยังเป็นผู้ผลักดันแคมเปญลดการใช้หลอดพลาสติก ซึ่งสามารถโน้มน้าวให้ร้านอาหารกว่า 700 แห่งลดการใช้หลอดแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง
ชื่อเสียงของเธอขจรขจายไปทั่วโลก โดยได้รับการคัดเลือกให้เป็นหนึ่งใน BBC 100 Women ปี 2019 และได้รับเชิญให้เข้าร่วม Obama Foundation Leaders Forum ในกัวลาลัมเปอร์ รวมถึงได้รับการจัดอันดับใน Forbes 30 Under 30 Asia สาขาผู้ประกอบการทางสังคมในปี 2020
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ผู้ก่อตั้ง | Swietenia Puspa Lestari (เกิด 23 ธันวาคม 1994) |
| องค์กร | Divers Clean Action (DCA) / Yayasan Penyelam Lestari Indonesia |
| การศึกษา | ปริญญาตรี วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม จาก ITB (จบปี 2017) |
| ผลงานเด่น | ลดการใช้หลอดพลาสติกในร้านอาหาร 700 แห่ง, ก่อตั้ง IYMDS |
| รางวัลสำคัญ | BBC 100 Women (2019), Forbes 30 Under 30 Asia (2020) |
| สถิติขยะในอินโดนีเซีย | ขยะพลาสติกไหลลงสู่ทะเลประมาณ 1.29 ล้านตันต่อปี (ข้อมูลจาก KKP) |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- แรงผลักดัน: เริ่มต้นจากความรักในการดำน้ำและการศึกษาด้านวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม
- เครือข่าย: DCA มีอาสาสมัครเกือบ 1,500 คน และขยายการทำงานไปยังหลายจังหวัดในอินโดนีเซีย
- วิสัยทัศน์: เชื่อมโยงการจัดการขยะบนบกและในทะเลเข้าด้วยกัน โดยขยายการทำงานไปยังพื้นที่ใกล้แม่น้ำในจาการ์ตา
- ผลกระทบ: สร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนนำความรู้ไปก่อตั้งมูลนิธิและธุรกิจด้านสิ่งแวดล้อมในหลายประเทศ รวมถึงนอร์เวย์
คำถามที่พบบ่อย
Divers Clean Action (DCA) คืออะไร?
DCA คือมูลนิธิและชุมชนอาสาสมัครในอินโดนีเซียที่มุ่งเน้นการกำจัดขยะพลาสติกจากท้องทะเล โดยเฉพาะในพื้นที่หมู่เกาะ Seribu พร้อมทั้งเก็บข้อมูลวิจัยและให้ความรู้แก่ชุมชนชายฝั่งเพื่อการจัดการขยะที่ยั่งยืน
Swietenia Puspa Lestari ได้รับรางวัลอะไรบ้าง?
เธอได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งใน 100 ผู้หญิงที่สร้างแรงบันดาลใจของ BBC (BBC 100 Women) ในปี 2019 และติดอันดับ Forbes 30 Under 30 Asia ในสาขาผู้ประกอบการทางสังคมปี 2020
แนวทางการแก้ปัญหาขยะของ Tenia แตกต่างจากคนอื่นอย่างไร?
เธอไม่ได้เน้นเพียงการเก็บขยะ แต่ใช้แนวทางแบบบูรณาการ ทั้งการใช้ข้อมูลวิจัยทางวิทยาศาสตร์ การพัฒนาชุมชนในระยะยาว และการร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตเพื่อลดขยะตั้งแต่ต้นทาง
ปัญหาขยะในทะเลของอินโดนีเซียรุนแรงแค่ไหน?
อินโดนีเซียถูกระบุว่าเป็นผู้สร้างขยะพลาสติกในทะเลมากเป็นอันดับสองของโลก โดยข้อมูลจากกระทรวงการเดินเรือและประมง (KKP) ระบุว่ามีขยะพลาสติกไหลลงสู่ทะเลสูงถึง 1.29 ล้านตันต่อปี
การแพร่ระบาดของ COVID-19 ส่งผลกระทบต่อการทำงานของ DCA อย่างไร?
การแพร่ระบาดทำให้กิจกรรมทางสังคมของอาสาสมัครถูกจำกัดและต้องระงับโปรแกรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศชั่วคราว อย่างไรก็ตาม DCA ยังคงดำเนินโครงการหลักต่อไปโดยมีการปรับรูปแบบการทำงานให้เหมาะสมกับสถานการณ์