Tom Catena ศัลยแพทย์ผู้เสียสละแห่งเทือกเขานูบา ผู้มอบชีวิตใหม่ในดินแดนสงคราม
ในดินแดนที่ห่างไกลและเต็มไปด้วยความขัดแย้งอย่าง เทือกเขานูบา (Nuba Mountains) ประเทศซูดาน มีชายคนหนึ่งที่อุทิศตนเป็นที่พึ่งสุดท้ายด้านการแพทย์ให้กับผู้คนนับแสน ดร. ทอม คาเทนา (Dr. Tom Catena) ไม่ใช่เพียงแค่ศัลยแพทย์ แต่เขาคือสัญลักษณ์แห่งความหวังที่ได้รับการยกย่องว่ามีความเสียสละเทียบเท่ากับ อัลเบิร์ต ชไวเซอร์ มิชชันนารีทางการแพทย์ผู้โด่งดังในศตวรรษที่ 20

เส้นทางชีวิตจากนักกีฬาและวิศวกรสู่การเป็นแพทย์ผู้มีเมตตา
ดร. คาเทนา เกิดเมื่อวันที่ 27 เมษายน 1964 ที่เมืองอัมสเตอร์ดัม รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เติบโตในครอบครัวขนาดใหญ่ที่มีพี่น้องรวม 8 คน โดยมีบิดาเป็นผู้พิพากษาชาวอิตาลี-อเมริกัน ในช่วงวัยเรียน เขาโดดเด่นทั้งด้านวิชาการและการกีฬา โดยจบการศึกษาด้านวิศวกรรมเครื่องกลจาก มหาวิทยาลัยบราวน์ (Brown University) และเคยเป็นผู้เล่นตำแหน่ง Nose Guard ในทีมฟุตบอลของมหาวิทยาลัย
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเขาได้รับทุนการศึกษาจากกองทัพเรือสหรัฐฯ เพื่อเข้าศึกษาต่อด้านแพทยศาสตร์ที่ มหาวิทยาลัยดุ๊ก (Duke University) ซึ่งในระหว่างการศึกษาปีที่ 4 เขาได้เริ่มออกเดินทางทำภารกิจอาสาสมัครครั้งแรกที่ประเทศเคนยาในปี 1992 หลังจากจบการศึกษา เขาได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นศัลยแพทย์การบิน (Flight Surgeon) ให้กับกองทัพเรือสหรัฐฯ ก่อนจะผันตัวเข้าสู่เส้นทางแพทย์ครอบครัวและเริ่มทำงานอาสาสมัครในหลายประเทศ เช่น กายอานา และฮอนดูรัส
ด้วยความศรัทธาในศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิก ดร. คาเทนา ได้ร่วมงานกับ Catholic Medical Mission Board (CMMB) ซึ่งเป็นองค์กรการกุศลทางการแพทย์ โดยเขาได้ใช้เวลาหลายปีในการทำงานเป็นแพทย์มิชชันนารีในเคนยา ทั้งในพื้นที่ชนบทของมูโตโมและในกรุงไนโรบี เพื่อบ่มเพาะประสบการณ์ก่อนจะก้าวสู่ภารกิจที่ท้าทายที่สุดในชีวิต
ภารกิจเหนือความคาดหมาย ณ โรงพยาบาล Mother of Mercy
ในปี 2008 ดร. คาเทนา ได้อาสาเข้ามาช่วยก่อตั้ง โรงพยาบาล Mother of Mercy ในเทือกเขานูบา ประเทศซูดาน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เผชิญกับความขัดแย้งรุนแรงมาตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 1980 เขาต้องรับหน้าที่เป็นศัลยแพทย์เพียงคนเดียวที่ดูแลประชากรกว่า 750,000 คน ในพื้นที่ที่กว้างขวางเกือบหนึ่งในสามของรัฐเซาท์คอร์โดฟาน ซึ่งมีขนาดใหญ่พอๆ กับประเทศออสเตรียทั้งประเทศ

สภาพการทำงานของเขานั้นเต็มไปด้วยความยากลำบาก ผู้ป่วยจำนวนมากต้องเดินเท้าหรืออาศัยการโบกรถเป็นเวลาหลายวันเพื่อมาถึงโรงพยาบาล โดยมีผู้ป่วยในเฉลี่ย 300 ถึง 450 คนต่อครั้ง อาการป่วยมีตั้งแต่โรคทั่วไป เช่น ท้องร่วง โรคไทรอยด์ ไปจนถึงเคสฉุกเฉินอย่างกระดูกหัก มะเร็ง และบาดแผลฉกรรจ์จากการถูกทิ้งระเบิดหรือภาวะทุพโภชนาการที่เกิดจากสงคราม
แม้รัฐบาลในคาร์ทูมจะพยายามปิดกั้นความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม แต่ ดร. คาเทนา ยังคงยืนหยัดปฏิบัติหน้าที่ต่อไป แม้จะต้องใช้เครื่องมือและวิธีการรักษาที่ล้าสมัยในบางครั้ง และได้รับค่าตอบแทนเพียงเดือนละ 350 ดอลลาร์ โดยต้องเตรียมพร้อมปฏิบัติงานตลอด 24 ชั่วโมง นอกจากนี้ เขายังได้ฝึกอบรมบุคลากรท้องถิ่นให้เป็นพยาบาลและผู้ช่วยแพทย์ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับระบบสาธารณสุขในพื้นที่
ความกล้าหาญท่ามกลางเสียงระเบิด
ความเสี่ยงในพื้นที่นี้รุนแรงถึงขั้นที่โรงพยาบาล Mother of Mercy เคยถูกโจมตีด้วยเครื่องบินขับไล่ Sukhoi Su-24 ของกองทัพอากาศซูดานในปี 2014 ทำให้ทางโรงพยาบาลต้องขุด Foxholes หรือหลุมหลบภัยไว้รอบบริเวณ เพื่อให้เจ้าหน้าที่และผู้ป่วยใช้หลบภัยเมื่อเกิดการโจมตีทางอากาศ
การยอมรับในระดับสากลและรางวัลเกียรติยศ
ความทุ่มเทของ ดร. คาเทนา ทำให้เขาเป็นที่รักและเคารพอย่างสูงจากคนในพื้นที่ โดยชาวมุสลิมในท้องถิ่นบางคนถึงกับเปรียบเขาว่าเป็นดั่งพระเยซูคริสต์ที่มาโปรดผู้ป่วย ในระดับสากล เขาได้รับรางวัล Aurora Prize for Awakening Humanity ในปี 2017 ซึ่งได้รับเงินรางวัลส่วนตัว 100,000 ดอลลาร์ และเงินอีก 1 ล้านดอลลาร์ที่เขานำไปมอบต่อให้กับองค์กรการกุศล 3 แห่ง เพื่อสนับสนุนงานด้านมนุษยธรรมต่อไป
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| การศึกษา | วิศวกรรมเครื่องกล (Brown University), แพทยศาสตร์ (Duke University) |
| บทบาทปัจจุบัน | ศัลยแพทย์ประจำโรงพยาบาล Mother of Mercy และประธาน Aurora Humanitarian Initiative |
| พื้นที่ปฏิบัติงาน | เทือกเขานูบา, รัฐเซาท์คอร์โดฟาน, ประเทศซูดาน |
| รางวัลเด่น | Aurora Prize (2017), Time 100 (2015), Theodore Roosevelt Award (2024) |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ศัลยแพทย์เพียงหนึ่งเดียว: ดูแลประชากรกว่า 7.5 แสนคนในพื้นที่ห่างไกลของซูดาน
- การอุทิศตน: ทำงานภายใต้ความเสี่ยงจากสงครามและการโจมตีทางอากาศ
- ความเสียสละ: รับค่าจ้างเพียงเดือนละ 350 ดอลลาร์ และทำงานแบบ On-call ตลอด 24 ชั่วโมง
- การแบ่งปัน: มอบเงินรางวัล 1 ล้านดอลลาร์จาก Aurora Prize ให้กับองค์กรการกุศลอื่น
คำถามที่พบบ่อย
ดร. ทอม คาเทนา ทำงานที่ไหนในปัจจุบัน?
ปัจจุบันท่านปฏิบัติหน้าที่เป็นศัลยแพทย์อยู่ที่โรงพยาบาล Mother of Mercy ในพื้นที่เทือกเขานูบา ประเทศซูดาน และดำรงตำแหน่งประธานของ Aurora Humanitarian Initiative
โรงพยาบาล Mother of Mercy ให้บริการใครบ้าง?
ให้บริการผู้ป่วยในพื้นที่รัฐเซาท์คอร์โดฟาน ซึ่งครอบคลุมพื้นที่กว้างขวาง โดยรักษาตั้งแต่โรคทั่วไป โรคเรื้อรัง ไปจนถึงผู้บาดเจ็บจากสงครามและการทิ้งระเบิด
ทำไม ดร. คาเทนา ถึงได้รับการเปรียบเทียบกับ อัลเบิร์ต ชไวเซอร์?
เนื่องจากความเสียสละอย่างสูงสุดในการละทิ้งความสะดวกสบายในสหรัฐอเมริกา เพื่อไปปฏิบัติหน้าที่แพทย์อาสาสมัครในพื้นที่ทุรกันดารและอันตรายในแอฟริกาเป็นเวลานานหลายปี
รางวัล Aurora Prize ที่ได้รับมีความสำคัญอย่างไร?
เป็นรางวัลที่มอบให้แก่ผู้ที่มีความกล้าหาญและอุทิศตนเพื่อมนุษยชาติ โดย ดร. คาเทนา ได้รับรางวัลนี้ในปี 2017 และได้นำเงินรางวัลส่วนใหญ่ไปสนับสนุนมูลนิธิการแพทย์ในแอฟริกาและองค์กรการกุศลอื่นๆ
ดร. คาเทนา มีพื้นฐานการศึกษาด้านใดบ้าง?
ท่านจบปริญญาตรีด้านวิศวกรรมเครื่องกลจากมหาวิทยาลัยบราวน์ และจบปริญญาแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยดุ๊ก โดยได้รับทุนการศึกษาจากกองทัพเรือสหรัฐฯ