Tommie Smith ตำนานนักวิ่งผู้เปลี่ยนประวัติศาสตร์ด้วยกำปั้นแห่งเสรีภาพ
ในโลกของกีฬา มีเพียงไม่กี่เหตุการณ์ที่สามารถสั่นสะเทือนสังคมโลกได้มากกว่าชัยชนะในสนามแข่ง Tommie Smith คือหนึ่งในบุคคลนั้น เขาไม่เพียงแต่เป็นยอดนักวิ่งที่ทำลายกำแพงเวลาในระดับโลก แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการต่อสู้เพื่อความเท่าเทียมผ่านเหตุการณ์ประวัติศาสตร์บนโพเดียมรับเหรียญรางวัลที่โลกไม่มีวันลืม
เส้นทางสู่ความสำเร็จและพรสวรรค์ที่โดดเด่น
Tommie Smith เกิดเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน ค.ศ. 1944 ที่เมืองคลาร์กสวิลล์ รัฐเท็กซัส แม้ในวัยเด็กเขาจะเคยเผชิญกับโรคปอดบวม แต่สิ่งนั้นไม่ได้หยุดยั้งความมุ่งมั่นในด้านกีฬาของเขาได้เลย เมื่อเข้าศึกษาที่โรงเรียนมัธยม Lemoore ในแคลิฟอร์เนีย Smith ได้สร้างสถิติมากมายในด้านกรีฑาจนได้รับเลือกให้เป็นนักกีฬาที่มีคุณค่าที่สุด (Most Valuable Athlete) ทั้งในกีฬาบาสเกตบอล ฟุตบอล และกรีฑา ซึ่งส่งผลให้เขาได้รับทุนการศึกษาเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัย San Jose State
ในช่วงปี ค.ศ. 1966 ขณะศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัย Smith ได้สร้างชื่อเสียงระดับโลกด้วยการทำสถิติวิ่ง 200 เมตรทางตรงที่เวลา 19.5 วินาที ซึ่งเป็นสถิติที่ยืนยงยาวนานกว่า 44 ปี ก่อนจะถูกทำลายลงในปี ค.ศ. 2010 นอกจากนี้เขายังเป็นชายคนแรกที่วิ่ง 200 เมตร (แบบมีทางโค้ง) ได้ต่ำกว่า 20 วินาที ซึ่งความสำเร็จเหล่านี้ส่งให้เขากลายเป็นตัวเต็งในระดับนานาชาติและคว้าเหรียญทองจากการแข่งขัน Universiade ที่โตเกียวในปี 1967
วินาทีประวัติศาสตร์ในโอลิมปิก 1968
จุดสูงสุดในอาชีพนักกีฬาของ Smith เกิดขึ้นในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1968 ที่เม็กซิโกซิตี้ แม้จะประสบปัญหาอาการบาดเจ็บที่ขาหนีบ แต่เขาสามารถเร่งสปีดแซงคู่แข่งในช่วงสุดท้ายและคว้าเหรียญทองในระยะ 200 เมตร ด้วยเวลา 19.83 วินาที ซึ่งเป็นการทำลายสถิติโลกและเป็นครั้งแรกที่มีการบันทึกเวลาอย่างเป็นทางการว่าต่ำกว่า 20 วินาที
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้โลกจดจำไม่ใช่เพียงแค่เหรียญทอง แต่คือการที่ Smith และ John Carlos เพื่อนร่วมทีม ได้ชูหมัดที่สวมถุงมือสีดำขึ้นเหนือศีรษะ (Black Power salute) ขณะที่เพลงชาติสหรัฐฯ บรรเลง เพื่อประท้วงการเหยียดเชื้อชาติและความยากจนของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน โดยมี Peter Norman นักวิ่งชาวออสเตรเลียผู้คว้าเหรียญเงินร่วมสวมเข็มกลัด OPHR (Olympic Project for Human Rights) เพื่อแสดงความเป็นหนึ่งเดียว
การกระทำดังกล่าวสร้างความไม่พอใจให้กับ Avery Brundage ประธานคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ในขณะนั้น ซึ่งมองว่าเป็นการนำการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องกับกีฬา ส่งผลให้ Smith และ Carlos ถูกสั่งพักการแข่งขันและขับออกจากหมู่บ้านนักกีฬา ทันที ทั้งคู่ต้องเผชิญกับแรงกดดันทางสังคมและการข่มขู่คุกคามอย่างหนักเมื่อกลับถึงสหรัฐฯ
ชีวิตหลังสนามแข่งและการอุทิศตนเพื่อสังคม
นอกเหนือจากกรีฑา Smith ยังมีความสามารถในด้านอเมริกันฟุตบอล โดยเขาถูกดราฟต์เข้าสู่ NFL และได้ร่วมทีม Cincinnati Bengals ในตำแหน่ง Wide Receiver (ตัวรับลูก) ในช่วงปี 1969
หลังจากเกษียณจากวงการกีฬา Smith มุ่งเน้นไปที่การศึกษา โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านสังคมศาสตร์ และปริญญาโทด้านการเปลี่ยนแปลงทางสังคม (Social Change) เขาผันตัวมาเป็นอาจารย์สอนวิชาสังคมวิทยาและโค้ชกรีฑาที่วิทยาลัย Oberlin และ Santa Monica College เพื่อส่งต่อความรู้และแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นหลัง
ในเวลาต่อมา โลกได้ให้การยอมรับในความกล้าหาญของเขา โดยมีการสร้างรูปปั้น Victory Salute ไว้ที่มหาวิทยาลัย San Jose State และเขาได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย เช่น รางวัล Arthur Ashe Award for Courage และ Dresden Peace Prize เพื่อเชิดชูการต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนตลอดชีวิตของเขา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถิติโลก: เป็นคนแรกที่วิ่ง 200 เมตรได้ต่ำกว่า 20 วินาทีอย่างเป็นทางการในโอลิมปิก 1968 (19.83 วินาที)
- การประท้วง: ใช้การชูกำปั้น (Black Power salute) เพื่อเรียกร้องความเท่าเทียมทางเชื้อชาติและสิทธิมนุษยชน
- การศึกษา: สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้าน Social Change จาก Goddard College
- อาชีพเสริม: เคยเป็นนักกีฬาอเมริกันฟุตบอลตำแหน่ง Wide Receiver ให้กับทีม Cincinnati Bengals
- มรดกทางวรรณกรรม: เขียนหนังสืออัตชีวประวัติชื่อ Silent Gesture และหนังสือภาพ Victory. Stand!
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 6 มิถุนายน 1944 (คลาร์กสวิลล์, เท็กซัส) |
| สถิติส่วนตัวที่ดีที่สุด | 100ม. (10.1ส.), 200ม. (19.83ส.), 400ม. (44.50ส.) |
| ความสำเร็จสูงสุด | เหรียญทองโอลิมปิก 1968 (200 เมตร) |
| ตำแหน่งใน NFL | Wide Receiver (Cincinnati Bengals) |
| รางวัลเกียรติยศ | US National Track and Field Hall of Fame, Arthur Ashe Award |
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Tommie Smith ถึงชูกำปั้นบนโพเดียมโอลิมปิก?
เพื่อเป็นการประท้วงการเหยียดเชื้อชาติ ความยากจนของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน และเรียกร้องสิทธิมนุษยชน โดยเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ของขบวนการ Black Power
ผลกระทบที่ Tommie Smith ได้รับจากการประท้วงคืออะไร?
เขาถูกคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) สั่งพักการแข่งขันและขับออกจากหมู่บ้านนักกีฬา รวมถึงต้องเผชิญกับการข่มขู่คุกคามและความยากลำบากทางเศรษฐกิจเมื่อกลับถึงสหรัฐฯ
Peter Norman คือใคร และเกี่ยวข้องอย่างไรกับเหตุการณ์นี้?
Peter Norman เป็นนักวิ่งเหรียญเงินชาวออสเตรเลียที่สนับสนุน Smith และ Carlos โดยการสวมเข็มกลัด OPHR บนโพเดียม เพื่อแสดงจุดยืนร่วมกันในการต่อต้านการเหยียดเชื้อชาติ
Tommie Smith เคยเล่นกีฬาชนิดอื่นนอกจากกรีฑาหรือไม่?
ใช่ เขาเป็นนักกีฬาที่มีความสามารถรอบด้าน โดยเคยเล่นบาสเกตบอลและอเมริกันฟุตบอล ซึ่งในระดับอาชีพเขาเคยร่วมทีม Cincinnati Bengals ในลีก AFL/NFL
สถิติโลกของ Tommie Smith ในระยะ 200 เมตร ยืนยงนานแค่ไหน?
สถิติ 19.83 วินาทีของเขาในโอลิมปิก 1968 ยืนยงเป็นเวลา 11 ปี ก่อนจะถูกทำลายโดย Pietro Mennea ส่วนสถิติวิ่ง 200 เมตรทางตรง (19.5 วินาที) ของเขายืนยงยาวนานถึง 44 ปี