Valerie Sutton ผู้สร้างสรรค์ระบบบันทึกการเคลื่อนไหวระดับโลก
ในโลกของการสื่อสารและการบันทึกศิลปะ Valerie Sutton คือบุคคลสำคัญผู้เปลี่ยนการเคลื่อนไหวของร่างกายให้กลายเป็นตัวอักษรที่จับต้องได้ เธอเป็นนักพัฒนาและอดีตนักเต้นชาวอเมริกัน ผู้คิดค้นระบบการเขียนที่ช่วยให้การร่ายรำและภาษามือสามารถถูกบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษรได้อย่างแม่นยำ
Sutton เกิดเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1951 ณ ย่านแมนแฮตตัน นครนิวยอร์ก โดยเติบโตมาในครอบครัวที่ผสมผสานระหว่างวิทยาศาสตร์และศิลปะ เนื่องจากบิดาของเธอเป็นนักฟิสิกส์และมารดาเป็นกวีและนางแบบ ในช่วงวัยเด็กเธอได้ย้ายที่พำนักจากนิวยอร์กไปยังแคลิฟอร์เนีย ซึ่งสภาพแวดล้อมในฮอลลีวูด ทั้งด้านการละคร การเต้น และแอนิเมชันของดิสนีย์ ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่ทำให้เธอหลงใหลในการศึกษาเรื่องการเคลื่อนไหวของมนุษย์
กำเนิดระบบ Sutton Movement Writing
จุดเริ่มต้นของนวัตกรรมนี้เกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1966 ขณะที่ Sutton มีอายุเพียง 15 ปี และกำลังฝึกฝนเป็นนักเต้นบัลเลต์มืออาชีพ เธอได้สร้างระบบสัญลักษณ์รูปคนกิ่งไม้ (Stick figure notation) เพื่อใช้บันทึกท่าเต้นส่วนตัว ต่อมาเมื่อเธอได้เข้าฝึกฝนกับ Royal Danish Ballet ในประเทศเดนมาร์ก เธอได้นำระบบนี้มาใช้บันทึกท่าเต้นบัลเลต์ประวัติศาสตร์ที่เสี่ยงต่อการสูญหาย จนนำไปสู่การตีพิมพ์ตำรา Sutton Movement Shorthand เล่มแรกในปี ค.ศ. 1973
ความสำเร็จของเธอไม่ได้หยุดอยู่แค่การเต้น ในปี ค.ศ. 1974 Lars van der Leith นักวิจัยภาษามือจากมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกน ได้เห็นศักยภาพของระบบนี้และขอให้เธอพัฒนาต่อยอดเพื่อใช้บันทึกภาษามือ จนเกิดเป็น SignWriting ซึ่งถูกนำไปใช้บันทึกทั้งภาษามือเดนมาร์ก ภาษามืออเมริกัน และภาษามือเฉพาะกลุ่มในหมู่เกาะแปซิฟิกใต้
การแบ่งหมวดหมู่ของระบบ IMWA
ปัจจุบันระบบการเขียนของเธอถูกเรียกว่า International Movement Writing Alphabet (IMWA) หรือตัวอักษรการเคลื่อนไหวสากล ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 สาขาหลัก ดังนี้:
- DanceWriting: ใช้สำหรับบันทึกการออกแบบท่าเต้น (Choreography)
- SignWriting: ใช้สำหรับบันทึกภาษามือ (Signed languages)
- MimeWriting: ใช้สำหรับบันทึกการแสดงไมม์ (Mime) และการใช้ท่าทาง
- SportsWriting: ใช้บันทึกกิจกรรมกีฬา เช่น ยิมนาสติก ไอซ์สเก็ต สเก็ตบอร์ด และคาราเต้
- ScienceWriting: ใช้ในเชิงวิทยาศาสตร์ เช่น กายภาพบำบัด ภาษากาย และการเคลื่อนไหวของสัตว์
ในบรรดาทั้งหมดนี้ DanceWriting และ SignWriting คือสองระบบที่ได้รับการยอมรับและนำไปใช้งานอย่างแพร่หลายที่สุดในระดับสากล
บทบาทด้านสังคมและการส่งเสริมการเรียนรู้
เพื่อผลักดันให้ระบบการเขียนนี้เกิดประโยชน์สูงสุด Sutton ได้ก่อตั้ง Center for Sutton Movement Writing (CSMW) ในปี ค.ศ. 1974 ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่มุ่งเน้นการเผยแพร่สื่อการสอน หนังสือ และซอฟต์แวร์ เพื่อช่วยเหลือชุมชนผู้บกพร่องทางการได้ยินทั่วโลก โดยองค์กรนี้ได้ดำเนินงานมาอย่างยาวนานถึง 46 ปี ก่อนจะปิดตัวลงในปี ค.ศ. 2020
นอกจากนี้ เธอยังมีบทบาทสำคัญในการผลักดัน ASL Wikipedia (วิกิพีเดียภาษามืออเมริกัน) โดยได้เข้าร่วมนำเสนอในงาน North American Wiki Conference ปี 2016 เพื่อเน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีสารานุกรมในรูปแบบภาษามือ เพื่อให้ผู้ใช้ภาษามือสามารถเข้าถึงความรู้ได้อย่างเท่าเทียม
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้คิดค้น: Valerie Sutton (เกิดปี 1951)
- ผลงานหลัก: ระบบ IMWA (International Movement Writing Alphabet)
- จุดเริ่มต้น: เริ่มพัฒนา DanceWriting ตั้งแต่อายุ 15 ปี
- การประยุกต์ใช้: ครอบคลุมทั้งการเต้น, ภาษามือ, กีฬา, การแสดงไมม์ และวิทยาศาสตร์การเคลื่อนไหว
- องค์กรที่ก่อตั้ง: Center for Sutton Movement Writing (ดำเนินงานปี 1974–2020)
| ชื่อระบบ | วัตถุประสงค์หลัก | ตัวอย่างการใช้งาน |
|---|---|---|
| DanceWriting | บันทึกท่าเต้น | บัลเลต์คลาสสิก, การออกแบบท่าเต้น |
| SignWriting | บันทึกภาษามือ | ภาษามืออเมริกัน (ASL), ภาษามือเดนมาร์ก |
| MimeWriting | บันทึกการแสดงท่าทาง | ละครใบ้, การใช้ท่าทางสื่อสาร |
| SportsWriting | บันทึกทักษะกีฬา | คาราเต้, ยิมนาสติก, สเก็ตบอร์ด |
| ScienceWriting | บันทึกการเคลื่อนไหวเชิงวิทย์ | กายภาพบำบัด, พฤติกรรมสัตว์ |
คำถามที่พบบ่อย
Sutton Movement Writing คืออะไร?
คือระบบการเขียนสัญลักษณ์ที่ใช้บันทึกการเคลื่อนไหวของร่างกายมนุษย์และสัตว์ให้เป็นลายลักษณ์อักษร โดยครอบคลุมตั้งแต่ศิลปะการเต้น ภาษามือ ไปจนถึงการเคลื่อนไหวทางกีฬาและวิทยาศาสตร์
SignWriting มีประโยชน์อย่างไรต่อผู้บกพร่องทางการได้ยิน?
ช่วยให้ภาษามือซึ่งปกติเป็นภาษาที่ใช้การเคลื่อนไหว สามารถถูกบันทึกเป็นตัวอักษรได้ ทำให้สามารถเขียนหนังสือ จัดทำสื่อการสอน และสร้างฐานข้อมูลความรู้ เช่น วิกิพีเดียในรูปแบบภาษามือได้
Valerie Sutton เริ่มพัฒนาการเขียนท่าเต้นตั้งแต่เมื่อไหร่?
เธอเริ่มคิดค้นระบบบันทึกท่าเต้นแบบรูปคนกิ่งไม้ (Stick figure) ในปี ค.ศ. 1966 ขณะที่เธอมีอายุเพียง 15 ปี ในระหว่างที่ฝึกฝนเป็นนักเต้นบัลเลต์
ปัจจุบัน Center for Sutton Movement Writing ยังเปิดดำเนินการอยู่หรือไม่?
ปัจจุบันปิดดำเนินการแล้ว โดยได้ปิดตัวลงในปี ค.ศ. 2020 หลังจากดำเนินงานมาเป็นเวลา 46 ปี ซึ่งขณะนี้ Valerie Sutton ได้เกษียณอายุแล้วแต่ยังคงช่วยเหลือด้าน SignWriting ในเวลาว่าง
ระบบ IMWA ประกอบด้วยอะไรบ้าง?
IMWA หรือ International Movement Writing Alphabet ประกอบด้วย 5 ส่วนหลัก ได้แก่ DanceWriting, SignWriting, MimeWriting, SportsWriting และ ScienceWriting