Victor L. Tomseth อดีตเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ กับบทบาทสำคัญในวิกฤตตัวประกันอิหร่าน
ในโลกของการทูตระดับสากล ชื่อของ Victor L. Tomseth ไม่ได้เป็นเพียงอดีตนักการทูตระดับสูงของสหรัฐอเมริกาเท่านั้น แต่เขายังเป็นบุคคลที่มีส่วนสำคัญในเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่ตึงเครียดที่สุดครั้งหนึ่งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน รวมถึงมีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในประเทศไทยและลาว
เส้นทางชีวิตและการศึกษา
Victor L. Tomseth เกิดเมื่อวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 1941 ที่เมืองยูจีน รัฐออริกอน เขาเริ่มต้นปูพื้นฐานทางวิชาการด้วยความสนใจในด้านประวัติศาสตร์ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจาก University of Oregon ในปี 1963 และคว้าปริญญาโทด้านประวัติศาสตร์จาก University of Michigan ในปี 1966 นอกจากนี้เขายังได้ศึกษาต่อที่ Cornell University ในปี 1973
ก่อนจะเข้าสู่เส้นทางการทูตอย่างเต็มตัว Tomseth เคยอุทิศตนเป็นอาสาสมัครในโครงการ Peace Corps (โครงการอาสาสมัครเพื่อสันติภาพ) ณ ประเทศเนปาล ในช่วงปี 1964–1965 ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการทำงานในระดับนานาชาติ
การทำงานในกระทรวงการต่างประเทศและบทบาทเอกอัครราชทูต
Tomseth เริ่มปฏิบัติหน้าที่ในกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 1966 จนถึงปี 1996 โดยได้รับมอบหมายให้ประจำการในหลายประเทศที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ ได้แก่ ไทย, อิหร่าน, ศรีลังกา และลาว จุดสูงสุดในอาชีพการทูตของเขาคือการได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศลาว ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 1993 จนถึงเดือนสิงหาคม 1996
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 14 เมษายน 1941 |
| การศึกษาสูงสุด | ปริญญาโทด้านประวัติศาสตร์ (University of Michigan) |
| ตำแหน่งสูงสุด | เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศลาว (1993–1996) |
| ประสบการณ์สำคัญ | ตัวประกันในวิกฤตการณ์อิหร่าน (1979–1981) |
| คู่สมรส | Wallapa Charoenrath (ชาวไทย) |
วิกฤตตัวประกันในอิหร่านและปฏิบัติการลับที่กลายเป็นภาพยนตร์
ในช่วงปี 1976 ถึง 1979 Tomseth ดำรงตำแหน่งกงสุลสหรัฐฯ ณ เมืองชีราซ ประเทศอิหร่าน และต่อมาได้เป็นรองหัวหน้าคณะผู้แทนทางการทูต (Deputy Chief of Mission) ประจำสถานทูตสหรัฐฯ ในกรุงเตหะราน จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์สะเทือนโลกเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 1979 เมื่อกลุ่มนักศึกษาชาวอิหร่านบุกยึดสถานทูตและจับเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เป็นตัวประกัน
ในขณะที่เกิดเหตุ Tomseth พร้อมด้วยเอกอัครราชทูต Bruce Laingen และเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย Mike Howland พำนักอยู่ที่กระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ทำให้พวกเขาถูกกักบริเวณในที่พักอาศัย แม้ในช่วงแรกจะได้รับการปฏิบัติในฐานะนักการทูตและสามารถติดต่อกับวอชิงตันได้บ้าง แต่ในเวลาต่อมาสถานการณ์กลับเลวร้ายลงและถูกจำกัดบริเวณอย่างเข้มงวด
ท่ามกลางวิกฤต Tomseth ได้ใช้ทักษะทางภาษาที่เหนือความคาดหมาย โดยเขาได้ติดต่อกับ สมชาย ศรีเวียวนิเทศ พ่อครัวชาวไทยในเตหะราน ผ่านทางโทรศัพท์ โดยสื่อสารเป็นภาษาไทยซึ่งผู้คุมชาวอิหร่านไม่เข้าใจ เพื่อขอให้สมชายช่วยซ่อนตัวเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ 5 คนที่สามารถหลบหนีออกมาจากสถานทูตได้
ความช่วยเหลือของสมชายนำไปสู่การประสานงานให้กลุ่มผู้หลบหนีไปพักพิงที่สถานทูตแคนาดา จนเกิดเป็นปฏิบัติการ Canadian Caper ที่ช่วยให้ชาวอเมริกันรวม 6 คน สามารถหลบหนีออกจากอิหร่านได้สำเร็จในวันที่ 27 มกราคม 1980 ซึ่งเหตุการณ์ระทึกขวัญนี้ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ชื่อดังเรื่อง Argo
ชีวิตหลังเกษียณและการทำงานที่ปรึกษา
หลังจากเกษียณจากกระทรวงการต่างประเทศในปี 1996 Tomseth ยังคงทำงานในระดับสากล โดยระหว่างปี 1998 ถึง 2000 เขาได้รับตำแหน่งในระดับเอกอัครราชทูตภายใต้องค์การเพื่อความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (OSCE) ทำหน้าที่เป็นรองหัวหน้าคณะผู้แทนประจำประเทศโครเอเชีย และหัวหน้าทีมปฏิบัติการช่วยเหลือผู้เชี่ยวชาญเร่งด่วน (REACT)
ต่อมาในปี 2001 เขาได้ผันตัวมาเป็นที่ปรึกษาอิสระให้กับบริษัท Booz Allen Hamilton เพื่อร่วมวางแผนและฝึกซ้อมทางทหารกับกองบัญชาการกองกำลังสหรัฐฯ ภาคพื้นแปซิฟิก (United States Pacific Command)
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- บทบาทในลาว: ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ระหว่างปี 1993–1996
- วิกฤตอิหร่าน: ถูกกักบริเวณในฐานะตัวประกันช่วงปี 1979–1981
- การช่วยเหลือลับ: ใช้ภาษาไทยสื่อสารกับพ่อครัวชาวไทยเพื่อช่วยเพื่อนร่วมงานหลบหนี
- แรงบันดาลใจภาพยนตร์: เหตุการณ์ที่เขาเกี่ยวข้องเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวในหนังเรื่อง Argo
- การศึกษา: เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์จาก University of Oregon และ University of Michigan
คำถามที่พบบ่อย
Victor L. Tomseth มีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับประเทศไทย?
เขามีความผูกพันกับประเทศไทยในหลายด้าน ทั้งการเคยปฏิบัติหน้าที่ทางการทูตในไทย การสมรสกับคุณ Wallapa Charoenrath ซึ่งเป็นชาวไทย และการใช้ภาษาไทยในการสื่อสารเพื่อช่วยเหลือตัวประกันในอิหร่าน
บทบาทของเขาในเหตุการณ์ตัวประกันที่อิหร่านคืออะไร?
เขาเป็นรองหัวหน้าคณะผู้แทนทางการทูตที่ถูกกักบริเวณ และเป็นผู้ประสานงานลับผ่านพ่อครัวชาวไทยเพื่อให้เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ที่หลบหนีออกมาจากสถานทูตสามารถหาที่ซ่อนและเดินทางออกจากประเทศได้สำเร็จ
ปฏิบัติการ Canadian Caper คืออะไร?
คือปฏิบัติการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ 6 คนที่หลบหนีจากสถานทูตสหรัฐฯ ในเตหะราน โดยได้รับความช่วยเหลือจากสถานทูตแคนาดาในการปลอมแปลงเอกสารเพื่อพาเดินทางออกจากอิหร่าน
หลังจากเกษียณจากการเป็นนักการทูต เขาทำงานอะไร?
เขาทำงานกับองค์กร OSCE ในโครเอเชีย และเป็นที่ปรึกษาอิสระให้กับบริษัท Booz Allen Hamilton ในการฝึกซ้อมทางทหารร่วมกับกองบัญชาการกองกำลังสหรัฐฯ ภาคพื้นแปซิฟิก