Walden Bello นักวิชาการและนักเคลื่อนไหวผู้ท้าทายอำนาจโลกาภิวัตน์
Walden Bello คือบุคคลสำคัญในแวดวงวิชาการและการเมืองของฟิลิปปินส์ ผู้ซึ่งอุทิศชีวิตให้กับการต่อสู้เพื่อความยุติธรรมทางสังคมและการวิพากษ์วิจารณ์ระบบเศรษฐกิจโลก เขาไม่ได้เป็นเพียงอาจารย์มหาวิทยาลัย แต่ยังเป็นนักเขียนและนักเคลื่อนไหวระดับสากลที่มุ่งเน้นการปกป้องสิทธิของผู้ยากไร้และต่อต้านลัทธิจักรวรรดินิยม
ในด้านวิชาการ Bello ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยาและรัฐประศาสนศาสตร์ที่ University of the Philippines Diliman และเป็นอาจารย์พิเศษที่ Binghamton University นอกจากนี้เขายังเป็นผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการบริหาร Focus on the Global South ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมอง (Think-tank) หรือหน่วยงานวิจัยเชิงนโยบายระดับภูมิภาคที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์ผลกระทบของนโยบายโลกต่อประเทศกำลังพัฒนา
เส้นทางชีวิตจากห้องเรียนสู่การเคลื่อนไหวทางการเมือง
Bello เกิดเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 1945 ที่เมือง Cardona จังหวัด Rizal เขาเริ่มต้นการศึกษาระดับปริญญาตรีที่ Ateneo de Manila University โดยได้รับหน้าที่เป็นบรรณาธิการบริหารของหนังสือพิมพ์นักศึกษา The GUIDON ในปี 1965 ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อระดับปริญญาเอกที่ Princeton University สหรัฐอเมริกา
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นขณะที่เขาศึกษาอยู่ที่สหรัฐฯ เมื่อ Bello ได้เข้าร่วมขบวนการต่อต้านสงครามและนำการประท้วงยึดศูนย์ Woodrow Wilson การเผชิญหน้ากับเจ้าหน้าที่ตำรวจในครั้งนั้นกลายเป็นแรงผลักดันให้เขาเข้าสู่เส้นทางนักเคลื่อนไหวอย่างเต็มตัว นอกจากนี้เขายังได้เดินทางไปยังประเทศชิลีเพื่อศึกษาชีวิตในชุมชนแออัดในช่วงที่ Salvador Allende ผู้นำแนวทางสังคมนิยมก้าวขึ้นสู่อำนาจ
อย่างไรก็ตาม ในปี 1972 เมื่อประธานาธิบดี Ferdinand Marcos ประกาศใช้กฎอัยการศึกในฟิลิปปินส์ หนังสือเดินทางของ Bello ถูกยกเลิก ทำให้เขาไม่สามารถเดินทางกลับประเทศได้ในขณะนั้น
บทบาทการต่อสู้และการก้าวเข้าสู่การเมืองระดับชาติ
หลังจากสำเร็จการศึกษาปริญญาเอกด้านสังคมวิทยาในปี 1975 Bello ได้เข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งฟิลิปปินส์ (CPP) และเคลื่อนไหวต่อต้านระบอบ Marcos จากต่างประเทศ เขาเคยถูกจับกุมหลายครั้งจากการประท้วง รวมถึงเหตุการณ์บุกยึดสถานกงสุลฟิลิปปินส์ในซานฟรานซิสโก และการบุกเข้าไปในสำนักงานใหญ่ของธนาคารโลกเพื่อนำเอกสารลับออกมาเปิดเผยความเชื่อมโยงระหว่าง IMF, ธนาคารโลก และรัฐบาล Marcos ซึ่งนำไปสู่การเขียนหนังสือ Development Debacle: the World Bank in the Philippines ในปี 1982
เมื่อเวลาผ่านไป Bello เริ่มถอยห่างจากพรรคคอมมิวนิสต์เนื่องจากความขัดแย้งเรื่องการสังหารสมาชิกที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นสายลับ และได้หันมาเข้าร่วมกับพรรค Akbayan จนได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในปี 2007 และดำรงตำแหน่งจนถึงปี 2015 ก่อนจะลาออกเนื่องจากความเห็นไม่ลงรอยกับประธานาธิบดี Benigno Aquino III ในประเด็นเรื่องโครงการเร่งรัดการเบิกจ่ายเงิน (Disbursement Acceleration Program) และเหตุการณ์ Mamasapano
การขับเคลื่อนในระดับสากลและบทบาทล่าสุด
Bello เป็นที่รู้จักในระดับโลกจากการเป็นผู้นำการประท้วงต่อต้าน โลกาภิวัตน์ (Globalization หรือกระบวนการที่เศรษฐกิจและวัฒนธรรมทั่วโลกเชื่อมโยงกันจนกลายเป็นหนึ่งเดียว ซึ่งเขามองว่ามักเอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มทุนใหญ่) โดยเขาได้เข้าร่วมการประท้วง WTO และ G8 ในหลายวาระ และเป็นสมาชิกของ Greenpeace รวมถึงบอร์ดบริหารของ International Forum on Globalization
ในการเลือกตั้งปี 2022 เขาได้ลงสมัครรับเลือกตั้งในตำแหน่งรองประธานาธิบดีคู่กับ Leody de Guzman ภายใต้พรรค Partido Lakas ng Masa โดยชูนโยบาย ประชาธิปไตยสังคมนิยม (Democratic Socialism) ที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างเพื่อช่วยเหลือคนจน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาตรีจาก Ateneo de Manila และปริญญาเอกด้านสังคมวิทยาจาก Princeton University
- ผลงานเด่น: ผู้ก่อตั้ง Focus on the Global South และผู้ก่อตั้งพันธมิตร Laban ng Masa
- รางวัล: ได้รับรางวัล Right Livelihood Award (2003) และรางวัลผู้ปกป้องสิทธิมนุษยชนดีเด่นจาก Amnesty International Philippines (2023)
- จุดยืนทางการเมือง: ต่อต้านจักรวรรดินิยม, ต่อต้านทุนนิยมโลกาภิวัตน์ และสนับสนุนสิทธิของผู้ยากไร้
| ปี | ตำแหน่งที่สมัคร | พรรค | ผลลัพธ์ |
|---|---|---|---|
| 2007 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (Party-list) | Akbayan | ได้รับเลือก |
| 2010 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (Party-list) | Akbayan | ได้รับเลือก |
| 2013 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (Party-list) | Akbayan | ได้รับเลือก |
| 2016 | สมาชิกวุฒิสภา | อิสระ | ไม่ได้รับเลือก |
| 2022 | รองประธานาธิบดี | PLM | ไม่ได้รับเลือก |
คำถามที่พบบ่อย
Walden Bello คือใคร?
เขาเป็นนักวิชาการด้านสังคมวิทยา นักเขียน และนักเคลื่อนไหวชาวฟิลิปปินส์ที่มีชื่อเสียงระดับโลกในการวิพากษ์วิจารณ์ระบบเศรษฐกิจแบบโลกาภิวัตน์และต่อสู้เพื่อสิทธิของคนจน
ทำไมเขาถึงถูกจับกุมในปี 2022?
เขาถูกจับกุมในข้อหาหมิ่นประมาททางไซเบอร์ (Cyberlibel) ตามคำร้องของอดีตเจ้าหน้าที่ข้อมูลเมืองดาเวา ซึ่งเหตุการณ์นี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากรัฐสภายุโรปว่าเป็นการคุกคามเสรีภาพในการแสดงออก
ผลงานเขียนที่สำคัญของเขามีอะไรบ้าง?
เขามีผลงานหนังสือหลายเล่ม เช่น The Food Wars, Deglobalization และ Counterrevolution: The Global Rise of the Far Right ซึ่งวิเคราะห์เรื่องการเมืองและเศรษฐกิจโลก
จุดยืนทางการเมืองของ Walden Bello เป็นอย่างไร?
เขายึดถือแนวทางสังคมนิยมประชาธิปไตย มุ่งเน้นการลดความเหลื่อมล้ำ ต่อต้านการครอบงำของบรรษัทข้ามชาติ และสนับสนุนการปฏิรูประบบเศรษฐกิจให้เป็นธรรมต่อผู้ยากไร้มากขึ้น