จาง เกาหลี่ อดีตรองนายกรัฐมนตรีจีนกับเส้นทางการเมืองและข้อพิพาทระดับโลก
จาง เกาหลี่ (Zhang Gaoli) เป็นอดีตนักการเมืองระดับสูงของสาธารณรัฐประชาชนจีน ผู้ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในโครงสร้างอำนาจสูงสุดของประเทศ โดยเขาเคยเป็นรองนายกรัฐมนตรีอันดับหนึ่งในช่วงปี 2013 ถึง 2018 และเป็นหนึ่งในสมาชิกคณะกรรมการประจำกรมการเมือง (Politburo Standing Committee) ซึ่งเป็นองค์กรที่มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) ระหว่างปี 2012 ถึง 2017
เส้นทางชีวิตจากลูกชาวนาสู่จุดสูงสุดทางการเมือง
จาง เกาหลี่ เกิดเมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี 1947 ในครอบครัวเกษตรกรที่ยากจน ณ อำเภอจินเจียง มณฑลฟูเจี้ยน เขาเป็นลูกคนสุดท้องในบรรดาพี่น้อง 5 คน และต้องเผชิญกับความลำบากตั้งแต่เด็กเนื่องจากบิดาเสียชีวิตขณะที่เขามีอายุเพียง 3 ปี ทำให้มารดาต้องเลี้ยงดูบุตรเพียงลำพัง โดยในวัยเด็กจางต้องช่วยงานในฟาร์มและหาปลาในแม่น้ำเพื่อประทังชีวิต
ด้านการศึกษา เขาจบการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนมัธยมจินเจียงเฉียวเซิง และเข้าศึกษาต่อด้านเศรษฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเซี่ยเหมินจนสำเร็จการศึกษาในปี 1970 อย่างไรก็ตาม หลังเรียนจบเขาไม่ได้เข้าสู่เส้นทางการเมืองทันที แต่ถูกส่งไปทำงานเป็นคนงานก่อสร้างในทีมโลจิสติกส์ของบริษัทน้ำมันที่เมืองเมาหมิง โดยมีหน้าที่ดูแลคลังสินค้าและขนย้ายบล็อกคอนกรีต
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1984 เมื่อเขาได้รับแต่งตั้งเป็นรองเลขาธิการพรรคประจำเมืองเมาหมิง ซึ่งถือเป็นก้าวแรกในอาชีพการเมือง จากนั้นเขาได้เลื่อนตำแหน่งอย่างรวดเร็ว โดยเป็นประธานคณะกรรมการเศรษฐกิจกวางตุ้งในปี 1985 และก้าวขึ้นเป็นรองผู้ว่าการมณฑลกวางตุ้งในปี 1988 จนกระทั่งในปี 1993 เขากลายเป็นหนึ่งในผู้นำระดับสูงของมณฑลในฐานะสมาชิกคณะกรรมการประจำพรรคระดับมณฑล
บทบาทการบริหารในระดับมณฑลและเมืองสำคัญ
ในช่วงปี 1997 จาง เกาหลี่ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำเมืองเซินเจิ้น ซึ่งในช่วงนี้เขาเป็นผู้สนับสนุนหลักในการพัฒนาบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่อย่าง Huawei ต่อมาในปี 2001 เขาถูกย้ายไปดำรงตำแหน่งผู้ว่าการมณฑลซานตง และเลื่อนขึ้นเป็นเลขาธิการพรรคประจำมณฑลซานตงในปี 2002 ซึ่งเขาได้สร้างชื่อเสียงในการพยายามตัดขาดจากวัฒนธรรมการเมืองที่เต็มไปด้วยการคอร์รัปชันและระบบเส้นสาย (Guanxi)
ในปี 2007 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการพรรคประจำนครเทียนจิน ซึ่งเป็นเทศบาลที่ขึ้นตรงต่อส่วนกลาง ส่งผลให้เขาได้รับตำแหน่งในคณะกรรมการกรมการเมือง (Politburo) ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในช่วงนี้จางยึดถือคติ "ทำมาก พูดน้อย" โดยเน้นการทำงานเบื้องหลังและหลีกเลี่ยงการสร้างภาพลักษณ์ที่โดดเด่นเกินไป อย่างไรก็ตาม มีรายงานว่าในช่วงที่เขาบริหารเทียนจิน มีการส่งเสริมแพลตฟอร์มการซื้อขายหุ้นนอกตลาดที่ยังไม่สมบูรณ์ ซึ่งถูกวิจารณ์ว่าเปิดช่องให้เกิดการฉ้อโกงทางการเงินครั้งใหญ่
อำนาจในฐานะรองนายกรัฐมนตรีอันดับหนึ่ง
หลังจากการประชุมสมัชชาพรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 18 ในปี 2012 จาง เกาหลี่ ได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสมาชิกคณะกรรมการประจำกรมการเมือง (PSC) โดยอยู่ในลำดับที่ 7 จากทั้งหมด 7 คน และได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีอันดับหนึ่งภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี หลี่ เค่อเฉียง ในปี 2013
ในบทบาทนี้ เขาได้รับมอบหมายให้ดูแลพอร์ตโฟลิโอที่กว้างขวาง ทั้งด้านการเงิน การพัฒนาเศรษฐกิจ ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และที่อยู่อาศัย นอกจากนี้เขายังเป็นผู้นำในโครงการยักษ์ใหญ่หลายโครงการ เช่น:
- โครงการเขื่อนสามผา (Three Gorges Dam)
- โครงการผันน้ำเหนือ-ใต้ (South-North Water Transfer Project)
- ยุทธศาสตร์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (One Belt One Road)
- การพัฒนาพื้นที่ร่วมปักกิ่ง-เทียนจิน-เหอเป่ย และสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี
จาง เกาหลี่ ถือเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายเศรษฐกิจ "New Normal" ของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และนายกรัฐมนตรีหลี่ เค่อเฉียง ก่อนที่จะเกษียณอายุจากตำแหน่งในปี 2017 และ 2018 ตามลำดับ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- จุดเริ่มต้น: เกิดในครอบครัวเกษตรกรยากจนที่มณฑลฟูเจี้ยน และเคยทำงานเป็นคนงานแบกปูนหลังจบมหาวิทยาลัย
- ตำแหน่งสูงสุด: รองนายกรัฐมนตรีอันดับหนึ่งของจีน และสมาชิก Politburo Standing Committee ลำดับที่ 7
- ผลงานหลัก: ควบคุมโครงการโครงสร้างพื้นฐานระดับเมกะโปรเจกต์และยุทธศาสตร์ One Belt One Road
- ประเด็นอื้อฉาว: ถูกกล่าวหาเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศโดยนักเทนนิสสาว เผิง ชูอาย ในปี 2021
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | พื้นที่/หน่วยงาน |
|---|---|---|
| 1997 | เลขาธิการพรรค | เมืองเซินเจิ้น |
| 2001 - 2003 | ผู้ว่าการมณฑล | มณฑลซานตง |
| 2002 - 2007 | เลขาธิการพรรค | มณฑลซานตง |
| 2007 - 2012 | เลขาธิการพรรค | นครเทียนจิน |
| 2012 - 2017 | สมาชิกคณะกรรมการประจำกรมการเมือง (PSC) | พรรคคอมมิวนิสต์จีน |
| 2013 - 2018 | รองนายกรัฐมนตรีอันดับหนึ่ง | รัฐบาลจีน |
ข้อกล่าวหาเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศ
เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2021 เผิง ชูอาย (Peng Shuai) นักเทนนิสอาชีพชาวจีน ได้โพสต์ข้อความผ่าน Weibo กล่าวหาว่า จาง เกาหลี่ ได้ล่วงละเมิดทางเพศเธอ โดยระบุว่าทั้งคู่มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกันตั้งแต่ปี 2011 และมีการนัดพบกันอีกครั้งหลังจางเกษียณอายุ ซึ่งเธออ้างว่าถูกบังคับให้มีเพศสัมพันธ์ด้วยความกลัว
เหตุการณ์นี้สร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่วโลก เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่ผู้นำระดับสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีนถูกกล่าวหาในลักษณะนี้ ส่งผลให้เกิดการเซ็นเซอร์ข้อมูลอย่างหนักในจีน และการหายตัวไปของเผิง ชูอาย ในช่วงแรก ทำให้สมาคมเทนนิสหญิงอาชีพ (WTA) เรียกร้องให้มีการตรวจสอบและระงับการแข่งขันในจีนชั่วคราว แม้ภายหลังเธอจะปรากฏตัวผ่านสื่อรัฐบาลและปฏิเสธข้อกล่าวหา แต่ผู้สังเกตการณ์หลายฝ่ายเชื่อว่าเป็นการจัดฉากโดยรัฐบาล
คำถามที่พบบ่อย
จาง เกาหลี่ มีบทบาทอย่างไรในเศรษฐกิจจีน?
เขาเป็นผู้ดูแลนโยบายเศรษฐกิจระดับมหภาค รวมถึงการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และเป็นผู้นำในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ One Belt One Road ซึ่งเป็นโครงการเชื่อมโยงเส้นทางการค้าและโครงสร้างพื้นฐานระดับโลกของจีน
ความสัมพันธ์ระหว่างจาง เกาหลี่ กับบริษัท Huawei คืออะไร?
ในช่วงที่ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคประจำเมืองเซินเจิ้น จาง เกาหลี่ เป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนการเติบโตและการพัฒนาของบริษัท Huawei อย่างแข็งขัน
กรณีของ เผิง ชูอาย ส่งผลกระทบต่อจาง เกาหลี่ อย่างไร?
ข้อกล่าวหาดังกล่าวทำให้ชื่อเสียงของเขาถูกวิพากษ์วิจารณ์ในระดับสากล และนำไปสู่การตรวจสอบจากองค์กรกีฬาโลก แม้ว่าภายในประเทศจีนจะมีการปิดกั้นข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างเข้มงวดก็ตาม
จาง เกาหลี่ มีความสัมพันธ์กับครอบครัวของสี จิ้นผิง อย่างไร?
มีรายงานว่าในช่วงที่ทำงานในกวางตุ้ง จาง เกาหลี่ ได้ให้ความดูแลและเอาใจใส่ สี จงซุน ซึ่งเป็นบิดาของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง เป็นอย่างดี
ประวัติการศึกษาของจาง เกาหลี่ เป็นอย่างไร?
เขาสำเร็จการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเซี่ยเหมินในปี 1970 ก่อนจะเริ่มต้นชีวิตการทำงานในฐานะคนงานก่อสร้างในบริษัทน้ำมัน