ภาษามืออาร์เรนเตหรือภาษามืออารันดาหรือที่รู้จักกันในชื่ออิลตีเยเม-อิลตีเยเม ( ภาษามือ ) ^{[ 1 ]} เป็นภาษามือของชาวอะบอริจินออสเตรเลีย ที่พัฒนาแล้วอย่างมาก ซึ่งใช้โดยชาวอาร์เรนเตในออสเตรเลียตอนกลาง^{[ 2 ]}

โดยทั่วไปแล้ว Ilyeme-iltyeme ไม่ได้ถูกใช้เป็นวิธีการสื่อสารหลัก แต่ใช้ควบคู่ไปกับการพูด การใช้ท่าทาง และการวาดภาพ ภาษาดังกล่าวได้รับการบันทึกครั้งแรกโดยCarl Strehlowในปี พ.ศ. 2458 ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]}

ในหนังสือIwenhe tyerrtye: what it means to be an Aboriginal person ของเธอในปี 2010 มาร์กาเร็ต เคมาร์เร เทอร์เนอร์ได้อุทิศบทหนึ่งให้กับ Iltyeme-iltyeme และอธิบายว่าชาว Arrernte ใช้ Iltyeme-iltyeme อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาแห่งความโศกเศร้า และชาว Arrernte ใช้ Iltyeme-iltyeme มากกว่า โดยเฉพาะคนรุ่นเก่าและคนที่อาศัยอยู่ในชุมชนห่างไกล (มากกว่าในศูนย์กลางภูมิภาคอย่างAlice Springs ) เทอร์เนอร์อธิบายว่าการใช้สัญลักษณ์มือเหล่านี้เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และอธิบายว่าแม่ของเธอสื่อสารด้วยสัญลักษณ์มือเป็นหลักในขณะที่ไว้ทุกข์ให้กับพี่น้องของเธอ เธอกล่าวว่า^{[ 6 ]}

Arelhe ampwe mape, those old people still iltyeme-iltyemele angerlte-aneme, they still talk with their hands. And sometimes they take it long time by talking with hands. There is a true, real, real, real feeling in that you’re really, real, real as you’re like to just whispering if they are using their voice. People stop talking out with loud time in sadness, because they don’t want to make the same words or sound - that kind of like they were done when they loved them still alive. My mother were used to talk like that always.

ภาษามือวาร์ลพิริ (Rdaka-rdaka)เป็นภาษามือที่คล้ายคลึงกันในภาคกลางของออสเตรเลีย^{[ 1 ]}

• สเตรห์โลว์, คาร์ล (1915). ภาษามือของชาวอารันดา (หน้า 349–370). (คัดลอกจากDie Aranda-und-Loritja-Stamme in Zentral-Australien , แฟรงก์เฟิร์ต: แบร์; แปลโดย ซี. ชิววิงส์ พิมพ์ซ้ำ (1978) ในAboriginal sign languages ​​of the Americas and Australiaนิวยอร์ก: เพลนัมเพรส เล่ม 2.)