ยุทธการที่เกาะคิออส
ส่วนหนึ่งของสงครามครีต
พระเจ้าฟิลิปที่ 5 แห่งมาซิโดเนีย
วันที่ 201 ปีก่อนคริสตกาล ที่ตั้ง นอกชายฝั่งเกาะชิออส ผลลัพธ์ ชัยชนะของพันธมิตรโรเดียน
คู่กรณี
มาซิโดเนีย	โรดส์เปอร์กามัม ไบแซนเทียม ไซซิคัส
ผู้บัญชาการและผู้นำ
พระเจ้าฟิลิปที่ 5 แห่งมาซิโดเนีย	แอตทาลัสที่ 1 เธโอฟิลิสคัสแห่งโรดส์ ( DOW )
ความแข็งแกร่ง
เรือประมาณ 200 ลำ	เรือประมาณ 100 ลำ
การบาดเจ็บและการสูญเสีย
เรือจม 92 ลำ ยึดได้7 ลำ มีผู้เสียชีวิต 9,000 คนถูกจับเป็นเชลย 2,000 คน	โรดส์:เรือจม 3 ลำ เสียชีวิต 60 คนเพอร์กามัม:เรือจม 3 ลำ ถูกจับ2 ลำ เสียชีวิต 70 คน

ยุทธนาวีที่คิออสเกิดขึ้นในปี 201 ก่อนคริสต์ศักราช ระหว่างกองเรือของพระเจ้าฟิลิปที่ 5 แห่งมาซิโดเนียกับกองเรือผสมของโรดส์ เพ อร์กามั มไบแซนเทียมและไซซิคัส

สงครามครีตเริ่มต้นขึ้นในปี 205 ก่อนคริสต์ศักราช เมื่อชาวมาซิโดเนียและพันธมิตรโจรสลัดและชาวครีตได้เริ่มโจมตีเรือของโรดส์ เนื่องจากโรดส์มีกองเรือพาณิชย์ที่ร่ำรวยที่สุดในทะเลอีเจียนกองทัพเรือของพันธมิตรของโรดส์ ได้แก่ เปอร์กามัม ไบแซนเทียม และไซซิคัส ได้เข้าร่วมกับกองเรือโรดส์และเอาชนะกองเรือมาซิโดเนียที่นอกชายฝั่งเกาะคิออสได้ ในที่สุด

เมื่อสงครามมาซิโดเนียครั้งที่หนึ่งสิ้นสุดลง ฟิลิปเริ่มสร้างกองเรือของเขาขึ้นใหม่ให้มีขนาดใหญ่พอที่จะท้าทายกองเรือของชาวโรเดียน เปอร์กาเมส และปโตเลมี^{[ 1 ]}ฟิลิปต้องการบดขยี้มหาอำนาจทางทะเลที่โดดเด่นในทะเลอีเจียน ซึ่งก็คือโรดส์พันธมิตรของเขา^{[ 2 ]}เขาได้สร้างพันธมิตรกับโจรสลัดชาวเอโตเลียและสปาร์ตา รวมถึงนครรัฐครีตที่มีอำนาจอีกหลายแห่ง

ในการรบครั้งนั้น เรือธงของพระเจ้าฟิลิปที่ 5 แห่งมาซิโดเนียซึ่งเป็นเรือใบขนาดใหญ่แบบไบรีมหรือไตรรีมที่มีฝีพายสิบแถว ได้ชนเข้ากับเรือของข้าศึกโดยไม่ได้ตั้งใจ เมื่อเรือลำนั้นแล่นตัดหน้า ทำให้เรือถูกชนอย่างแรงตรงกลางห้องโดยสารเหนือระดับน้ำ และติดอยู่กับที่ เนื่องจากคนคุมหางเสือไม่สามารถหยุดหรือเปลี่ยนทิศทางของเรือได้ทันเวลา เรือธงจึงถูกเรือข้าศึกสองลำชนเข้าที่ใต้ระดับน้ำทั้งสองด้านจนใช้งานไม่ได้อีกต่อไป

กองทัพเรือมาซิโดเนียมีจำนวนมากกว่ากองเรือพันธมิตร แต่ขาดประสบการณ์ เนื่องจากฟิลิปเพิ่งก่อตั้งกองทัพเรือขึ้นเมื่อไม่กี่ปีก่อนการรบ นี่เป็นปัจจัยสำคัญที่ชี้ขาดผลการต่อสู้

ดูเหมือนว่าการรบจะเป็นไปในทางที่ฟิลิปเสียเปรียบ แต่แล้วอัตตาลัสก็พยายามป้องกันไม่ให้เรือลำหนึ่งของเขาถูกจม และถูกซัดขึ้นฝั่ง ฟิลิปยึดเรือของอัตตาลัสได้ และลากมันกลับเข้าไปในสมรภูมิรบ ทำให้กองเรือเปอร์กาเมนที่เหลือเชื่อว่ากษัตริย์สิ้นพระชนม์แล้ว จากนั้นกองเรือเปอร์กาเมนก็ถอนตัวออกไป ชาวมาซิโดเนียฉวยโอกาสในช่วงที่การรบสงบลงเพื่อหลบหนีจากชาวโรเดียนที่ได้รับชัยชนะ

ความสูญเสียที่ฟิลิปได้รับที่เกาะคิออสสร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อแสนยานุภาพทางทะเลของมาซิโดเนีย จนกระทั่งกองเรือมาซิโดเนียมีบทบาทน้อยมากในสงครามมาซิโดเนียครั้งที่สอง

เมื่อเรือของอัตทาลัสเกยตื้น เขาจึงหนีรอดไปทางบก เขาหนีรอดจากการถูกจับกุมได้ก็เพราะเขาได้ทิ้งทรัพย์สมบัติมหาศาลไว้บนเรือ ซึ่งทำให้ผู้ไล่ล่าชาวมาซิโดเนียเสียสมาธิมากพอที่จะทำให้เขาหนีไปได้

ต่อมาธีโอฟิลิสคัสผู้ได้รับชัยชนะก็เสียชีวิตลงเนื่องจากบาดแผลที่ได้รับระหว่างการรบ

ยุทธการที่ลาเด (201 ปีก่อนคริสตกาล)เป็นการสู้รบต่อเนื่องกันระหว่างฝ่ายต่างๆ ที่เข้าร่วมสงคราม (Mommsen, เล่ม 3, บทที่ 8)

• โพลิบิอุสแปลโดยแฟรงค์ ดับเบิลยู. วอลแบงก์ (1979) การกำเนิดของจักรวรรดิโรมัน นิวยอร์ก: เพนกวิน คลาสสิกส์ISBN 0-14-044362-2.
• ยุทธการที่เกาะคิออส, 201

• ปีเตอร์ กรีน (1990). จากอเล็กซานเดอร์ถึงแอคติอุม: วิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของยุคเฮลเลนิสติก. ลอสแอนเจลิส: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย. ISBN 0-500-01485-X.
• ธีโอชาริส เดโตราคิส (1994) ประวัติความเป็นมาของเกาะครีต เฮราคลิออน: เฮราคลิออนไอเอสบีเอ็น 960-220-712-4.

• ข้อมูลเกี่ยวกับเกาะชิออสประเทศกรีซ