ยุทธการเทนันซิงโก
ยุทธการที่เตนันซิงโกเป็นการสู้รบทางทหารในสงครามประกาศอิสรภาพของเม็กซิโกซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1812 บริเวณชานเมืองเตนันซิงโก เด เดโกยาโดรัฐเม็กซิโก การสู้รบครั้งนี้เป็นการต่อสู้ระหว่างกองกำลังฝ่ายนิยมกษัตริย์ที่ภักดีต่อราชบัลลังก์สเปนกับฝ่ายกบฏเม็กซิกันที่ต่อสู้เพื่ออิสรภาพจากจักรวรรดิสเปนฝ่ายกบฏเม็กซิกันนำโดยนายพลโฆเซ มาเรีย โมเรโลส อี ปาวอนและฝ่ายสเปนนำโดยโรเซนโด ปอร์ลิเยร์ อี อัสเตกีเอตาผลการรบเป็นชัยชนะของฝ่ายกบฏเม็กซิ กัน
การต่อสู้
ในช่วงแรก โรเซนโด ปอร์ลิเยร์ อี อัสเตกีเอตาประสบความสำเร็จในการรบครั้งนี้ โดยเอาชนะกองกำลังของเฮอร์เมเนจิลโด กาเลียนา ในยุทธการ ที่เตกัวโลยากองทัพที่ได้รับชัยชนะของเขาจึงเคลื่อนทัพไปยังเตนันซิงโก เด เดโกยา โด ปอร์ลิเย ร์อยู่ในตำแหน่งที่สามารถเข้าเมืองและยึดคืนให้กับราชบัลลังก์สเปนได้ แต่เขาล้มเหลว นายพลโฮเซ มาเรีย โมเรโลส อี ปาวอนและกองกำลังของเขาเดินทางมาถึงเมืองจากทางใต้หลังจากได้รับคำร้องขอความช่วยเหลือจากเตนันโก เดล วัลเลและจากเฮโรอิกา ซิตากัวโรและเริ่มทำการรบ หลังจากการต่อสู้ที่ดุเดือด กองทัพของโมเรโลสก็ได้รับชัยชนะ ในตอนแรก โมเรโลสวางแผนที่จะเดินทัพต่อไปยังเม็กซิโกซิตี้แต่ข่าวการพ่ายแพ้ของฝ่ายกบฏในยุทธการที่ซิตากัวโรและการหลบหนีของ" คณะกรรมการปกครองสูงสุดแห่งชาติ "จากเมืองนั้นได้มาถึงเขา เขาจึงยกเลิกการเคลื่อนทัพไปยังเม็กซิโก เนื่องจากกองกำลังกบฏได้จัดระเบียบตัวเองใหม่หลังจากความพ่ายแพ้อย่างยับเยินครั้งนั้น