หนังสือของ Fenagh ( ไอริช: Leabar Fidhnacha ) เป็นต้นฉบับร้อยแก้วและบทกวีที่เขียนเป็นภาษาไอริชคลาสสิกโดยMuirgheas mac Pháidín Ó Maolconaireในอารามที่Fenagh , West Breifne (ปัจจุบันคือ County Leitrim ) ^และ เชื่อ กัน ว่า ได้มาจาก "หนังสือเก่าของCaillín" ( ภาษาไอริช: Leabar Chaillín ) ซึ่งเป็นผลงานที่สูญหายไปเกี่ยวกับ^Caillínผู้^{ก่อตั้ง}อาราม^{[ 1 ]} Ó Maolconaire เริ่มทำงานประมาณปี 1516 ^{[ 1 ]}

ตระกูล O'Roddy และลูกหลานได้เก็บรักษาหนังสือเล่มนี้ไว้จนถึง Brian O'Roddy เจ้าอาวาสแห่ง Kilronan ( Ballyfarnon ) ในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 เมื่อเขาเสียชีวิต หนังสือเล่มนี้ก็ตกเป็นของผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้าอาวาส^{[ 2 ]}ต่อมาหนังสือเล่มนี้ได้ตกเป็นของ George Michael Conroy บิชอปแห่ง Ardagh และ Clonmacnoiseเพื่อเก็บรักษา ก่อนที่Bartholomew Woodlock ผู้สืบทอดตำแหน่งของเขา จะขายหนังสือเล่มนี้ในปี 1888 ให้กับRoyal Irish Academy (RIA) ในราคา 10 ปอนด์^{[ 3 ]} การขาย ครั้งนี้เป็นไปตามคำแนะนำของ Denis Murphy นักบวชเยซูอิตที่ว่า RIA สามารถรักษาหนังสือเล่มนี้ไว้ได้ดีที่สุด^{[ 3 ] [ 4 ]}หมายเลขแคตตาล็อกคือRIA MS 23 P 26: Cat. No. 479 ^{[ 1 ]}

จอห์น โอโดโนแวนได้ทำสำเนาเอกสารในปี พ.ศ. 2361 และแปลเป็นภาษาอังกฤษด้วยลายมือในปี พ.ศ. 2473 ^{[ 5 ]}ฉบับพิมพ์ครั้งแรกตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2418 โดยวิลเลียม มอนเซลล์ เฮนเนสซี เป็น ผู้เรียบเรียง และเดนิส เอช. เคลลี แปล จากสำเนาเอกสารของโอโดโนแวน^{[ 5 ]}คณะกรรมการต้นฉบับภาษาไอริชได้ตีพิมพ์เล่มเสริมในปี พ.ศ. 2482 ซึ่งมีเนื้อหาที่ขาดหายไปจากฉบับก่อนหน้า

หมายเหตุประกอบหนังสือเป็นภาษาไอริชที่ประดับประดาหนังสือเล่มนี้คือคำอธิบายโดยนักโบราณคดีชาวไอริชชื่อดัง Tadhg O'Rodaighe (มีชีวิตอยู่ในช่วงปี 1700) จาก Crossfield ใน Fenagh หนังสือเล่มนี้ถูกใช้เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับพงศาวดารของ Connachtและพงศาวดารของ Four Masters ^{[ 5 ]}

ศาล เจ้าโลหะรูปทรงหนังสือ ( cumdach ) ที่รู้จักกันในชื่อ "ศาลเจ้าของ Caillín" ถูกสร้างขึ้นก่อนปี 1536 เพื่อเก็บรักษาและปกป้องต้นฉบับ ^{[ 8 ] [ 9 ]} Lucas บรรยาย Caillín ว่าเป็น "ผู้เชี่ยวชาญด้านการผลิตเครื่องรางสำหรับการรบ" ^{[ 10 ]}และตามตำนานเล่าว่า ในช่วงชีวิตของเขา เขาได้สั่งทำธงรบจำนวนมาก รวมถึงศาลเจ้านี้ด้วย^{[ 10 ]}ศาลเจ้าได้รับความเสียหายอย่างหนักจากเหตุเพลิงไหม้ในปี 2009 ที่มหาวิหารเซนต์เมลเมืองลองฟอร์ด ซึ่งเป็นที่เก็บรักษาศาลเจ้ามาตั้งแต่ปี 1980 ^{[ 8 ]}พิพิธภัณฑ์แห่งชาติไอร์แลนด์ได้ซื้อศาลเจ้านี้ในปีถัดมา ในขณะที่ต้นฉบับอยู่ในคอลเลกชันของราชบัณฑิตยสถานไอร์แลนด์ [ ^{11 ] มี}ข้อสงสัยว่าศาลเจ้านี้ตั้งใจให้เป็น cumdach จริงๆ หรือไม่ เนื่องจากมีขนาดเล็กกว่าต้นฉบับ^{[ 8 ]}

• "หนังสือเฟนาห์ ครบรอบ 500 ปี"ราชบัณฑิตยสถานไอริช 2016. เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 14 มกราคม 2020. สืบค้นเมื่อ19 พฤษภาคม 2017 .
• ลูคัส, แอนโทนี . "บทบาททางสังคมของพระธาตุและหีบเก็บพระธาตุในไอร์แลนด์โบราณ" วารสารของราชสมาคมโบราณคดีแห่งไอร์แลนด์เล่มที่ 116, 1986. JSTOR 25508904 
• Ó Maolconaire, Muirgheas mac Pháidín (1875) เฮนเนสซี่, WM (เอ็ด.) “หนังสือของ Fenagh ในภาษาไอริชและอังกฤษ” . แปลโดย Kelly, DH Dublin: Alexander Thom สืบค้นเมื่อ19 พฤษภาคม 2560 .( เอกสารดิจิทัลอีกฉบับจากหอสมุดแห่งชาติสกอตแลนด์ )
• Macalister, RAS , บรรณาธิการ (1939). หนังสือแห่งเฟนาห์: เล่มเสริม . คณะกรรมการต้นฉบับไอริช. สืบค้นเมื่อ19 พฤษภาคม 2017 .
• สกอตต์, เบรนแดน. "การสร้างหนังสือเฟนาห์". ประวัติศาสตร์ไอร์แลนด์ , เล่มที่ 25, ฉบับที่ 3, 2017. JSTOR 90014529 

• หนังสือของ Fenagh / Leabar Chaillín / Leabar Fidhnacha Royal Irish Academy ; ลิงก์ไปยังภาพดิจิทัลของต้นฉบับ
• หนังสือเฟนาห์ฉบับภาษาไอริชและภาษาอังกฤษ
• ศาลเจ้าเซนต์ไคลินแห่งเฟนาห์และบทบาทของศาลเจ้าแห่งนี้ในศิลปะยุคกลางตอนปลายของไอร์แลนด์บรรยายโดยพอล มัลลาร์คีย์ จากพิพิธภัณฑ์แห่งชาติไอร์แลนด์กันยายน 2016 จัดพิมพ์โดยราชบัณฑิตยสถานไอร์แลนด์