ภาษาถิ่นบอยโก ( ยูเครน : Бойківський говір ) หรือที่รู้จักกันในชื่อภาษาถิ่นคาร์พาเทียนเหนือ ( ยูเครน : Північнокарпатський говір ) เป็นภาษาถิ่นที่พูดโดยชาวบอยโกซึ่งอาศัยอยู่ในเทือกเขาคาร์พาเทียนทางตะวันตกของ ประเทศยูเครน โดยทั่วไป แล้ว จัดอยู่ในกลุ่มภาษาถิ่นตะวันตกเฉียงใต้ของภาษายูเครน

ชื่อของภาษาถิ่นนี้มาจากสำนวนภาษาพูด бо-й-е (boye) ซึ่งชาวบอยโกสใช้บ่อยในความหมายว่า "ใช่" ^{[ 1 ]}

พื้นที่ภาษาถิ่นบอยโกมีพรมแดนติดกับภาษาถิ่นอัปเปอร์ดนีส เตรีย ทางทิศเหนือภาษาถิ่นฮุตซูลทางทิศ ตะวันออก ภาษาถิ่นทรานส์คาร์พาเทียนทางทิศใต้ และภาษาถิ่นเลมโกทางทิศตะวันตก^{[ 2 ]}ภูมิภาคที่ภาษาถิ่นนี้ใช้กันทั่วไป ได้แก่ เมืองโบเลคิฟและนาดวิร์นา^{[ 3 ]}

องค์ประกอบของภาษาถิ่นบอยโกยังปรากฏอยู่ในกลุ่มผู้พูดภาษาถิ่นเลมโก แบบตะวันออก ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ระหว่างเมืองรเซสซอฟและเมืองครอสโนซึ่งรู้จักกันในชื่อซามิชันซี^{[ 4 ]}

• ขาดความแตกต่างระหว่าง [o] และ [u] ในตำแหน่งที่ไม่เน้นเสียงก่อนพยางค์ที่มีสระใกล้เคียงกัน
• การออกเสียงเน้น [a] ก่อน [u̯] เป็น [ɑ]: д а ў [dɑu̯], л á ўка [ˈlɑu̯kɐ], з á ўтра [ˈzɑu̯trɐ];
• ขาดการออกเสียงเพดานปากก่อนเสียง [i] ท้ายคำในคำกริยาเช่น бьíо ті [ˈbɨti], ходи́ тî [xoˈdɪti];
• การทำให้พยัญชนะหน้าเพดานปากอยู่หน้า [i] ซึ่งมาจากต้นฉบับ [o], [e]: н' іч [nʲit͡ʃ], с н' іп [sʲnʲip], с' іл' [sʲilʲ], с' ім [sʲim];
• การเพดานปากของ [t͡s], [s] ในสารประกอบ -ський, -зький; ^{[ 1 ]}
• ความแตกต่างระหว่าง [ɛ] และ [ɪ] ในพยางค์ที่ไม่เน้นเสียง
• ภาษาวิภาษวิธีของ [е], [o] ก่อนพยัญชนะเพดานปาก และ [u̯]: тêп ê р' [tɪˈpɪrʲ], от и ць [oˈtɪt͡sʲ]; ô с'ін' [ˈʊsʲinʲ], б ô ўкати [ˈbʊu̯kɐte]; ^{[ 1 ]}
• การเปลี่ยนจาก [ɪ] เป็น [ɨ], [ɯ]: б ы к ьí [bɨˈkɨ], х ы жа [ˈxɯʒɐ]; ในบางพันธุ์ [ɪ] ถูกแทนที่ด้วย [o] o [ɐ]: б о ў [bou̯], х á жа [ˈxɐʒɐ] (ภาษายูเครนมาตรฐาน - б и к и [beˈkɪ], б у в [buu̯], х и жа [ˈxɪʒɐ]);
• การออกเสียงเสียดแทรกแบบเพดานปากบ่อยครั้ง
• การใช้คำนามซ้ำบ่อยๆ [d͡ʒʲ]: йі дж' [jid͡ʒʲ], дож дж' [dɔʒd͡ʒʲ], мé дж' и [ˈmɛd͡ʒʲɪ], чу дж' и́й [t͡ʃʊˈd͡ʒɪi̯];
• การเปลี่ยนคำเริ่มต้น [z] เป็น [dz]: дз візда; ^{[ 5 ]}
• การเปลี่ยนจาก [l] เป็น [u̯] หลังสระในบางพันธุ์: ві ў [ʋʲiu̯], ст'і ў [sʲtʲiu̯], орé ў [oˈrɛu̯], горí ў ка [ɦɔˈrʲiu̯kɐ];
• การแปลงคลัสเตอร์ [ʃk] เป็น [t͡ʃʲk]: чьк ола; ^{[ 1 ]}
• การลดเสียงบางส่วนของพยัญชนะท้ายคำ;
• คำนาม นิวทรัมในกรณีประโยคที่ลงท้ายด้วย -ьа: весьі льа , жи тьа (ภาษายูเครนมาตรฐาน - zhи ття ); ^{[ 1 ]}
• แทนที่ [nʲ] ด้วย [j] ก่อน [k]: старé й кый [stɐˈrɛi̯kɨi̯], малé й кый [mɐˈlɛi̯kɨi̯];
• การเปลี่ยนจาก [b], [v] เป็น [m] เมื่อตามด้วย [n]: др'і мн ьíй [drʲimˈnɨi̯], р'í мн ий [ˈrʲimnei̯];
• การสูญเสีย [j] ในตำแหน่งแทรกระหว่างเสียงและตำแหน่งสุดท้ายของคำ: мôá [mʊˈa], вóс'ко [ˈʋɔsʲkɔ], злы [zlɨ];
• ขาดคำนาม [l] หลังพยัญชนะริมฝีปาก: л'ýб й у [lʲubjʊ], ўхôп й у [wxopˈju];
• รูปแบบต่างๆ ของเสียง [l]: เสียง [l] ที่เกิดจากลิ้นแตะเพดานปากนั้นแพร่หลายมากที่สุดในสำเนียงบอยโกที่พูดกันใน ทราน ส์คาร์พาเทีย
• การมีอยู่ของเพดานปาก [t], [t͡s], [r], [ʃ], [ʒ], [z]: пасти рь , шь апка, жь аба, бли зь кий; ^{[ 1 ]}
• โดยทั่วไปความเครียดจะคงอยู่ในคำว่า root: к á жу — к á жеш — к á же, пр ó шу — пр ó сиш , б ý ла — б ý ли, н é сла — н é сло — н é сли ^{[ 2 ] [ 6 ]}

• ความชุกของการลงท้าย [a] ในกรณีสัมพันธการกของคำนามเพศชาย: стáв а , с'н'íг а ; คำนามผู้หญิงที่มีอดีต -j- ฐานสัมพันธการกมีลงท้ายด้วย [ɪ], [e]: до цер'кв и , цер'кв е ;
• ความชุกของการลงท้าย -ови ในหมู่ผู้ชายและคำนามที่เป็นกลางในนาม: брáт ови , сел ови ;
• คำลงท้ายของคำนามเพศหญิงเดี่ยวและคำคุณศัพท์และคำสรรพนามที่สอดคล้องกันในภาษาเครื่องมือ - -оў, -еў: меж éў , сóл еў , земл éў , крýч еў ; คำลงท้ายทั่วไปของคำนามเพศชายด้วย -ец' เช่นเดียวกับความเป็นกลางที่มีต้นกำเนิดที่ลงท้ายด้วย -ц ในกรณีที่เป็นเครื่องมือคือ -ом (пáл'ц' ом , сóнц' ом );
• การมีอยู่ของคำนามเพศชายพหูพจน์ เช่น брат ове , сын óве , стол óве , вóў ци ;
• คำนามพหูพจน์ของผู้ชายและเป็นกลางในคำนามสามารถลงท้ายได้ -ом, -ум, -ім: сват óм , сéл ом , вóл ум , брáт' ім , л'ýд' ім , кýр' ім ;
• คำนามพหูพจน์ในกรณีเครื่องมือมักลงท้ายด้วย -ма (-ома): кíн' ма , гроши́ ма , кін'ц' óма , брат óма , пал'ц' óма , пóл' ома ; ในบางพันธุ์ตอนจบของประเภท з бык ьí , зі став ьíได้รับการเก็บรักษาไว้;
• ในกรณีโลเคชั่นของคำนามเพศชายพหูพจน์และคำนามที่เป็นกลางจะมีรูปแบบ -ох, -ах, -ix เหนือกว่า: у гос'ц' ох , на л'уд' ох , на сан' іх ;
• การย่อรูปส่วนตัวในคำกริยาวิธานครั้งที่ 1: знá у , знá ут , чит áу , читá ут , зн аш , чит аш , пи́т аш , бíг аш , зн ат , чи́т ат , бíг ат ;
• ความชุกของรูปแบบอนาคตที่ซับซ้อนด้วย infinitive: буду ходи ти ;
• ความชุกของการลงท้าย -ме ในกริยาปัจจุบันกาลในบุรุษที่ 1 โสด: йде мé , бере мé , нóси ме ; ในคำกริยาอารมณ์ที่จำเป็นในพหูพจน์บุรุษที่ 1 ใช้แบบฟอร์ม -ме, -іме: ход'í ме , стAN' ме ; ในบุคคลที่ 2 พหูพจน์ - -te, -іте: нес' íте , пиш' íте  ;
• การใช้รูปแบบที่ผ่านมา мáў ім , знáў ім , писáў ім ;
• รูปแบบสรรพนามส่วนตัวในรูปแบบย่อในสัมพันธการกและกรรมวิธี: н'а, т'а, ми, ти;
• การใช้สรรพนามบอกทิศทาง нон, нонá, нонó, той, тотá, тотó, ในกรณีพหูพจน์ของเครื่องมือ - ноньíма, тьíма, тотьíма;
• การมีอยู่ของคำคุณศัพท์ที่ไม่ย่อให้ลงท้าย дóбр ийі , зл ьíйі ;
• ลำดับย้อนกลับของรูปแบบเป็นตัวเลข: два двáдц'ат' = 22, три сорок = 43;
• รูปแบบคำคุณศัพท์เปรียบเทียบจะถูกสร้างขึ้นด้วยคำวิเศษณ์ ще: ш'ч'е л'іпш'ий, ш'ч'е гірш'ий, ш'ч'е л'іпш'е, ш'ч'е гірш'е ^{[ 2 ]}

คำศัพท์โบราณที่มีอยู่ในภาษาถิ่น Boyko ได้แก่бýкарт [ˈbukɐrt] หรือпожали́ўник [poʒɐˈlɪu̯nek] - "ไอ้สารเลว", "ลูกนอกกฎหมาย", вíблиц'а [ˈʋiblet͡sʲɐ] - "เสายาว", дереви́ш'ч'е [dereˈʋɪʃt͡ʃe] - "โลงศพ", дот'áмл'у [dʊˈtʲamlʲʊ] - "(ฉัน) จำ", жали́ва [ʒɐˈlɪʋɐ] - "ตำแย", змíткы [ˈzmʲitkɨ] - "รองเท้าเก่า", зáк'іл' [ˈzakʲilʲ] - "ยัง", з'вір' [zʲʋʲirʲ] - "หุบเหว", лужánка [lʊˈʒankɐ] - "การหักล้างป่า", н'ай [nʲai̯] - "ปล่อยให้", "ปล่อยให้มันเป็น" (อนุภาค); пáртиц'а [ˈpartet͡sʲɐ] - "ริบบิ้น", потурайкьí [potʊrɐi̯ˈkɨ] - "ลูกเกด", Rubáт'а [rʊˈbatʲɐ] - "ชุดชั้นใน", ýб'іч' [ˈubʲit͡ʃʲ] - "เนินภูเขา", ўтêрáник [wtɪˈranek] - "ผ้าเช็ดตัว", шáт'а [ˈʃatʲɐ] - "เสื้อผ้า", чêл'ад' [ˈt͡ʃɪlʲɐdʲ] - "ผู้คน", чêл'ади́на [t͡ʃɪlʲɐdənɐ] - "บุคคล", чêл'án:ик [t͡ʃɪˈlʲanːek] - "มนุษย์" ^{[ 2 ]}

องค์ประกอบของภาษาถิ่นบอยโกปรากฏอยู่ในผลงานของอีวาน ฟรังโกนัก เขียนชาวยูเครน

• ร้องเพลง koliadka (แครอล) ในภาษา Boyko