Cniva ( มีชีวิตอยู่ในช่วงกลางศตวรรษที่ 3 หลังคริสต์ศักราช) เป็น กษัตริย์ ชาวกอทที่รุกรานจักรวรรดิโรมันในช่วงกลางศตวรรษที่ 3 หลังคริสต์ศักราช ปีที่ครองราชย์ของเขานั้นไม่แน่นอน เขาประสบความสำเร็จในการยึดเมืองฟิลิปโปโพลิส ( พลอฟดิฟในบัลแกเรีย) ในปี 250 และสังหารจักรพรรดิเดซิอุสและบุตรชายของเขาเฮเรนนิอุส เอตรัสคั ส ในยุทธการที่อาบริตัส ขณะที่เขากำลังพยายามออกจากจักรวรรดิในปี 251 นี่เป็นครั้งแรกที่จักรพรรดิโรมันถูกสังหารในการต่อสู้กับชาวต่างชาติ จักรพรรดิองค์ใหม่ เทรโบเนียนัส กัลลัสอนุญาตให้เขาออกจากจักรวรรดิพร้อมกับทรัพย์สินที่ยึดมาได้ และจ่ายบรรณาการให้เขาเพื่อไม่ให้กลับเข้ามาในจักรวรรดิอีก

Cniva เริ่มต้นการรุกรานจักรวรรดิโรมันเมื่อเขาข้ามแม่น้ำดานูบเขาได้ส่งกองกำลังไปทั่วทั้งมณฑลโมเอเซีย ของโรมัน พร้อมด้วยกองกำลังของชาวกอธและชาวซาร์มาเทียนกองกำลังจำนวนมหาศาลของเขาเรียกร้องความสนใจจากจักรพรรดิเดซิอุส

กองทัพชุดแรกของ Cniva ซึ่งเป็นกองกำลังประมาณ 20,000 นาย นำโดยหัวหน้าเผ่า Argaith และ Gunteric ได้เข้าล้อมเมือง Marcianopolisแต่ดูเหมือนจะไม่ประสบความสำเร็จ^{[ 1 ]}จากนั้นพวกเขาน่าจะมุ่งหน้าไปทางใต้เพื่อล้อมเมือง Philippopolis (ปัจจุบันคือPlovdivในบัลแกเรีย) กองทัพหลักของ Cniva ภายใต้การนำของกษัตริย์เอง ได้ข้ามแม่น้ำดานูบที่Oescusจากนั้นมุ่งหน้าไปทางตะวันออกไปยังNovaeซึ่งเขาถูกขับไล่โดยผู้ว่าการประจำจังหวัด (และจักรพรรดิในอนาคต) Trebonianus Gallus [ ^{2 ] จาก}นั้นผู้รุกรานก็มุ่งหน้าไปทางใต้เพื่อปล้นสะดมNicopolis ad Istrumซึ่ง Decius ได้เอาชนะพวกเขาแต่ไม่เด็ดขาด^{[ 3 ]}หลังจากความพ่ายแพ้ในช่วงแรกนี้ ชาวกอธได้เคลื่อนทัพลงใต้ผ่านเทือกเขา Haemusและ Decius ได้ไล่ตามพวกเขา (น่าจะผ่านช่องเขา Shipka ) เพื่อช่วยเมือง Philippopolis ^{[ 4 ]}คราวนี้กองทัพของเดเซียสถูกโจมตีโดยไม่ทันตั้งตัวขณะพักผ่อนอยู่ที่เบโรเอ /ออกัสตา ทราเอียนา ชาวโรมันพ่ายแพ้อย่างหนักในการรบ ที่เกิดขึ้น เดเซียสถูกบังคับให้ถอนทัพไปทางเหนือที่โอเอสคัส ทำให้คนิวามีเวลามากพอที่จะทำลายล้างโมเอเซียและในที่สุดก็ยึดฟิลิปโปโพลิสได้ในฤดูร้อนปี 251 โดยส่วนหนึ่งได้รับความช่วยเหลือจากผู้บัญชาการของเมือง คือ ไททัส จูเลียส พริสคัสผู้ซึ่งประกาศตนเองเป็นจักรพรรดิ^{[ 5 ]}ดูเหมือนว่าพริสคัสหลังจากได้รับข่าวความพ่ายแพ้ที่เบโรเอ คิดว่าพวกกอธจะไว้ชีวิตเขาและเมือง เขาคิดผิดและน่าจะถูกฆ่าตายเมื่อเมืองล่มสลาย^{[ 6 ]}จากนั้นผู้รุกรานก็เริ่มเดินทางกลับไปยังบ้านเกิดของตน พร้อมด้วยของที่ปล้นมาและเชลยศึกจำนวนมาก ซึ่งรวมถึงผู้ที่มีตำแหน่งวุฒิสมาชิกหลายคน^{[ 4 ]}

การปล้นสะดมเมืองฟิลิปโปโพลิสทำให้เดซิอุสฮึกเหิมขึ้น เขาสกัดกั้นกองทัพเยอรมันหลายกลุ่ม และซ่อมแซมเสริมความแข็งแกร่งให้กับป้อมปราการตามแนวแม่น้ำดานูบ โดยตั้งใจจะต่อต้านกองกำลังของซีนิวา

น่าจะเป็นในเดือนกรกฎาคม^{[ 7 ]}หรือสิงหาคม^{[ 8 ]}ของปี 251 กองทัพโรมันได้เข้าปะทะกับ "ชาวสคิเธียน" ภายใต้การนำของซีนิวา ใกล้กับเมืองอาบริทัส ไม่ทราบกำลังของกองกำลังที่ต่อสู้กัน แต่เรารู้ว่าซีนิวาแบ่งกองกำลังของเขาออกเป็นสามหน่วย โดยหน่วยหนึ่งซ่อนตัวอยู่หลังหนองน้ำ^{[ 9 ]}ดูเหมือนว่าซีนิวาจะเป็นนักยุทธวิธีที่เก่งกาจและคุ้นเคยกับภูมิประเทศโดยรอบเป็นอย่างดี^{[ 10 ]}จอร์ดาเนสและออเรลิอุส วิกเตอร์อ้างว่า^{[ 11 ]}เฮเรนนิอุส เอตรุสคัสถูกสังหารด้วยลูกธนูระหว่างการปะทะกันก่อนเริ่มการรบ และบิดาของเขาได้กล่าวกับทหารราวกับว่าการสูญเสียลูกชายของเขาไม่สำคัญ เขากล่าวว่า "อย่าให้ใครโศกเศร้า การตายของทหารคนหนึ่งไม่ใช่ความสูญเสียครั้งใหญ่สำหรับสาธารณรัฐ" อย่างไรก็ตาม แหล่งข้อมูลอื่นระบุว่าเฮเรนนิอุสเสียชีวิตพร้อมกับบิดาของเขา^{[ 12 ]}

หลังจากการรบสิ้นสุดลง จักรพรรดิองค์ใหม่เทรโบเนียนัส กัลลัสอนุญาตให้คนิวาจากไปพร้อมกับทรัพย์สินที่ยึดมาได้ และช่วยเหลือชาวกอธในการจากไป เขายังสัญญาว่าจะจ่ายบรรณาการให้แก่คนิวาเพื่อป้องกันไม่ให้เขารุกรานจักรวรรดิอีกครั้ง

ในปี 271 จักรพรรดิออเรเลียนได้เอาชนะพวกกอธอย่างเด็ดขาดและสังหารกษัตริย์คันนาบาวเดส ของพวกเขา ในการรบ จากความคล้ายคลึงกันของชื่อ กษัตริย์องค์นั้นอาจตรงกับซีนิวา^{[ 13 ]}

• ออเรลิอุส วิกเตอร์ , เดอ ซีซาริบุส , พาร์ 1. 29.4-5 ในLiber de Caesaribus ของ Sextus Aurelius Victorฉบับวิจารณ์โดย HW Bird สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยลิเวอร์พูล ปี 1994 ISBN 0-85323-218-0
• Bowman AK, Garnsey P., Cameron A. (บรรณาธิการ). ประวัติศาสตร์โบราณเคมบริดจ์ - เล่มที่ 12 วิกฤตการณ์ของจักรวรรดิ , สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, 2005. ISBN 0-521-30199-8
• เอ็ดเวิร์ด กิบบอน, ประวัติศาสตร์การเสื่อมถอยและการ ล่มสลายของจักรวรรดิโรมัน , บทที่ 10
• พอตเตอร์, เดวิด เอส. จักรวรรดิโรมันในภาวะวิกฤต ค.ศ. 180 – 395 , สำนักพิมพ์รูทเลดจ์, 2004. ISBN 0-415-10058-5
• เซาเทิร์น, แพท. จักรวรรดิโรมันตั้งแต่เซเวรัสถึงคอนสแตนติน , รูทเลดจ์, 2001. ISBN 0-415-23943-5
• วูลฟรัม, เฮอร์วิก. ประวัติศาสตร์ของชาวกอธ (แปลโดย โทมัส เจ. ดันแลป), สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย, 1988, ISBN 0-520-06983-8