กองทัพปลดแอกประชาชนกรีก Εγληνικός Λαϊκός Απεγευθερωτικός Στρατός ΕΛΑΣ
พลพรรคELAS บน ภูเขาปาร์นิธา
ผู้นำ	อาริส เวลูชิโอติส (หัวหน้าผู้บังคับบัญชา) พลตรี สเตฟาโนส ซาราฟิส (หัวหน้าเจ้าหน้าที่ทหาร) กรรมาธิการการเมืองอันเดรียส ซิมัส (หัวหน้าผู้ควบคุมดูแลด้านการเมือง)
วันที่ใช้งานได้	พ.ศ. 2485–2488
ละลายแล้ว	กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488
ความจงรักภักดี	EAM รัฐบาลภูเขา (1944)
อุดมการณ์	คอมมิวนิสต์สังคมนิยมรักชาติชาตินิยมฝ่ายซ้ายต่อต้านฟาสซิสต์
ขนาด	ประมาณ 50,000 [ 1 ] -85,000 [ 2 ] (พ.ศ. 2487)
ส่วนหนึ่งของ	แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติ
สงคราม	ความต้านทานกรีกเดเคมฟริอานา

กองทัพปลดแอกประชาชนกรีก ( กรีก : Ελληνικός Λαϊκός Απεγευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ) , Ellinikós Laïkós Apeleftherotikós Stratós ) ^{[ 3 ]}ซึ่งส่วนใหญ่รู้จักกันในชื่อย่อELASเป็นแขนทหารของฝ่ายซ้ายแห่งชาติ แนวร่วมปลดปล่อย (EAM) ในช่วงการต่อต้านของกรีกจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 เมื่อหลังจากการปะทะของDekemvrianaและข้อตกลง Varkizaแนวร่วมนี้ก็ถูกปลดอาวุธและยุบ ELAS เป็นองค์กรทางทหารที่ใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุดของกลุ่มต่อต้านกรีก

เมื่อเยอรมนีบุกและยึดครองประเทศในเดือนเมษายน-พฤษภาคม พ.ศ. 2484 สมาชิก KKE หลายร้อยคน สามารถหลบหนีและหลบซ่อนตัวใต้ดินได้^{[ 4 ]} ภารกิจแรกของพวกเขาคือการปฏิรูปพรรค พร้อมกับกลุ่มย่อยต่างๆ เช่น องค์กรสวัสดิการ " ความสามัคคีแห่งชาติ " (Εθνική Αλληλεγγύη, EA) เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม หลังจากการโจมตีสหภาพโซเวียตของเยอรมนีในวันที่ 22 มิถุนายน และการแตกหักของสนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอปพรรคคอมมิวนิสต์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่พบว่าตัวเองอยู่ฝ่ายต่อต้านฝ่ายอักษะอย่างมั่นคง ซึ่งเป็นแนวทางที่ได้รับการยืนยันโดยการประชุมใหญ่ครั้งที่ 6 ของพรรคในช่วงวันที่ 1-3 กรกฎาคม พรรคคอมมิวนิสต์มุ่งมั่นที่จะใช้กลยุทธ์ " แนวร่วมประชาชน " และพยายามดึงพรรคอื่นๆ จากฝ่ายซ้ายและฝ่ายกลาง รวมถึงนักการเมืองที่จัดตั้งขึ้นก่อนสงคราม อย่างไรก็ตาม ความพยายามดังกล่าวกลับไม่ประสบผลสำเร็จเป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 16 กรกฎาคม ได้มีการจัดตั้ง "แนวร่วมปลดปล่อยคนงานแห่งชาติ" (Εθνικό Εργατικό Απεγευθερωτικό Μέτωπο, ΕΕΑΜ) เพื่อนำองค์กรสหภาพแรงงานของประเทศมารวมตัวกัน^{[ 4 ]} ที่ Plenum ครั้งที่ 7 ของ ΚΚΕ การจัดตั้งEAMก็ได้รับการตัดสิน แม้ว่านักการเมืองกระแสหลักจะปฏิเสธที่จะเข้าร่วมก็ตาม

EAMH ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 27 กันยายน 1941 โดยตัวแทนจากพรรคฝ่ายซ้าย 4 พรรค ได้แก่เลฟเทอริส อโพส โตลู จากพรรค ΚΚΕ, คริสตอส โชเมนิดิส จากพรรคสังคมนิยมแห่งกรีซ (SKE), อิเลียส ซิริโมคอสจากพรรคสหภาพประชาธิปไตยประชาชน (ELD) และอโพสโตลอส โวเกียตซิสจากพรรคเกษตรแห่งกรีซ (ΑΚΕ) ธรรมนูญของ EAMH เรียกร้องให้ "ปลดปล่อยชาติจากแอกต่างชาติ" และ "รับประกันสิทธิอธิปไตยของประชาชนชาวกรีกในการกำหนดรูปแบบการปกครองของตนเอง" ในขณะเดียวกัน แม้ว่าจะเปิดโอกาสให้มีการร่วมมือกับพรรคอื่นๆ แต่พรรค ΚΚΕ ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าพรรคพันธมิตรอื่นๆ ก็มีบทบาทที่โดดเด่นอย่างชัดเจนภายในขบวนการใหม่นี้ นอกจากนี้ โครงสร้างที่มีการจัดระเบียบอย่างดีของ ΚΚΕ และประสบการณ์เกี่ยวกับเงื่อนไขและความจำเป็นของการต่อสู้ใต้ดินมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความสำเร็จของ ΕΑΜ Georgios Siantosได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้นำชั่วคราว เนื่องจากNikolaos Zachariadisผู้นำที่แท้จริงของ ΚΚΕ ถูกคุมขังในค่ายกักกัน Dachau Siantos ด้วยท่าทีที่เป็นมิตรและถ่อมตนจึงได้รับความนิยมในพรรคมากกว่า Zachariadis มาก^{[ 5 ]}

เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 1942 องค์กร EAM ได้ก่อตั้งกองทัพปลดปล่อยประชาชนกรีก (ELAS) ตามมติที่ประชุมใหญ่ครั้งที่ 8 ของ KKE ในเดือนมกราคม 1942 ELAS เริ่มปฏิบัติการต่อต้าน กอง กำลังเยอรมันและอิตาลีที่เข้ายึดครองกรีซเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 1942 อทานาซิออส (ธาเนซิส) คลาราส อดีตทหารผ่านศึกคอมมิวนิสต์ หรือที่รู้จักกันในชื่ออาริส เวลูชิโอติสพร้อมด้วยกลุ่มกองโจร ขนาดเล็กประมาณ 10-15 คน เข้าไปในหมู่บ้านดอมนิส ตา ในเอฟริทาเนียในเดือนมิถุนายน 1942 และประกาศต่อหน้าชาวบ้านที่ตกใจว่าพวกเขากำลังจะ "เริ่มสงครามต่อต้านกองกำลังฝ่ายอักษะ และผู้ร่วมมือในท้องถิ่น" ในขั้นต้น เวลูชิโอติสยังได้เกณฑ์ โจรท้องถิ่นที่อาศัยอยู่บนภูเขา เช่น ดิโมส คาราลิวานอ ส เพื่อสร้างกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านสงครามกองโจร ขนาดเล็ก

ในคืนหนึ่งของเดือนกันยายน ปี 1942 เจ้าหน้าที่ หน่วยปฏิบัติการพิเศษของอังกฤษกลุ่มเล็กๆได้กระโดดร่มลงสู่กรีซใกล้กับภูเขาจิโอนา กลุ่มนี้ นำโดยพลตรีเอ็ดดี้ ไมเยอร์สได้รับมอบหมายให้ระเบิดสะพานหนึ่งในสามแห่ง ( กอร์โกโปตามอส ปาปาเดีย หรืออาโซปอส) ของเส้นทางรถไฟสายหลักของประเทศ และเพื่อให้กลุ่มกองโจรหลักสองกลุ่มที่แข่งขันกันอยู่ คือ ELAS และEDESร่วมมือกัน

หลังจากพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้ว สะพานกอร์โกโปตามอสถูกเลือกเนื่องจากความยากลำบากในการซ่อมแซมโครงสร้างดิโมส คาราลิวาโนส นักรบกองโจร ELAS เป็นนักรบกองโจรคนแรกที่อังกฤษพบ ปลายเดือนตุลาคม เจ้าหน้าที่อังกฤษกลุ่มที่สองถูกส่งตัวลงสู่เทือกเขากรีกโดยร่มชูชีพ ผู้นำของพวกเขาคือเทมิส มารินอสและพันเอกคริสโตเฟอร์ วูดเฮาส์ภารกิจของพวกเขาคือการค้นหานักรบกองโจร EDES และผู้นำของพวกเขานโปเลียน เซอร์วาสซึ่งเป็นมิตรกับกองบัญชาการตะวันออกกลาง ของอังกฤษ มากกว่า ELAS และร่วมมือกับพวกเขา ในที่สุดกลุ่มกรีกทั้งสองก็ตกลงที่จะร่วมมือกัน อังกฤษไม่เห็นด้วยกับการมีส่วนร่วมของ ELAS เพราะเป็นกลุ่มที่สนับสนุนคอมมิวนิสต์ แต่กองกำลังของ ELAS มีขนาดใหญ่กว่าและมีการจัดระเบียบที่ดีกว่า และหากปราศจากการมีส่วนร่วมของพวกเขา ภารกิจก็มีโอกาสล้มเหลวมากกว่า

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน หน่วยก่อวินาศกรรมชาวอังกฤษ 12 นาย กองกำลัง ELAS (150 นาย) และกองกำลัง EDES (60-65 นาย) ได้พบกันที่หมู่บ้านวินิอานีในเอฟริทาเนียและเริ่มปฏิบัติการ สิบวันต่อมา พวกเขาอยู่ที่กอร์โกโปตามอส ในคืนวันที่ 25 พฤศจิกายน เวลา 23:00 น. กองกำลังกองโจรเริ่มโจมตีทหารรักษาการณ์ของอิตาลี ทหารอิตาลีตกใจ และหลังจากต่อต้านเพียงเล็กน้อยก็พ่ายแพ้ หลังจากความพ่ายแพ้ของอิตาลี หน่วยก่อวินาศกรรมได้วางระเบิด กองกำลัง ELAS ได้วางกำลังซุ่มโจมตีตามเส้นทางไปยังสะพาน เพื่อสกัดกั้นกำลังเสริมของอิตาลี การระเบิดเกิดขึ้นเวลา 03:00 น. หลังจากนั้น กองกำลังกองโจรก็กลับไปยังวินิอานี เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จของภารกิจ

การทำลายสะพานกอร์โกโปตามอส ร่วมกับการก่อวินาศกรรมน้ำหนักเบาของชาวนอร์เวย์ในเมืองรยูคาน เป็นหนึ่งในสองปฏิบัติการกองโจรที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปที่ถูกยึดครอง การระเบิดสะพานทำให้การขนส่งกระสุนของเยอรมันผ่านทางกรีซไปยังกองกำลังของรอมเมล หยุดชะงักไปหลายสัปดาห์ ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ กองทัพแอฟริกาในแอฟริกาเหนือกำลังถอยทัพหลังจากความพ่ายแพ้ที่เอลอะลาเมนและต้องการเสบียงอย่างมาก

การระเบิดสะพานกอร์โกโปตามอสเป็นผลดีต่อ ELAS ^{[ 6 ]}ในไม่ช้า ชาวบ้านจำนวนมากในหมู่บ้านของกรีซตอนกลางก็กลายเป็นสมาชิกของ ELAS นอกจากนี้ ผู้คนยังเห็นอกเห็นใจกองโจร ELAS เพราะพวกเขาไม่ได้รับการช่วยเหลือจากอังกฤษ ต่างจาก EDES เมื่อกองโจร 25 คนหนีออกจาก ELAS อาริส เวลูคิโอติ สจึง ไปที่เอพิรัสเพื่อข่มขู่นโปเลียน เซอร์วาสไม่ให้ติดต่อกับพวกเขา ต่อมา ผู้หนีทัพทั้ง 25 คนถูกจับกุมและประหารชีวิตในหมู่บ้านสเปอร์เฮียดา ในฤดูหนาวปี 1942 กลุ่ม ELAS ได้ก่อตั้งขึ้นในภูมิภาคอื่นๆ ของกรีซ เช่นเทสซาลีและมาซิโดเนียในกรีซตอนกลางอาริส เวลูคิโอติสประสบความสำเร็จในการจัดตั้งกองทัพกึ่งทางการที่ทรงพลังซึ่งสามารถโจมตีกองกำลังเยอรมันและอิตาลีได้ อาริสกลายเป็นบุคคลในตำนานที่บังคับใช้ระเบียบวินัยที่เข้มงวดใน ELAS ในขณะเดียวกัน สมาชิกบางส่วนของ ELAS (เปริคลิส, ทาซอส ลูเทอเรียส, ไดอามานติส, นิกิโฟรอส, ทิเซียส, ดิมอส คาราลิวาโนส และเบลิส) ก็ได้รับเกียรติยกย่องในระหว่างการสู้รบ อาริส เวลูคิโอติส ได้จัดตั้งกลุ่มคน 30-35 คน เรียกว่า "มาฟรอสคูฟิเดส" ("หมวกดำ") ซึ่งเป็นองครักษ์ส่วนตัวของเขา ในช่วงฤดูหนาวปี 1942-1943 หน่วย ELAS ใหม่ได้ถูกจัดตั้งขึ้นในหลายภูมิภาคของกรีซ บางพื้นที่ในเทือกเขาของกรีซตอนกลางได้เปลี่ยนจากการควบคุมของ ฝ่าย อักษะมาอยู่ภายใต้การควบคุมของ ELAS

โครงสร้างการบริหารของ ELAS มีสามระดับ ตั้งแต่ระดับบนสุดลงมาถึงระดับหมวด ได้แก่ ร้อยเอก ( kapetánios ) ซึ่งได้รับการเลือกตั้งจากลูกน้องและเป็นผู้นำโดยรวมของหน่วย ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหาร ( stratiotikós ) ซึ่งมักเป็นนายทหารประจำการ รับผิดชอบด้านการวางแผนยุทธวิธีและการฝึก และผู้นำทางการเมือง ( politikós ) ซึ่งมักเป็นสมาชิกของ KKE ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของ EAM ในระดับสูงสุด คือ กองบัญชาการใหญ่ของ ELAS ตำแหน่งเหล่านี้ได้รับการแต่งตั้งโดย อาริส เวลูชิโอติส สเตฟาโนส ซาราฟิส และอันเดรียส ซิมัส ( นามแฝง : วาซิลิส ซามารินิโอติส)

เหตุการณ์สำคัญสองเหตุการณ์เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ KKE หลังจากผ่านพ้นความยากลำบากมากมาย ก็ประสบความสำเร็จในการจัดตั้งกลุ่มขึ้นใหม่หลังจากที่กลุ่ม Metaxas ทำลายกลุ่มของตนไป มีการรับสมัครสมาชิกจำนวนมาก และด้วยความช่วยเหลือของ ELAS ซึ่งกลายเป็นกองทัพกองโจรที่ใหญ่ที่สุดในกรีซ EAM จึงกลายเป็นองค์กรทางการเมืองขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์กรีก โดยมีสมาชิกกว่า 1.5 ล้านคน กระจายอยู่ในทุกชุมชนทุกหมู่บ้าน เหตุการณ์สำคัญที่สองคือการก่อตั้งองค์การเยาวชนแพนเฮลเลนิก (EPON) ( ภาษากรีก : Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων ) นอกจากนี้ ในปี 1943 ยังมีการก่อตั้งกองทัพเรือช่วยรบขนาดเล็ก คือกองทัพเรือปลดปล่อยประชาชนกรีก (ELAN)ขึ้นด้วย

สองปีหลังจากการก่อตั้ง กำลังทหารของ ELAS ได้เติบโตจากกลุ่มนักรบเล็กๆ ใน Domnitsa ไปเป็นกองกำลังพลพรรคประมาณ 50,000 คน (ประมาณการของรัฐบาลอังกฤษ) หรืออาจมากถึง 85,000 คน ตามแหล่งข่าวของ EAM; EAM เองและองค์กรที่เกี่ยวข้องได้เติบโตขึ้นจนมีสมาชิกตั้งแต่ 500,000 ถึง 750,000 คน (ตามAnthony Eden ) จนถึงสองล้านคน ในประเทศที่มีประชากร 7.5 ล้านคน^{[ 7 ]}ดังนั้น ELAS จึงเป็นหนึ่งในกลุ่มต่อต้านที่ใหญ่ที่สุดที่ก่อตั้งขึ้นในยุโรป คล้ายกับMaquis ของฝรั่งเศส การต่อต้านของอิตาลีและพลพรรคของยูโกสลาเวียแต่เล็กกว่าการต่อต้านของโปแลนด์

เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 1944 กองกำลัง EAM-ELAS ซึ่งขณะนั้นควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศ ได้จัดตั้งคณะกรรมการการเมืองเพื่อการปลดปล่อยแห่งชาติ (PEEA) ซึ่งเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางในชื่อ "รัฐบาลภูเขา" ( ภาษากรีก : Κυβέρνηση του βουνού , โรมันไนซ์ :  Kyvérnisi tou vounoú ) ซึ่งในทางปฏิบัติแล้วเป็นรัฐบาลกรีกที่สามเพื่อแข่งขันกับรัฐบาลที่ให้ความร่วมมือในเอเธนส์และรัฐบาลพลัดถิ่นในไคโร เป้าหมายของรัฐบาลนี้ ตามที่ระบุไว้ในกฎหมายจัดตั้ง คือ " เพื่อเพิ่มความเข้มข้นในการต่อสู้กับผู้รุกราน (...) เพื่อการปลดปล่อยชาติอย่างสมบูรณ์ เพื่อการรวมอำนาจของเอกราชและบูรณภาพของประเทศของเรา (...) และเพื่อการทำลายล้างลัทธิฟาสซิสต์ภายในประเทศและกลุ่มกบฏติดอาวุธ "

พรรค PEEA ได้รับเลือกตั้งในดินแดนที่ได้รับการปลดปล่อยและดินแดนที่ถูกยึดครองโดยพลเมืองชาวกรีก 2 ล้านคน นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ผู้หญิงมีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง รัฐมนตรีของพรรค PEEA ครอบคลุมแนวคิดทางการเมืองที่หลากหลาย ตั้งแต่ฝ่ายซ้ายไปจนถึงฝ่ายกลาง

หลังจากสหภาพโซเวียตได้รับชัยชนะในยุทธการสตาลินกราดเมื่อต้นปี 1943 ก็เป็นที่ชัดเจนว่าฝ่ายอักษะจะพ่ายแพ้ในสงคราม ในไม่ช้าก็เกิดการปะทะกันระหว่างองค์กรต่อต้านต่างๆ เกี่ยวกับสถานการณ์ทางการเมืองหลังสงครามในกรีซ

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2486 กลุ่ม ELAS ได้เปิดฉากโจมตีครั้งใหญ่ต่อกลุ่ม EDES และกลุ่มกองโจรของ Tsaous Anton ในภาคเหนือของกรีซ ส่งผลให้เกิดสงครามกลางเมืองในหลายพื้นที่ของกรีซ ซึ่งดำเนินต่อไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2487 เมื่อเจ้าหน้าที่อังกฤษในกรีซเจรจาหยุดยิง ( ข้อตกลงพลาคา ) แต่กลุ่ม ELAS ได้ละเมิดข้อตกลงโดยการโจมตีหน่วย5/42 Evzone RegimentสังหารDimitrios Psarrosผู้นำกลุ่มต่อต้านEKKAในสถานการณ์ที่ไม่ชัดเจนและเป็นที่ถกเถียงกันอย่างมาก และประหารชีวิตเชลยทั้งหมด

ELAS กลายเป็นองค์กรติดอาวุธต่อต้านที่แข็งแกร่งที่สุด โดยในปี 1944 สามารถควบคุมพื้นที่ทางทหารได้ถึงสามในห้าของประเทศ (ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ภูเขา) และมีนายทหารจากอดีตกองทัพแห่งชาติของชาวนิโกรอยู่ในกองกำลังมากกว่า 800 นาย ELAS ต่อสู้กับกลุ่มต่อต้านอื่นๆ รวมถึงกองกำลังกึ่งทหารของรัฐบาลที่ร่วมมือกับ เยอรมัน ELAS เริ่มโจมตีสันนิบาตสาธารณรัฐกรีกแห่งชาติ (EDES) โดยกล่าวหาว่าร่วมมือกับเยอรมัน ELAS ยังโจมตีองค์การปลดปล่อยแพนเฮลเลนิก (PAO) ซึ่งเป็นองค์กรต่อต้านอีกแห่งหนึ่งที่กระจุกตัวอยู่ในภาคเหนือของกรีซ ในพื้นที่มาซิโดเนีย โดยกล่าวหาว่าร่วมมือกับเยอรมันเช่นกัน กำลังรบของสององค์กรหลักนั้นไม่สามารถเปรียบเทียบกันได้ เนื่องจาก EDES มีกองกำลังประมาณ 12,000 คน ในขณะที่กำลังของ ELAS แข็งแกร่งกว่ามาก มีการสู้รบเล็กๆ เกิดขึ้นในเอพิรัส ซึ่งเป็นที่ตั้งของกองกำลังหลักของ EDES สถานการณ์นี้ทำให้เกิดการสู้รบแบบสามเส้าขึ้นระหว่าง ELAS, EDES และเยอรมัน เนื่องจากอังกฤษและรัฐบาลกรีกในกรุงไคโรให้การสนับสนุน EDES ความขัดแย้งเหล่านี้จึงนำไปสู่สงครามกลางเมือง

ในฤดูใบไม้ร่วงปี 1944 หลังจากการปลดปล่อย ELAS กลายเป็นกองกำลังที่มีอำนาจเหนือกว่าในประเทศ และยึดครองเมืองสำคัญๆ ของกรีกได้ทั้งหมด ยกเว้นเอเธนส์ (หลังจากมีการทำข้อตกลงที่กาแซร์ตา กับรัฐบาลกรีกพลัดถิ่น)

หลังเหตุการณ์เดเคมฟริอานา ELAS ถูกปลดอาวุธตามสนธิสัญญาวาร์คิซา ระหว่าง การสู้รบ เดเคมฟริอานาในเอเธนส์ แฟรงคลิ น ดี. รูสเวลต์ได้ออกแถลงการณ์ไม่เห็นด้วยกับการสู้รบระหว่างอังกฤษและ EAM และมีรายงานว่าโดยส่วนตัวแล้วเขารู้สึกตกใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นในกรีซ ตามคำบอกเล่าของเอลเลียต บุตรชายของเขา รูสเวลต์กล่าวเป็นการส่วนตัวว่า "อังกฤษกล้าทำเช่นนั้นได้อย่างไร!... ฆ่ากองโจรกรีก! ใช้ทหารอังกฤษเพื่อทำเช่นนั้น! ^{[ 8 ]}ในทำนองเดียวกัน การรายงานข่าวของสื่ออเมริกันเกี่ยวกับเดเคมฟริอานาเป็นไปในเชิงต่อต้านอังกฤษอย่างมาก โดยนักข่าวอเมริกันวิพากษ์วิจารณ์เชอร์ชิลล์ที่เกณฑ์กองพันรักษาความปลอดภัยมาต่อสู้เพื่อกษัตริย์จอร์จที่ไม่เป็นที่นิยมต่อต้าน EAM ^{[ 8 ]}

ต่อมานักรบส่วนใหญ่ของกลุ่มนี้ (ส่วนใหญ่เป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์กรีซ) ได้เข้าร่วมกองทัพประชาธิปไตยแห่งกรีซในช่วงสงครามกลางเมือง

บทเพลงสรรเสริญของ ELAS แต่งขึ้นในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1944 โดย โซเฟีย มาฟโรอีดี-ปาปาดากิ และทำนองโดย นิคอส ซาโคนาส

1942

• ยุทธการที่เรกา (ชาวอิตาลีเสียชีวิต 40 คน)
• ยุทธการที่มิโคร โชริโอ (ชาวอิตาลีเสียชีวิต 70 คน)
• พฤศจิกายน 1942 – ยุทธการกอร์โกโปตามอส

พ.ศ. 2486

• มีนาคม 1943 – ยุทธการที่ฟาร์ดีแคมบอส (รวมกับหน่วย PAO มีทหารอิตาลีเสียชีวิต 95 นาย)
• มิถุนายน 1943 – การทำลายอุโมงค์คูร์โนโว (ชาวอิตาลีเสียชีวิตประมาณ 100 คน)
• กรกฎาคม 1943 – ยุทธการที่เมียร์เทีย
• ยุทธการซารันตาโปโร (ทหารเยอรมันเสียชีวิต 99 นาย)
• ยุทธการที่ปอร์ตา (ชาวอิตาลีเสียชีวิตจำนวนมาก)
• กันยายน 1943 – ยุทธการอาราโชวา

1944

• 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2487 – การระเบิดรถไฟเยอรมันในเทมปีภายใต้การนำของหัวหน้าหน่วยก่อวินาศกรรมของ ELAS อันโตนิส วรัตซาโนส ส่งผลให้ทหารเยอรมันเสียชีวิต 450 นาย^{[ 9 ]}
• มีนาคม 1944 – ยุทธการที่ค็อกคิเนีย
• เมษายน พ.ศ. 2487 – การรบที่ไคซาริอานี^{[ 3 ]}
• มิถุนายน 1944 – ยุทธการที่สเตอีรี (ทหารเยอรมันเสียชีวิต 40 นาย)
• กรกฎาคม 1944 – ยุทธการที่โชรา-อะโกเรลิทซา (ทหารเยอรมันเสียชีวิต 180 นาย)
• กรกฎาคม 1944 – ยุทธการที่อัมฟิโลเคีย
• การยึดเมืองคาสโตเรีย
• การยึดสนามบินทหารเอเลฟซีนา
• สิงหาคม 1944 – ยุทธการที่คารูเตส
• กันยายน 1944 – ยุทธการที่คาลามาตา
• กันยายน พ.ศ. 2487 – ยุทธการเมลิกาลาส

รายชื่อนี้ประกอบด้วยชื่อของผู้นำหรือสมาชิก ELAS ที่มีชื่อเสียงบางส่วน โดยมีนามแฝงอยู่ในวงเล็บ:

• อธานาซิออส คลารัส (อาริส เวลูชิโอติส) กัปตันทีม ELAS
• พันเอกสเตฟาโนส ซาราฟิสหัวหน้าผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารของ ELAS
• อันเดรียส ซิมัส (วาซิลิส ซามารินิโอติส) หัวหน้าคณะกรรมาธิการการเมืองของ ELAS
• จอร์จิออส เซียนทอส
• พลตรี เนโอคอสมอส กริกอเรียดิส (แลมโบรส) ประธานคณะกรรมการกลาง ELAS
• พลโท ปโตเลไมออสซาริเกียนนิส เสนาธิการคณะกรรมการกลาง ELAS
• พันเอกEvripidis Bakirtzis ผู้บัญชาการ โรงละครมาซิโดเนียของ ELAS
• กัปตันTheodoros Makridis (Ektoras) หนึ่งในเจ้าหน้าที่ระดับสูงของ ELAS
• อเล็กซานดรอส โรซิออส (อิปซิแลนติส)
• Markos Vafiadisโรงละครมาซิโดเนีย
• นิคอส เบโลยานนิส
• ชาริลอส ฟลอราคิส (Kapetan Jiotis)
• Vasilis Liropoulos (Kapetan Liras) โรงละครมาซิโดเนีย
• เอียนนิส เซนาคิส
• Giannis Aggeletos (Leon Tzavelas) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• Giannis Economou (Giannoutsos) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• ปาโนส ซาเวลาส
• เอวานเกลอส ยานโนปูลอส (วาร์เจียนิส)
• คุณพ่อดิมิทริโอส โฮเลวาส (ปาปา-โฮเลวาส, ปาปาฟเลสซาส)
• หลวงพ่อเจอร์มานอส ดิมาโกส (ปาปา-อันีโปโมโนส)
• อัลแบร์โต เอร์เรรา
• มอยซิส มิคาอิล บูร์ลาส (ไบรอน)
• Fotis Mastrokostas (ธานอส) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• Kostas Kavretzis (Kostoulas Agrafiotis) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• สตาฟรอส มาฟโรทาลาสซิติส
• บาบิส คลาราสน้องชายของอริส เวลูชิโอติส
• Giannis Madonis (Ektoras) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• Giannis Nikolopoulos (ลีออน) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• ดิมิทริออส ดิมิทริอู (นิกิโฟรอส)
• จอร์จอส ฮูลิอาราส (เปริคลิส)
• Pantelis Laskas (Pelopidas) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• Epaminontas Chairopoulos (Karaiskakis) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• อิออนนิส อเล็กซานดรู (ดิอามานติส)
• แลมโบรส คุมบูราส (อคิลเลียส)
• Spyros Tsiligiannis (Lefteris Chrysiotis) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• Kostas Athanasiou (Doulas) หมวกเบเร่ต์สีดำ
• ซารานทอส คาปูเรลาคอส ปฏิบัติหน้าที่ภายใต้การบังคับบัญชาโดยตรงของเวลูชิโอติส
• สไปรอส เบคิออส (แลมโบรส)
• ดิมิทริออส ทัสซอส (บูคูวาลาส)
• โทมัส พัลลัส (โคซาคัส)
• นิคอส ซิโนส (สโมลิกาส)
• แวนเจลิส ปาปาดากิส (Tassos Lefterias)
• วาซิลิส ปริโอโวโลส (เออร์มิส)
• Giannis Podias โรงละครชาวเครตัน
• Michalis Samaritis โรงละครเครตัน
• เกราซิโมส อัฟเกโรปูลอส
• อันเดรียส ซาคาโรปูลอส (อันเดรียส ปาทรินอส)
• อิออนนิส ฮัตซิปานากิโอตู (โทมัส)
• Filotas Adamidis (Katsonis) โรงละครมาซิโดเนีย
• Mirka Ginova (Irene Gini) โรงละครมาซิโดเนีย
• คริสโตส มาร์การิติส (Armatolos)
• จอร์จิออส ซาโรเกียนนิส (คาวาลลาริส)
• วาซิลิส กานาติออส (เชมาร์รอส)
• Panagiotis G. Tesserisเลขาธิการคณะกรรมการฝึกอบรมการสงครามกองโจร ELAS ( ภูมิภาคลาโคเนีย ) ^{[ 10 ]}
• Yiorgos Boukouvalas ร้อยโทที่สองของ ELAS สมาชิกของ EPON's Elite Corps ( ภูมิภาค Grevena ) ^{[ 11 ]}

• 200 แห่งไคซาริอานี
• สมัครพรรคพวก
• อีพอน
• ผู้ลี้ภัยจากสงครามกลางเมืองกรีก

• อูเดส, โดมินิก (1973). เดอะ คาเปตานิออส: กองกำลังพลพรรคและสงครามกลางเมืองในกรีซ ค.ศ. 1943–1949แปลโดย จอห์น โฮว์ นิวยอร์กและลอนดอน: สำนักพิมพ์มันท์ลี่ รีวิว เพรสISBN 978-0-85345-275-1.
• กริโกเรียดิส, โซลอน (1982) Συνοπτική Ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, พ.ศ. 2484–2487 [ ประวัติศาสตร์โดยย่อของการต่อต้านแห่งชาติ พ.ศ. 2484–2487 ] (ในภาษากรีก) เอเธนส์: คาโปปูลอส.
• Αρχεία Εθνικής Αντίστασης, 1941–1944. Τόμος 3ος "Αντάρτικη Οργάνωση ΕΛΑΣ" [หอจดหมายเหตุการต่อต้านแห่งชาติ, พ.ศ. 2484-2487 เล่มที่ 3 “องค์กรพรรคพวก ELAS” ]. เอเธนส์: กองอำนวยการประวัติศาสตร์กองทัพกรีก 1998.
• Αρχεία Εθνικής Αντίστασης, 1941–1944. Τόμος 4ος "Αντάρτικη Οργάνωση ΕΛΑΣ" [หอจดหมายเหตุการต่อต้านแห่งชาติ, พ.ศ. 2484-2487 เล่มที่ 4 "องค์กรพรรคพวก ELAS" ]. เอเธนส์: กองอำนวยการประวัติศาสตร์กองทัพกรีก 1998.
• มาโซเวอร์, มาร์ค (2001). ภายในกรีซของฮิตเลอร์: ประสบการณ์การยึดครอง ค.ศ. 1941–44 . นิวเฮเวนและลอนดอน: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเยล. ISBN 0-300-08923-6.
• Sarafis, Stefanos (1951). กองทัพต่อต้านกรีก: เรื่องราวของ ELAS . ลอนดอน: Birch Books. OCLC  993128877 .
• Stavrianos, LS (1952). "แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติกรีก (EAM): การศึกษาเกี่ยวกับองค์กรและการบริหารการต่อต้าน" วารสารประวัติศาสตร์สมัยใหม่ 24 ( 1): 42– 55. doi : 10.1086/237474 . JSTOR  1871980 . S2CID  143755996 .
• วาเฟยาดิส, มาร์กอส (1985) Απομνημονεύματα , Β' Τόμος (1940–1944) [ Memoirs, Volume II (1940–1944) ] (ในภาษากรีก) เอเธนส์ : เอเอ ลิวานิส
• วาเฟยาดิส, มาร์กอส (1985) Απομνημονεύματα, Γ' Τόμος (1944–1946) [ Memoirs, Volume III (1944–1946) ] (ในภาษากรีก) เอเธนส์ : เอเอ ลิวานิส
• "เอกสารปล่อยตัวอย่างเป็นทางการของกองทัพภายใต้โครงการ ELAS" ELAS ปี 1945
• ไวน์เบิร์ก, เกอร์ฮาร์ด (2005). โลกในอาวุธ: ประวัติศาสตร์โลกของสงครามโลกครั้งที่สอง . เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ . ISBN 9-780521-618267.
• Stavrianos, LS (1952). "แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติกรีก (EAM): การศึกษาเกี่ยวกับองค์กรและการบริหารการต่อต้าน" วารสารประวัติศาสตร์สมัยใหม่ 24 ( 1): 42– 55. doi : 10.1086/237474 . JSTOR  1871980 . S2CID  143755996 .