ละครตลก เสียดสี (Farce)เป็นรูปแบบหนึ่งของละครตลกที่อาศัยพล็อตเรื่องที่สนุกสนานและไม่น่าเชื่อถือตัวละคร ที่เป็นแบบแผนหรือ เกินจริงอารมณ์ขันทางกายภาพและความเข้าใจผิดเพื่อสร้างความบันเทิงให้กับผู้ชม ละคร ตลกเสียดสีมีต้นกำเนิดมาจากละครตลกเสียดสีแบบสวมหน้ากากในสมัยโรมันโบราณ ได้รับความนิยมมากขึ้นตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 13 และยังคงได้ รับ ความนิยมมาจนถึงปัจจุบันในละครเวทีภาพยนตร์และโทรทัศน์

ละครตลกเสียดสีสามารถมองได้ว่าเป็นละครตลกชั้นต่ำหรือแม้กระทั่ง "ต่ำกว่าละครตลก" ^{[ 1 ]}มันใช้ความหยาบคายความไร้สาระการเสียดสีการล้อเลียน อารมณ์ขัน แบบประชดประชันและ การแสดง ตลกทางกายภาพ ละครตลกเสียดสีมักเขียนด้วยโครงเรื่องที่ดำเนินไปอย่างรวดเร็ว นำเสนอด้วยพลังที่บ้าคลั่งและความเร็วที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆจนถึง จุดจบ

บทบาทการแสดงอาจประกอบด้วยตัวละครแบบตายตัวตัวละครตามแบบฉบับหรือตัวละครที่เกินจริง ซึ่งมักต้องการการแสดงที่เน้นสไตล์ และปฏิกิริยาที่เกินจริง อาจมีการเล่นคำ มุกตลกภาพและตลกแบบกายกรรมซึ่งต้องอาศัยจังหวะเวลาตลก ที่ยอดเยี่ยม ของนักแสดง

การกระทำมักแสดงให้เห็นสถานการณ์ที่ไร้สาระ การเข้าใจผิด และความเข้าใจผิดต่างๆ บ่อยครั้งมีการใช้ความขัดแย้งเชิงละครโดยที่ผู้ชมรู้ดีถึงความจริงที่ซ่อนอยู่ ความผิดพลาด หรือความสัมพันธ์ที่พลาดไป แต่ตัวละครเองกลับไม่รู้ ซึ่งอาจรวมถึงลักษณะต่างๆ เช่น การปิดประตูเสียงดัง และการเข้าออกอย่างรวดเร็ว^{[ 2 ]}ซึ่งทำให้ตัวละครพลาดกันไปอย่างหวุดหวิด นอกจากนี้ อาจมีการสวมหน้ากาก การปลอมตัว การปกปิดตัวตน และการสลับบทบาททางเพศหรือทางสังคมของตัวละคร ซึ่งมักเกิดขึ้นเพื่อแสวงหาความรักหรือผลประโยชน์ทางการเงินที่พวกเขาไม่สามารถบรรลุได้ในฐานะตัวตนที่แท้จริงของพวกเขา

แม้ว่าจะมีสถานการณ์และตัวละครที่ไร้สาระ แต่โดยทั่วไปแล้วละครตลกเสียดสีมักยังคงรักษาความสมจริงและความต่อเนื่องของเรื่องราวไว้ได้บ้างภายในบริบทของสถานการณ์ที่ไม่สมเหตุสมผลหรือไร้สาระซึ่งมักทำให้แตกต่างจากละครตลกเสียดสีหรือแฟนตาซีโดยสิ้นเชิง ละครตลกเสียดสีมักเป็นตอนๆ หรือมีระยะเวลาสั้น และเกิดขึ้นในสถานที่เฉพาะเจาะจงแห่งเดียวที่เหตุการณ์ทั้งหมดเกิดขึ้น

ละครตลกเสียดสีนั้นมีการแสดงทั้งบนเวทีและในภาพยนตร์มาโดยตลอด และอาจเป็นการ แสดง แบบด้นสดหรือแบบมีบทเขียนไว้ล่วงหน้า ประเภทของละครตลกเสียดสี ได้แก่ ละครตลกเสียดสีหลังเวที ละครตลกเสียดสีโศกนาฏกรรม และละครตลกเสียดสีในห้องนอน

คำว่าfarceมาจากคำภาษาฝรั่งเศสที่แปลว่า "การยัดเยียด" ซึ่งหมายถึงการแสดงแบบด้นสดของนักแสดงในละคร ศาสนา ในยุคกลาง

ละคร Atellanเป็น "ละครตลกพื้นเมืองอิตาลีที่เก่าแก่ที่สุด" ^{[ 3 ]}ซึ่งมีต้นกำเนิดในอิตาลีเมื่อ 300 ปีก่อนคริสตกาล ละครเหล่านี้ถูกคัดค้านและปราบปรามโดยจักรพรรดิไทเบเรียสซึ่งได้ยื่นญัตติต่อต้านละครเหล่านี้

ละครตลกเสียดสีได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงปลายยุคกลางละครส่วนใหญ่มาจากฝรั่งเศสและเยอรมนี มีลักษณะและรูปแบบคล้ายคลึงกัน โดยเน้นเรื่องเพศและการขับถ่ายของร่างกาย

รูปแบบต่อมาของละครเรื่องนี้ถูกนำมาแสดงเป็นช่วงพักตลกในช่วงศตวรรษที่ 15 และ 16 ^{[ 4 ]}ละครตลกที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่อาจเป็นเรื่องLe Garçon et l'aveugle ( เด็กชายกับคนตาบอด ) จากหลังปี 1266 แม้ว่าละครตลกที่เก่าแก่ที่สุดที่สามารถระบุช่วงเวลาได้จะมาจากช่วงระหว่างปี 1450 ถึง 1550 ละครตลกที่รู้จักกันดีที่สุดคือLa Farce de maître Pathelin ( ละครตลกของอาจารย์ปาเทลิน ) จากประมาณปี 1460 แม้ว่าจะมีบทละครยาวถึง 1500 บท ซึ่งถือว่าแปลกประหลาดที่สุดเรื่องหนึ่ง^{[ 5 ]}บทละครทั้งหมดซึ่งโดยทั่วไปแล้วมีความยาวสั้นกว่านั้นได้รับความนิยมอย่างมากในฝรั่งเศสยุคกลางและยุคเรเนสซองส์ ซึ่งมีละครตลกดังกล่าวมากกว่า 200 เรื่องที่ยังหลงเหลืออยู่ มากกว่า 70 เรื่องได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งหลายเรื่องสามารถพบได้ในหนังสือรวมบทละครเหล่านี้:

• Axton, Richard และ John Stevens แปล. บทละครฝรั่งเศสยุคกลาง . อ็อกซ์ฟอร์ด: Basil Blackwell, 1971.
• บูคเคย์, เธียร์รี, ทรานส์. หก Farces ฝรั่งเศสยุคกลาง ลูอิสตัน รัฐนิวยอร์ก: เอ็ดวิน เมลเลน, 1999
• Denny, Neville, บรรณาธิการและผู้แปล. บทแทรกในยุคกลาง.ลอนดอน: Ginn, 1972.
• เอนเดอร์ส, โจดี้, บรรณาธิการและผู้แปล. “เรื่องตลกเกี่ยวกับการตด” และเรื่องไร้สาระอื่นๆ: บทละครฝรั่งเศสยุคกลางสิบสองเรื่องในภาษาอังกฤษสมัยใหม่ . ชุดยุคกลาง. ฟิลาเดลเฟีย: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย, 2011.
• เอ็นเดอร์ส, โจดี้. “Holy Deadlock” และเรื่องไร้สาระอื่นๆ: บทละครฝรั่งเศสยุคกลางอีกสิบสองเรื่องในภาษาอังกฤษสมัยใหม่ชุดยุคกลาง. ฟิลาเดลเฟีย: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย, 2017.
• เอนเดอร์ส, โจดี้, บรรณาธิการและผู้แปล. การหลอกลวงอันบริสุทธิ์และเรื่องไร้สาระเพิ่มเติม: บทละครฝรั่งเศสยุคกลางอีกสิบสองเรื่องในภาษาอังกฤษสมัยใหม่.ฟิลาเดลเฟีย: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย, 2022.
• เอ็นเดอร์ส, โจดี้, บรรณาธิการและผู้แปล. การพิจารณาคดีด้วยเรื่องตลก: ละครตลกฝรั่งเศสยุคกลางสิบสองเรื่องในภาษาอังกฤษสมัยใหม่สำหรับเวที.  แอนน์ อาร์เบอร์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมิชิแกน, 2023.
• แมนเดล, ออสการ์, ผู้แปล. ละครตลกห้าเรื่องของฝรั่งเศสยุคกลาง . 1970; พิมพ์ซ้ำ บอสตันและลอนดอน: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแห่งอเมริกา, 1982.

ภาพยนตร์ล้อเลียน เช่นSpaceballsซึ่งเป็นภาพยนตร์ตลกที่อิงจาก ภาพยนตร์ Star Warsถือเป็นภาพยนตร์ตลกเสียดสี^{[ 6 ]}

เซอร์จอร์จ โกรฟแสดงความคิดเห็นว่า "ละครตลก" เริ่มต้นจากการเป็นบทสวดในภาษาฝรั่งเศสทั่วไปที่ผสมผสานกับภาษาละตินต่อมาได้กลายเป็นเครื่องมือสำหรับการเสียดสีและความสนุกสนาน และนำไปสู่ละครตลกสมัยใหม่ หรือ Farsa ซึ่งเป็นละครที่มีเนื้อหาหนึ่งองก์ เรื่องราวมีความเกินจริงและการกระทำก็ตลกขบขัน^{[ 7 ]}

• คอมเมเดีย เดลลาร์เต
• ละครใบ้
• พันช์แอนด์จูดี้
• ตลกเพี้ยนๆ

ลองค้นหาคำว่า "farce"ใน Wiktionary ซึ่งเป็นพจนานุกรมออนไลน์ฟรี

• รายชื่อภาพยนตร์และรายการโทรทัศน์แนวตลกเสียดสีจาก IMDb
• ตัวอย่าง: แมวกำลังเล่นเครื่องดนตรีx.com