ยัน เกอลิง
หยานในปี 2023
เกิด	严歌苓 ( 16 พฤศจิกายน 1958 )16 พฤศจิกายน 2501 เซี่ยงไฮ้ประเทศจีน
อาชีพ	นักเขียนนวนิยาย นักเขียนบทภาพยนตร์
สัญชาติ	อเมริกัน
อัลมา มัธยฐาน	มหาวิทยาลัยหวู่ฮั่นวิทยาลัยโคลัมเบีย ชิคาโก
ผลงานที่โดดเด่น	มหากาพย์ของผู้หญิง
คู่สมรส	หลี่ Kewei (?-1990) Lawrence Walker (1992-)
เด็ก	1

เกอหลิง หยาน ( ภาษาจีนตัวย่อ :严歌苓; ภาษาจีนตัว เต็ม :嚴歌苓; พินอิน : Yán Gēlíng ; เกิด 27 มกราคม พ.ศ. 2492 ^{[ 1 ]} ) เป็นนักเขียนและนักเขียนบทภาพยนตร์ชาวจีน-อเมริกัน^{[ 2 ] [ 3 ]}เป็นที่รู้จักจากการร่วมงานกับผู้กำกับชาวจีนชื่อดัง เช่นจาง อี้โหม ว เฉิ นไคเกอและเฟิง เสี่ยวกังตั้งแต่ปี พ.ศ. 2565 หยานถูกขึ้นบัญชีดำในประเทศจีนหลังจากการวิพากษ์วิจารณ์ผู้นำจีนสี จิ้นผิง

หยานเกิดที่เซี่ยงไฮ้ประเทศจีน ในปี 1959 ในครอบครัวนักวิชาการและนักเขียน เธอเป็นบุตรคนที่สองของหยานตุนซุนและเจียหลิน เธอมีพี่ชายชื่อหยานเกอผิง (严歌平) ^{[ 4 ]}บิดาของเธอเป็นศิษย์เก่าของวิทยาลัยสถาปัตยกรรมและการวางผังเมืองมหาวิทยาลัยถงจี้^{[ 5 ]}

การปฏิวัติวัฒนธรรมปะทุขึ้นเมื่อเหยียนอายุเจ็ดขวบ เธอได้เห็นความโหดร้ายของการเคลื่อนไหวด้วยตาตนเอง ซึ่งกลายเป็น "ความหมกมุ่นตลอดชีวิต" และเป็นธีมที่ปรากฏซ้ำๆ ในงานของเธอ^{[ 6 ] [ 7 ]}

เมื่ออายุ 12 ปี หยานเข้าร่วมกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนในฐานะนักบัลเลต์ที่เฉิงตูและเดินทางไปกับคณะนักเต้นทั่วประเทศจีน รวมถึงในทิเบต^{[ 6 ]}ในปี 1979 เธออาสาเป็นผู้สื่อข่าวสงครามในสงครามจีน-เวียดนามเธอได้รับการปลดประจำการจากกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนด้วยยศเทียบเท่าพันโท^{[ 8 ]}เธอออกจากประเทศจีนหลังจากเหตุการณ์สังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในปี 1989และตั้งแต่นั้นมาก็อาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกาและเยอรมนี^{[ 9 ]}

หยานสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวรรณคดีจากมหาวิทยาลัยหวู่ฮั่นและปริญญาโทสาขาวิจิตรศิลป์ด้านการเขียนนิยายจากวิทยาลัยโคลัมเบียชิคาโก^{[ 10 ]}

หยานตีพิมพ์นวนิยายเรื่องแรกของเธอในปี 1985 ระหว่างที่เธอรับราชการทหารในประเทศจีน ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 เธอเดินทางไปสหรัฐอเมริกาและพัฒนาทักษะการเขียนของเธอที่วิทยาลัยโคลัมเบีย ชิคาโก ผ่านโครงการเขียนเชิงสร้างสรรค์สามปี^{[ 11 ]}ในระหว่างและหลังการศึกษา เธอยังคงเขียนเป็นภาษาจีน โดยตีพิมพ์เรื่องสั้น นวนิยายขนาดสั้น และนวนิยายที่ได้รับรางวัลในสหรัฐอเมริกา ไต้หวัน และจีนแผ่นดินใหญ่ นักวิชาการบางคนในจีนแผ่นดินใหญ่และไต้หวันถือว่าเธอเป็นหนึ่งในนักเขียนภาษาจีนที่สำคัญที่สุดในสหรัฐอเมริกา^{[ 12 ]}

ณ ปี 2023 หยานได้ตีพิมพ์หนังสือมากกว่า 40 เล่มและได้รับรางวัลวรรณกรรมและภาพยนตร์มากกว่า 30 รางวัล ผลงานของเธอได้รับการแปลเป็น 21 ภาษา^{[ 10 ]}

หยานมองว่าการเขียนเป็นอาชีพที่มีระเบียบวินัย เธอจึงเขียนนวนิยายของเธอด้วยความพิถีพิถัน เพื่อให้แน่ใจว่าเรื่องราวและตัวละครของเธอยังคงอิงอยู่กับความเป็นจริง เธอจึงลงทุนลงแรงทำการวิจัยภาคสนามอย่างกว้างขวางด้วยตนเอง เช่น การอาศัยอยู่กับคนท้องถิ่น การปรึกษาพยานผู้เห็นเหตุการณ์ และแม้กระทั่งการเข้าไปอยู่ในบ่อนการพนันของมาเก๊าเพื่อให้แน่ใจว่าตัวละครทุกตัวมีความสมจริง^{[ 11 ]}

เธอเป็นสมาชิกของHollywood Writers Guild of America , Writer's Association of Chinaและ Academy ^of Motion Picture Arts and Sciences ^{[ 10} ]

หยานได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในฐานะนักเขียนนิยายที่สำรวจมรดกทางจิตวิทยาของการปฏิวัติวัฒนธรรม แตกต่างจาก " วรรณกรรมแผลเป็น " ในยุคก่อนๆ ที่เน้นการประท้วงทางการเมืองโดยตรง งานเขียนของหยานเน้นบาดแผลทางใจส่วนบุคคล พลวัตทางเพศ และการดิ้นรนส่วนตัวเพื่อความซื่อสัตย์ทางศีลธรรม ผลงานชิ้นสำคัญของเธอ เช่น รวมเรื่องสั้นเรื่องWhite Snake and Other Storiesและนวนิยายเรื่องThe Criminal Lu Yanshi (ซึ่งเป็นพื้นฐานของภาพยนตร์เรื่องComing Home ) แสดงให้เห็นว่าการปราบปรามทางการเมืองสามารถบิดเบือนความสัมพันธ์และอัตลักษณ์ของมนุษย์ได้อย่างไร^{[ 13 ]}ด้วยการมุ่งเน้นไปที่ชีวิตของบุคคลที่ถูกกีดกัน เช่น ผู้หญิงและปัญญาชน งานเขียนของหยานจึงทำหน้าที่เป็น "เรื่องเล่าโต้แย้ง" ต่อประวัติศาสตร์ของรัฐอย่างเป็นทางการ^{[ 14 ]}แม้ว่างานของเธอจะได้รับความสนใจในระดับนานาชาติผ่านการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์หลายเรื่อง นักวิจารณ์มักตั้งข้อสังเกตว่าภาพยนตร์เหล่านี้มักจะลดทอนคำวิจารณ์ทางการเมืองที่เฉียบคมกว่าที่ปรากฏในงานเขียนต้นฉบับของเธอ^{[ 15 ]}

• ธิดาผู้หายสาบสูญแห่งความสุข (แปลโดย แคธี ซิลเบอร์, ชื่อภาษาจีนFusang《扶桑》)
• The Banquet Bug (เขียนเป็นภาษาอังกฤษ ตีพิมพ์ในสหราชอาณาจักร ในชื่อ The Uninvited ) ^{[ 16 ]}
• ดอกไม้แห่งสงคราม (tr. Nicky Harmanชื่อภาษาจีนJinling shisan chai《金陵十三钗》) ^{[ 17 ]}
• ป้านกกระเรียน (tr. Esther Tyldesleyชื่อภาษาจีนXiaoyi Duohe《小姨多鶴》) ^{[ 18 ]}
• The Secret Talker (tr. Jeremy Tiangชื่อภาษาจีนMiyu zhe《密语者》) ^{[ 19 ]}
• อาชญากร Lu Yanshi (tr. Lawrence A. Walker, ชื่อภาษาจีนLu fan Yanshi《陆犯焉识》) ^{[ 20 ]}

• 绿血
• 一个女兵的悄悄话 ( ยี่ เก นู ปิง ดิ เฉียว เฉียว ฮัว) ^{[ 21 ]}
• 雌性的草地^{[ 22 ]}
• 草鞋权贵 (ในปี พ.ศ. 2552 เปลี่ยนชื่อเป็น ซวงเจียง 《霜降》) ^{[ 23 ]}
• 扶桑 ( ลูกสาวผู้สูญเสียแห่งความสุข ) ^{[ 24 ]}
• 人寰 (ในปี 2009 เปลี่ยนชื่อเป็นXinli Yisheng Zaima《heart理医生在吗》）
• 无出路咖啡馆^{[ 25 ]}
• ดอกซากุระ^{[ 26 ]}
• 第九个寡妇（แม่ม่ายคนที่เก้า）^{[ 27 ]}
• 一个女人的史诗
• 小姨多鹤（คุณป้า Duohe）^{[ 28 ]}
• 寄居者^{[ 29 ]}
• 铁梨ดอกไม้^{[ 30 ]}
• 陆犯焉识 ( เขาอาชญากรของ Lu Yanshi, 2011 ) ^{[ 31 ]}
• 金陵十三钗（ดอกไม้แห่งสงคราม）^{[ 32 ]}
• 补玉yama居
• 妈阁是座城（เมืองที่เรียกว่ามาเก๊า）^{[ 33 ]}
• 老师好mei ^{[ 34 ]}
• 床畔^{[ 35 ]}
• 舞男^{[ 36 ]}
• 芳华（Youth） – ชื่อภาษาอังกฤษ: You Touched Me – ^{[ 37 ] : 260} (ดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ชื่อเดียวกัน ) ^{[ 38 ]}
• 666号
• เล็ก站
• 蜃楼
• 米拉蒂 (มิลาติ, 2023) ^{[ 39 ]}

• งูขาวและเรื่องราวอื่นๆ (แปลโดย ลอว์เรนซ์ เอ. วอล์คเกอร์) ^{[ 40 ]}
• เจ้าของบ้าน (แปลโดย Lawrence A. Walker) ^{[ 41 ]}
• ผลตอบแทนที่น่าผิดหวัง (แปลโดย David Haysom) ^{[ 42 ]}

ผลงานหลายชิ้นของเหยียนได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ รวมถึงเรื่องXiu Xiu: The Sent-Down Girlซึ่งกำกับโดยโจน เฉินและเรื่อง Siao Yuซึ่งกำกับโดยซิลเวีย ชางและร่วมเขียนบทโดยอังลี

จาง อี้โหมวผู้กำกับชาวจีนจากภาพยนตร์เรื่องTo Live and Raise the Red Lanternได้ดัดแปลงนวนิยายขนาด สั้นเรื่อง 13 Flowers of Nanjing ของเธอ มาเป็นภาพยนตร์เรื่องThe Flowers of Warภาพยนตร์เรื่องComing Home ในปี 2014 และภาพยนตร์เรื่องOne Second ในปี 2020 ของเขา สร้างจากนวนิยายเรื่องThe Criminal Lu Yanshiของ เหยียน ^{[ 15 ] [ 43 ]}

นวนิยายกึ่งอัตชีวประวัติของเหยียนเรื่องYou Touched Meได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์เรื่องYouth ในปี 2017 โดยมี เฟิง เสี่ยวกังเป็นผู้กำกับและเหยียนเป็นผู้เขียนบทเอง^{[ 37 ] : 260}

หยานเคยทำงานเขียนบทภาพยนตร์เรื่องอื่นๆ มาก่อน รวมถึงForever Enthralledภาพยนตร์ชีวประวัติของเหมยหลานฟาง นักแสดงงิ้วปักกิ่งชื่อดัง กำกับโดยเฉินไคเกอ

ความขัดแย้งระหว่างเหยียนกับปักกิ่งน่าจะเริ่มต้นขึ้นหลังจากภาพยนตร์เรื่องComing Home ในปี 2014 ช่วยเพิ่มยอดขายหนังสือของเธอเรื่องThe Criminal of Lu Yanshi ซึ่งเป็นเรื่องราวที่บรรยายถึงชะตากรรมอันน่าเศร้าของปัญญาชนในช่วงการรณรงค์ทางการเมืองในประเทศจีนหลังปี 1949 [ ^{6 ] ใน}ช่วงปลายปี 2020 เมื่อโรคโควิด-19ระบาดในอู่ฮั่น เหยียนได้ตีพิมพ์บทความชื่อ "ซ่อน ซ่อน ซ่อน" ซึ่งวิพากษ์วิจารณ์การปกปิดของปักกิ่งที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก รวมถึงดร. หลี่เหวินเหลียง ผู้เปิดเผยข้อมูล ^{[ 44 ] [ 45 ]}

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 หยานถูกขึ้นบัญชีดำในประเทศจีนหลังจากปรากฏตัวในการสนทนาทาง YouTube ที่จัดโดยโจว เสี่ยวเจิ้ง อดีตรองศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยเหรินหมินในระหว่างการสนทนาทางวิดีโอ หยานวิพากษ์วิจารณ์การจัดการเหตุการณ์หญิงสาวถูกล่ามโซ่ที่ซูโจวของรัฐบาลจีน และกล่าวซ้ำคำพูดของโจวที่อธิบายว่าสี จิ้นผิง ผู้นำจีนเป็น "ผู้ค้ามนุษย์" เนื่องจากบังคับให้ครอบครัวต่างชาติที่รับเลี้ยงเด็กกำพร้าชาวจีนต้องจ่าย "เงินบริจาค" จำนวนมาก^{[ 46 ] [ 47 ]} Baidu Baikeลบข้อมูลของหยาน และการค้นหาชื่อของเธอในSina Weiboก็ไม่สามารถทำได้อีกต่อไป^{[ 46 ]} ภาพยนตร์เรื่อง One Secondของจาง อี้โหมวซึ่งดัดแปลงมาจากนวนิยายของหยาน ออกฉายโดยไม่มีชื่อของเธออยู่ในเครดิต^{[ 43 ]}แม้ว่าการขึ้นบัญชีดำจะตัดโอกาสของหยานในการเขียนบทภาพยนตร์และการตีพิมพ์ในจีนแผ่นดินใหญ่ แต่มันก็มอบ "อิสรภาพ" และ "ความสงบสุข" ให้กับเธอในการสร้างสรรค์วรรณกรรมของเธอ เธอเปลี่ยนมาตีพิมพ์เองผ่าน New Song Media ซึ่งเป็นสำนักพิมพ์ที่เธอและสามีตั้งขึ้นในเบอร์ลิน^{[ 6 ]}

อดีตสามีของเหยียนคือหลี่ เค่อเหว่ย พวกเขาหย่าร้างกันในช่วงทศวรรษ 1990 ในปี 1992 เหยียนแต่งงานกับสามีคนที่สองของเธอ ลอว์เรนซ์ วอล์คเกอร์ ที่ซานบรูโน รัฐแคลิฟอร์เนียวอล์คเกอร์เป็นนักการทูต พวกเขาไม่มีบุตรด้วยกัน แต่รับเด็กหญิงชาวจีนคนหนึ่งชื่อเหยียนเหยียนมาเป็นบุตรบุญธรรม^{[ 48 ]}

ปัจจุบัน Yan อาศัยอยู่ในกรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี กับสามีของเธอ Walker ^{[ 10 ] [ 49 ]}

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับหยาน เกอลิง

Wikiquote มีคำคมที่เกี่ยวข้องกับเกอหลิงหยาน

• เว็บไซต์ของ Geling Yan ถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2559 ที่Wayback Machine
• เกอหลิง หยาน จากสำนักตัวแทนวรรณกรรมพีโอนี
• โปรไฟล์ของ Geling Yanที่Paper Republic
• Geling Yanที่IMDb
• ค้นหาข้อมูลชีวประวัติ ในหนังสือ
• https://web.archive.org/web/20080121031733/http://www.redroom.com/author/geling-yan
• Yan Geling เก็บถาวรเมื่อ 2017-06-23 ที่Wayback Machine วิดีโอผลิตโดยMakers: Women Who Make America
• เกอหลิง หยาน ให้สัมภาษณ์ในรายการ Woman's Hour ทางวิทยุ BBC Radio 4 เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2015 (เวลา 07:18 ถึง 15:55)