เกรกอรี คิโอเนียเดส ( กรีก : Γρηγόριος Χιονιάδης , โรมันไนซ์ :  Grēgorios Chioniadēs ; ประมาณ ค.ศ. 1240 – ประมาณ ค.ศ. 1320 ^{[ 1 ]} ) เป็นนักดาราศาสตร์ไบแซน ไทน์ เขาเดินทางไปยังเปอร์เซียซึ่งเขาได้เรียนรู้คณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ดาราศาสตร์ของเปอร์เซีย และนำความรู้เหล่านั้นมาสู่ไบแซนไทน์เมื่อเขากลับมาจากเปอร์เซีย^{[ 2 ]}และก่อตั้งสถาบันดาราศาสตร์ขึ้นที่เทรบิซอนด์ [ ^{3 ] คิ}โอเนียเดสยังดำรงตำแหน่งเป็น บิชอป ออร์โธดอกซ์ในเมืองทาบริซด้วย

ข้อมูลเกี่ยวกับคิโอเนียเดสยังคงหลงเหลืออยู่จากแหล่งข้อมูลร่วมสมัยบางส่วน ในปี ค.ศ. 1347 จอร์จ คริโซโกคส์เขียนไว้ว่า

ชิโอเนียเดสคนหนึ่งซึ่งเติบโตในคอนสแตนติโนเปิล หลงรักคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์อื่นๆ หลังจากที่เขาเชี่ยวชาญด้านการแพทย์แล้ว เขาปรารถนาที่จะศึกษาดาราศาสตร์เขาได้รับแจ้งว่าเพื่อที่จะสนองความปรารถนาของเขา เขาจะต้องไปที่เปอร์เซีย (ซึ่งขณะนั้นอยู่ภายใต้ การปกครอง ของอิลคานาเต ) เขาเดินทางไปยังเทรบิซอนด์ ที่ซึ่งเขาได้รับความช่วยเหลือจากจักรพรรดิอเล็กซิออสที่ 2 แห่งเทรบิซอนด์และจากนั้นก็เดินทางต่อไปยังเปอร์เซีย ที่ซึ่งเขาได้ชักชวนจักรพรรดิอีกองค์หนึ่งให้ช่วยเหลือเขา ในที่สุดเขาก็ได้เรียนรู้ทุกสิ่งที่เขาต้องการรู้ และกลับไปยังเทรบิซอนด์ โดยนำตำราดาราศาสตร์จำนวนหนึ่งจากเปอร์เซียกลับมาด้วย ซึ่งเขาแปลเป็นภาษากรีก^{[ 4 ]}

เขาเกิดที่คอนสแตนติโนเปิล น่าจะราวปี 1240 และเดิมชื่อจอร์จ^{[ 1 ]}จดหมายของคิโอเนียเดสจำนวน 16 ฉบับยังคงหลงเหลืออยู่ ซึ่งยืนยันว่าเขาได้รับความช่วยเหลือจากอเล็กซิออสที่ 2 และเดินทางไปยังเปอร์เซีย คิโอเนียเดสแปลงานเขียน ภาษา อาหรับและเปอร์เซีย จำนวนมากเกี่ยวกับ คณิตศาสตร์และดาราศาสตร์รวมถึงตารางดาราศาสตร์ของอาจารย์ของเขาชัมส์ อัล-ดิน อัล-บุคอรี [ ^{5 ] ผู้}ซึ่งเคยทำงานที่หอดูดาวมาราเกห์ อันโด่งดัง ภายใต้การดูแลของนักปราชญ์นาซีร์ อัล-ดิน อัล-ตูซีคิโอเนียเดสมีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดนวัตกรรมหลายอย่างจากโลกอิสลามไปยังยุโรป ซึ่งรวมถึงการนำแอสโทรลาบ แบบสากลที่ไม่ขึ้นกับละติจูด มาสู่ยุโรป และคำอธิบายภาษากรีกของคู่ตูซีซึ่งต่อมาจะมีอิทธิพลต่อระบบสุริยะจักรวาลแบบโคเปอร์นิคัส คิโอเนียเดสยังแปล บทความของ Zij หลาย ฉบับเป็นภาษากรีก รวมถึงเปอร์เซียZij-i Ilkhaniโดย al-Tusi และหอดูดาว Maragheh ^{[ 6 ]}เช่นเดียวกับ Seljuk Sanjaric Tablesโดยal-Khaziniนักดาราศาสตร์อิสลามที่มีเชื้อสายกรีกไบแซนไทน์^{[ 7 ]}

ชิโอเนียเดสพำนักอยู่ในเมืองทาบริซ ซึ่งในขณะนั้นเป็นเมืองหลวงของมองโกล ตั้งแต่ปี 1295 ถึง 1296 โดยทำหน้าที่เป็นบิชอปออร์โธดอกซ์ให้กับชุมชนออร์โธดอกซ์ในเมืองนั้น และต่อมาได้กลับไปยังคอนสแตนติโนเปิล^{[ 4 ]}ในปี 1302 เขาได้กลับมายังทาบริซในฐานะบิชอป ตามที่เดวิด ปิงกรีกล่าวไว้ นี่อาจเกี่ยวข้องกับ ความพยายามของ อันโดรนิคอสที่ 2 พาไลโอโลโกสในการสร้างพันธมิตรกับกาซานข่านในช่วงฤดูร้อนของปี 1302

เขาอยู่ที่ทาบริซอย่างน้อยจนถึงปี 1310 ก่อนจะกลับไปยังเทรบิซอนด์ ซึ่งมีหลักฐานว่าเขาเป็นพระภิกษุราวปี 1315 ^{[ 8 ]}คิโอเนียเดสยังเขียนงานทางศาสนาอีกด้วย รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับจอห์นแห่งดามัสกัสพิธีกรรมอะโคโลเทียเกี่ยวกับนักบุญยูจีนิออสแห่งเทรบิซอนด์ และคำประกาศความเชื่อ^{[ 8 ]}

• ฟรายด์, เอ็ดมุนด์ โบเลสลอว์ " ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการยุค แรก ค.ศ. 1261 - ประมาณ ค.ศ. 1360" 2000
• ฮารามันดานี, แคทเธอรีน (2550) "คิโอเนียเดส, เกรเกอร์ [จอร์จ] " ในโทมัสฮ็อกกี้; และคณะ (บรรณาธิการ). สารานุกรมชีวประวัติของนักดาราศาสตร์ . นิวยอร์ก: สปริงเกอร์. พี 229. ไอเอสบีเอ็น 978-0-387-31022-0.
• ไลช์เตอร์, โจเซฟ เจอราร์ด (2004). Zīj as-Sanjarī ของเกรกอรี คิโอเนียเดส: ข้อความ คำแปล และอภิธานศัพท์ภาษากรีก-อาหรับ (วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก). พรอวิเดนซ์, โรดไอส์แลนด์.
• Pingree, David (1964). "Gregory Chioniades และดาราศาสตร์ยุคโบราณ" . Dumbarton Oaks Papers . 18 : 133– 160. doi : 10.2307/1291210 . JSTOR  1291210 .
• แทรปป์, อีริช; เบเยอร์, ​​ฮานส์-ไวต์; วอลเธอร์, ไรเนอร์; สตวร์ม-ชนาบล์, คัตยา; คิสลิงเกอร์, เอวาลด์; เลออนเทียดิส, อิโออันนิส; คาปาเนเรส, โซกราติส (1976–1996) Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit (ภาษาเยอรมัน) เวียนนา: แวร์ลัก เดอร์ ออสเตอร์ไรชิสเชน อาคาเดมี แดร์ วิสเซนชาฟเทินไอเอสบีเอ็น 3-7001-3003-1.
• เวสเทอริงค์, แอลจี (1980) "อาชีพเดอฟอยเดอเกรกัวร์คิโอนิอาเดส " Revue des études byzantines (ภาษาฝรั่งเศส) 38 : 233– 245. ดอย : 10.3406/ rebyz.1980.2109
• เซฮิโรกลู, อาห์เมต เอ็ม. (2016). "ดาราศาสตร์ในจักรวรรดิเทรบิซอนด์"แปลโดย พอลลา ดาร์วิช

• สามารถอ่านคำแปลหนังสือ Zīj as-SanjarīของAl-Khazini โดย Gregory Chioniades ซึ่งรวมถึงคำแปลภาษาอังกฤษได้ที่ wilbourhall.org ( ลิงก์ตรงไปยัง archive.org )