อิลดาอูรา มูริลโล-โรห์เด (6 กันยายน 1920 – 5 กันยายน 2010) เป็นพยาบาล อาจารย์ นักวิชาการ ครูสอนเทนนิส และผู้บริหารองค์กรชาวปานามา เธอเป็นผู้ก่อตั้ง สมาคมพยาบาลชาวฮิสแปนิกแห่งชาติในปี 1975

มูริลโล-โรห์เด เชี่ยวชาญด้านการพยาบาลจิตเวช และดำรงตำแหน่งทางวิชาการในมหาวิทยาลัยหลายแห่ง เธอเป็น ที่ปรึกษาของ องค์การอนามัยโลกประจำรัฐบาลไต้หวันและได้รับการแต่งตั้งเป็น ผู้แทนถาวรของ สหประชาชาติ ประจำ ยูนิเซฟในฐานะตัวแทนของ สหพันธ์สตรีนักธุรกิจและวิชาชีพระหว่างประเทศ

เธอได้รับการยกย่องให้เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์การพยาบาลของอเมริกาในปี 1994

อิลดาอูรา มูริลโล-โรห์เด เกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2463 ในประเทศปานามาเธอเดินทางมายังสหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2488 และเข้าศึกษาในหน่วยฝึกหัดพยาบาลของสหรัฐอเมริกา^{[ 1 ]}เธอสำเร็จการศึกษาระดับอนุปริญญาพยาบาลจากโรงเรียนพยาบาลของโรงพยาบาลการแพทย์และศัลยกรรมในปี พ.ศ. 2491 เธอได้รับปริญญาตรีด้านการสอนและการกำกับดูแลการพยาบาลจิตเวชจากวิทยาลัยครู มหาวิทยาลัยโคลัมเบียเธอได้รับปริญญาโทด้านการสอนและการพัฒนาหลักสูตร และปริญญาโทด้านการศึกษาและการบริหาร ทั้งสองจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย^{[ 2 ]}ในปี พ.ศ. 2514 มูริลโล-โรห์เด เป็นพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกคนแรกที่ได้รับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก (NYU) ^{[ 1 ]} ด้วยพื้นฐานการพยาบาลจิตเวช เธอจึงตระหนักดีว่าความแตกต่างทางวัฒนธรรมส่งผลกระทบต่อการดูแลสุขภาพจิตอย่างไร เธอจึงโดดเด่นในฐานะพยาบาล นักการศึกษา ผู้นำ และผู้สนับสนุนอย่างรวดเร็ว

ความเป็นผู้นำของเธอไม่ได้จำกัดอยู่แค่ใน NAHN เท่านั้น เธอยังดำรงตำแหน่งคณบดี ผู้แทนถาวรของสหรัฐอเมริกาประจำ UNICEF และเป็นกระบอกเสียงที่ไม่ย่อท้อเพื่อความเท่าเทียมด้านสุขภาพของชาวฮิสแปนิก

Murillo-Rohde อุทิศตนให้กับประชากรชาวฮิสแปนิกในการทำงานเป็นพยาบาลจิตเวช และให้ความสำคัญกับการตระหนักรู้ทางวัฒนธรรมในการปฏิบัติทางการพยาบาล ในบทความเรื่องFamily Life Among Mainland Puerto Ricans in New York City Slumsเธอเน้นย้ำว่าอาจมี “วัฒนธรรมซ้อนวัฒนธรรม” และพยาบาลต้องรู้จักแต่ละวัฒนธรรมเป็นอย่างดีเพื่อที่จะให้การดูแลที่ดีที่สุด^{[ 3 ]}

มูริลโล-โรห์เด ดำรงตำแหน่งรองคณบดีที่มหาวิทยาลัยวอชิงตันและเป็นคณบดีพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกคนแรกของมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1974 เมื่อ ดร. อิลเดาลา มูริลโล-โรห์เด เป็นผู้นำในการจัดตั้งกลุ่มพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกภายในสมาคมพยาบาลแห่งอเมริกา (ANA) เพื่อเป็นเวทีในการมุ่งเน้นความต้องการเฉพาะของพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกและชุมชนที่พวกเขาให้บริการ ANA ปฏิเสธข้อเสนอของมูริลโล-โรห์เด ทำให้เธอและกลุ่มพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกกลุ่มเล็กๆ แยกตัวออกจากองค์กรและก่อตั้งองค์กรพยาบาลผู้พูดภาษาสเปน/มีนามสกุลเป็นภาษาสเปนแห่งชาติ (National Spanish-Speaking/Spanish Surnamed Nurses) องค์กรนี้ได้สร้างหน่วยงานระดับชาติที่อุทิศตนเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกและปรับปรุงการดูแลสุขภาพที่มีความเหมาะสมทางวัฒนธรรม

“เราไม่สามารถยอมถูกมองข้ามได้อีกต่อไป เราต้องการเสียงที่เป็นเอกภาพ เสียงที่พูดแทนทั้งพยาบาลเชื้อสายฮิสแปนิกและชุมชนที่เราให้บริการ”

ในปี 1979 องค์กรได้เปลี่ยนชื่อเป็นสมาคมพยาบาลชาวฮิสแปนิกแห่งชาติ (NAHN)ซึ่งเป็นชื่อที่สะท้อนถึงอิทธิพลที่ขยายตัวและภารกิจที่ครอบคลุมในการเป็นตัวแทนของพยาบาลทุกคนที่มีเชื้อสายฮิสแปนิก โดยไม่คำนึงถึงสัญชาติ ในปี 1991 เดวิด ดิงกินส์ได้แต่งตั้งมูริลโล-โรห์เด ให้เป็นคณะกรรมการที่ตรวจสอบคุณภาพการดูแลในโรงพยาบาลในนครนิวยอร์ก^{[ 4 ]}ในปี 1994 เธอได้รับการยกย่องให้เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ของสถาบันการพยาบาลแห่งอเมริกา^{[ 5 ]}

Murillo-Rohde เสียชีวิตในปานามาเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2553 หนึ่งวันก่อนวันเกิดครบรอบ 90 ปีของเธอ^{[ 2 ]}

NAHN มอบทุนการศึกษาและรางวัลความเป็นเลิศทางการศึกษาเพื่อเป็นเกียรติแก่เธอ^{[ 6 ]}เพื่อเป็นการเริ่มต้นเดือนมรดกฮิสแปนิกแห่งชาติประจำปี 2021 Google Doodleสำหรับวันที่ 15 กันยายน 2021 ยกย่อง ดร. มูริลโล-โรห์เด^{[ 7 ]}

• รายชื่อบุคคลระดับตำนานผู้ยังมีชีวิตอยู่ของสมาคมการพยาบาลแห่งอเมริกา