จาลินัส ( ภาษาอาหรับ : جالينوس , โรมาไนซ์ :  Jālīnūs , หรือجالنوس Jālinūsหรือجيلنوس Jīlinūs ) ^{[ 1 ]} เป็นผู้นำทางทหารของราชวงศ์ ซาสาเนียนในศตวรรษที่ 7 เขาอาจมี เชื้อสายขุนนางอา ร์เมเนียมีรายงานว่าเขาเป็นผู้บัญชาการองครักษ์ส่วนพระองค์ของกษัตริย์ และได้รับมอบหมายให้ดูแลโคสโรว์ที่ 2ระหว่างที่ถูกคุมขัง เขาเป็นหนึ่งในผู้บัญชาการกองทัพซาสาเนียนระหว่างการพิชิตอิหร่านของชาวอาหรับและเสียชีวิตในยุทธการอัล-กอดีสิยะห์ในปี 636

ชื่อของจาลินัสดูเหมือนจะเป็น รูปแบบ ภาษาอาหรับของชื่อกรีกซี.อี. บอสเวิร์ธสันนิษฐานว่าเขาเป็นคริสเตียนที่รับเอาชื่อคริสเตียนมาใช้เพิ่มเติมจากชื่อเปอร์เซียของเขาซึ่งยังไม่ทราบ^{[ 1 ]}ตามที่ปาร์วาเนห์ ปูร์ชาริอาติกล่าว ชื่อนั้นอาจไม่ใช่ชื่อส่วนตัวของเขา แต่เป็นตำแหน่ง^{[ 2 ]}ในมุมมองของปูร์ชาริอาติ เขาอาจเป็นสมาชิกของ ราชวงศ์ขุนนางอาร์ เมเนีย ราชวงศ์หนึ่ง ที่มีบทบาทสำคัญในจักรวรรดิซาสาเนียนในเวลานั้น^{[ 3 ]}เขาอาจเป็นคนเดียวกันกับมูเชกที่ 3 มามิโคเนียนหรือเกรกอรีแห่งซิวนิก ซึ่งทั้งสองรับใช้ซาสาเนียนในช่วงต้นศตวรรษที่ 7 และเสียชีวิตในยุทธการอัล-กอดีสิยะห์^{[ 2 ]}

อัล-ทาบารีกล่าวถึงจาลิ นัส ว่าเป็นผู้บัญชาการทหารองครักษ์ที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลโคสโรว์ที่ 2ระหว่างการถูกคุมขังในปี 628 ปูร์ชาริอาติเสนอว่าสิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการมีส่วนร่วมของกลุ่มชาวอาร์เมเนียในการสมคบคิดต่อต้านโคสโรว์^{[ 3 ]}แม้ว่าโคสโรว์จะถูกโค่นล้มและถูกคุมขังโดยคาวาดที่ 2 เชโรเอ บุตร ชายของเขา แต่เขาก็ยังได้รับการปฏิบัติเหมือนกษัตริย์ โดยจาลินัสถึงกับกล่าวกับเขาด้วยวลีว่าanōšag buwād ('ขอให้เขาเป็นอมตะ') ^{[ 4 ]}อบู ฮานิฟา ดินาวารีกล่าวถึงจาลินัสว่าเป็นผู้บัญชาการทหารองครักษ์ส่วนพระองค์ของกษัตริย์ ซึ่งเรียกว่าgyān-abespārān 'ผู้ที่เสียสละชีวิตของตน' (แปลเป็น ภาษาอาหรับ ว่า al-jund al-mustamitah 'กองทหารที่แสวงหาความตาย') ^{[ 1 ]}ต่อมา เขาถูกส่งโดยรอสตัม ฟาร์รอคซาดและพระราชินีโบรานให้เป็นผู้นำกองทัพไปช่วยเหลือนาร์ซีที่กัสการ์แต่มาถึงช้าเกินไปและพ่ายแพ้ต่อกองกำลังของอบู อูไบด์ [ ^{5 ] หลังจาก}การพ่ายแพ้นี้ รอสตัมได้มอบหมายให้จาลินัสอยู่ภายใต้การบัญชาการของบาห์มาน จาดุยะห์ซึ่งตามคำกล่าวของอัล-ตาบารี ได้รับคำสั่งให้สังหารจาลินัสหากเขาพ่ายแพ้ในการรบอีกครั้ง กองกำลังของจาลินัสและบาห์มานจึงเอาชนะชาวอาหรับในการรบที่สะพาน^{[ 6 ]}จาลินัสเป็นหนึ่งในผู้บัญชาการของราชวงศ์ซาสาเนียนในการรบที่อัล-กอดีสิยะห์ ตามคำกล่าวของอัล-ตาบารี กองทัพซาสาเนียนถอยทัพหลังจากรอสตัมถูกสังหารในการรบ จากนั้นก็หยุดอยู่ที่อัล-คาร์ราห์ ทหารม้าชาวอาหรับไล่ตามทัน และจาลินัสก็ถูกสังหาร^{[ 7 ]}

• อัล-ฏอบารี (1999). ประวัติศาสตร์ของอัล-ฏอบารี เล่มที่ 5: ราชวงศ์ซาสานิด ราชวงศ์ไบแซนไทน์ ราชวงศ์ลักมิด และเยเมนแปลโดยซี.อี. บอสเวิร์ธ อัลบานี รัฐนิวยอร์ก: สำนักพิมพ์ซันนีย์ ISBN 9780791443552.
• อัล-ฏอบารี (1992). ประวัติศาสตร์ของอัล-ฏอบารี เล่มที่ 12: ยุทธการอัล-กอดีสิยะฮ์ และการพิชิตซีเรียและปาเลสไตน์แปลโดยโยฮานัน ฟรีดมัน น์ อัลบา นีนิวยอร์ก: สำนักพิมพ์ซันนีย์ ISBN 9780791407332.
• Pourshariati, Parvaneh (2008). การเสื่อมถอยและการล่มสลายของจักรวรรดิซาสาเนียน: สมาพันธรัฐซาสาเนียน-พาร์เธียและการพิชิตอิหร่านของชาวอาหรับ . ลอนดอนและนิวยอร์ก: IB Tauris . ISBN 978-1-84511-645-3.