ฌอง เครตง ( มีชีวิตอยู่ระหว่างปี ค.ศ. 1386–1420 ) เป็นนักประวัติศาสตร์และกวีชาวฝรั่งเศสในยุคกลาง^{[ 1 ]}ซึ่งรับใช้ในฐานะคนรับใช้ส่วนตัว^{[ 2 ]} (หรือผู้ติดตาม ) ^{[ 3 ]}ของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสในช่วงปลายศตวรรษที่ 14 อย่างไรก็ตาม เขาเป็นที่รู้จักมากที่สุดจากพงศาวดาร ของเขา ^{[หมายเหตุ 1 ]} (เขียนเป็นบทกวี ) ที่เขาเขียนเกี่ยวกับการเดินทางไปอังกฤษในปี ค.ศ. 1399 ^{[ 2 ]}ซึ่งเขาเป็นพยานรู้เห็นเหตุการณ์การปลดพระเจ้าริชาร์ดที่ 2 ออกจากราช บัลลังก์^{[ 5 ]}แม้ว่าดูเหมือนว่าเขาจะเดินทางไปเพื่อ "ความบันเทิงและชมประเทศ" ^{[ 6 ]}กับเพื่อนร่วมทางที่ไม่ทราบชื่อ^{[ 2 ]}แต่เขาได้เห็นเหตุการณ์ที่นำไปสู่การปลดพระเจ้าริชาร์ดที่ 2 แห่งอังกฤษโดยเฮนรี โบลิงบรูกลูกพี่ลูกน้อง ของพระองค์ด้วยตาตนเอง ^{[ 3 ] [ 2 ]}พงศาวดารนี้ได้รับการอธิบายว่าเป็น "บันทึกที่สมบูรณ์และมีรายละเอียดมากที่สุด" ในบรรดาบันทึกร่วมสมัยต่างๆ^{[ 7 ]}

เครตันเดินทางไปไอร์แลนด์พร้อมกับพระราชาในกองกำลังสำรวจในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1399 แต่ถูกส่งกลับไปยังเวลส์พร้อมกับเอิร์ลแห่งซอลส์เบอรีในอีกสองเดือนต่อมา^{[ 2 ]}

เครตันจงใจเข้าร่วมขบวน ของซอลส์เบอรี เพราะชื่อเสียงด้านอัศวิน อันยิ่งใหญ่ของเอิร์ล ^{[ 8 ]}ในเดือนถัดมาคือเดือนสิงหาคม กษัตริย์เสด็จกลับจากไอร์แลนด์อย่างเร่งรีบ ทรงตกใจกับข่าวการขึ้นฝั่งของโบลลิงบรูกที่ราเวนสเปอร์ ยอร์กเชอร์ ในขณะที่พระองค์ควรจะลี้ภัย เครตันรออยู่กับกษัตริย์ที่ปราสาทคอนเวย์และที่นี่เขาได้เห็น การมาถึง ของเอิร์ลแห่งนอร์ธัมเบอร์แลนด์และจากนั้นก็เป็นโบลลิงบรูก^{[ 2 ]}พร้อมกับสมาชิกคนอื่นๆ ในคณะผู้ติดตามของราชวงศ์ เครตันถูกเอิร์ลสั่งให้ออกจากปราสาทพร้อมกับผู้ประกาศข่าวของโบลลิงบรูก นักบันทึกเหตุการณ์เปิดเผยในภายหลังว่า ตามที่นักวิชาการคนหนึ่งกล่าวไว้เมื่อเร็วๆ นี้ เครตัน "หวาดกลัวมากกว่าที่เขาเคยเป็นมาในชีวิต" อย่างไรก็ตาม เมื่อได้ยินว่าเครตันและเพื่อนร่วมทางเป็นชาวฝรั่งเศส โบลลิงบรูกจึงพูดกับพวกเขาด้วยภาษาของพวกเขาเองและรับรองความปลอดภัยส่วนตัวของพวกเขา^{[ 9 ]}

นักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษสมัยใหม่คนหนึ่งที่ศึกษายุคนั้นได้กล่าวไว้ว่า แม้ว่าเครตันจะเอนเอียงไปทางริชาร์ดอย่างชัดเจน เพราะริชาร์ดได้ดูแลเขาเป็นอย่างดีระหว่างที่พำนักอยู่ แต่เครตันก็ยังเต็มใจและสามารถที่จะ "ให้เครดิตแก่โบลิงบรูก สำหรับ... การปฏิบัติต่อกษัตริย์ผู้ถูกจับกุมอย่างเอาใจใส่" (และรวมถึงตัวเขาเองด้วย) ^{[ 2 ]}เครตันบันทึกไว้ว่าเมื่อโบลลิงบรูกพบกับริชาร์ดที่คอนเวย์ การพบกันครั้งนั้นเต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึก ทั้งคู่ต่างร้องไห้และทุกข์ใจ” ^{[ 10 ]}กษัตริย์ยอมจำนนต่อแลงคาสเตอร์ หลังจากที่โบลลิงบรูกจับกษัตริย์ได้ เครตันก็ได้เข้าพบพระองค์ โดยอธิบายถึงสถานะของตนในฐานะผู้มาเยือนจากต่างแดน เขาและผู้ร่วมงาน “ขอร้องให้ไว้ชีวิต” เฮนรีทรงให้ความปลอดภัยแก่พวกเขา แต่เครตันเล่าว่า ด้วยความ “เศร้าและเสียใจ” พวกเขาจึงเลือกที่จะกลับไปยังฝรั่งเศส^{[ 11 ]}อย่างไรก็ตาม เขาอาจได้เห็นพิธีราชาภิเษกของเฮนรีในฐานะกษัตริย์เฮนรีที่ 4 เพราะต่อมาเขาได้บรรยายถึงความไม่พอใจของเขาว่า ฝูงชนในลอนดอนต้อนรับกษัตริย์องค์ใหม่ด้วยความปิติยินดีราวกับว่าพระเยซูเสด็จเข้าเมือง^{[ 12 ]}

บันทึกเหตุการณ์ของเครตัน แม้ว่าจะเขียนขึ้นโดยอาศัยมุมมองย้อนหลัง^{[ 13 ] [หมายเหตุ 2 ]}และมีข้อผิดพลาดทางข้อเท็จจริงมากมายเกี่ยวกับรายละเอียดและลำดับเหตุการณ์ ซึ่งพบได้ทั่วไปในงานเขียนส่วนใหญ่ในยุคนั้น “ให้รายละเอียดที่น่าเชื่อถือ” เกี่ยวกับช่วงเวลาที่ดำเนินไปอย่างรวดเร็วนี้^{[ 2 ]}เครตันอธิบายว่าเขาถูกกระตุ้นให้เขียนบันทึกของเขาตามคำยุยงของเอิร์ลแห่งซอลส์เบอรี ผู้ซึ่งถูกจับพร้อมกับริชาร์ด (และถูกประหารชีวิตในปีถัดมา) ^{[ 8 ]}ไม่ต้องสงสัยเลยว่าเป็นเพราะเครตันได้กลับไปยังฝรั่งเศสก่อนที่จะบันทึกความคิดของเขาลงบนกระดาษ และด้วยเหตุนี้จึง “พ้นจากเงื้อมมืออันเข้มงวดของเฮนรี” ทำให้เขาสามารถทำเช่นนั้นได้โดยไม่ถูกรบกวน^{[ 15 ]}เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1401 ถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 1402 ^{[ 16 ]}การที่เขาตัดสินใจทำเช่นนั้นไม่ใช่เรื่องผิดปกติ อันที่จริง พงศาวดารฝรั่งเศสชุดหนึ่งเกี่ยวกับรัชสมัยของริชาร์ดถูกจัดทำขึ้นอย่างเร่งรีบในช่วงเวลานี้ เนื่องจากในปี ค.ศ. 1396 ริชาร์ดได้แต่งงานกับอิซาเบลลาพระ ธิดาของกษัตริย์ฝรั่งเศส ^{[ 6 ] [หมายเหตุ 3 ] [ 16 ]}

Créton เป็นที่รู้จักในฐานะหนึ่งในนักบันทึกเหตุการณ์ร่วมสมัยไม่กี่คนที่เชื่อว่า Richard II ยังมีชีวิตอยู่หลังจากปี 1399 ^{[ 17 ]} - อันที่จริงอาจจะเป็นเพียงคนเดียวด้วยซ้ำ^{[ 18 ]}ในบันทึกเหตุการณ์ของเขา เขากล่าวว่า เมื่อพระศพของ Richard ถูกนำมาแสดงในมหาวิหารเซนต์ปอลในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1400 เขา "แน่นอนว่าไม่เชื่อว่าเป็นพระราชาองค์เก่า" และยิ่งไปกว่านั้น "ฉันคิดว่ามันคือ [Richard] Maudelyn บาทหลวงของพระองค์ ซึ่งใบหน้า ขนาด ความสูง และรูปร่างคล้ายกับพระราชามาก" ^{[ 19 ]}เขาเขียนถึงพระราชาของเขาเองเช่นนั้น โดยกล่าวว่า "ภาพของ [Richard] ปรากฏขึ้นต่อหน้าดวงตาแห่งหัวใจของฉันบ่อยครั้ง เพราะทั้งกลางวันและกลางคืน จินตนาการในใจของฉัน" ล้วนเกี่ยวกับพระองค์^{[ 20 ]}ต่อมาเขาบรรยายถึงการร้องไห้ "น้ำตาแห่งความเห็นใจ" ต่อ Richard ^{[ 21 ]}ด้วยความเชื่อว่าริชาร์ดยังมีชีวิตอยู่ ด้วยเหตุนี้ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1402 ^{[ 22 ]}เขาจึงเดินทางไปยังสกอตแลนด์ โดยอ้างว่าจะไปพบกับพระราชา อย่างไรก็ตาม ในไม่ช้าเขาก็รู้^{[ 17 ]} (“ด้วยความผิดหวังอย่างมาก”) ^{[ 22 ]}ว่าชายที่เขาได้พบนั้นแท้จริงแล้วเป็นคนปลอมตัว^{[ 17 ]}ต่อมาเขากลับไปยังฝรั่งเศสในปีเดียวกันเพื่อยืนยันการตายอย่างรุนแรงของริชาร์ด^{[ 23 ] [หมายเหตุ 4 ]}เครตันเองรายงานว่าหลังจากการลุกฮือในวันสมโภชพระเยซู พระราชาที่ถูกปลดออกจากราชบัลลังก์ “ทรงทุกข์ใจอย่างมากกับข่าวร้ายนี้ จนกระทั่งนับจากนั้นเป็นต้นมา พระองค์ไม่ทรงกินไม่ดื่ม และด้วยเหตุนี้เอง พวกเขาจึงกล่าวว่า พระองค์จึงสิ้นพระชนม์” ^{[ 22 ]}อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้รายงานเรื่องนี้ขณะเดินทางผ่านอังกฤษระหว่างทางกลับไปยังฝรั่งเศส^{[ 22 ] [หมายเหตุ 5 ]}

• บันทึกรายละเอียดถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2019 ที่Wayback MachineสำหรับHarley 1319