ภาษาตรรกะสำหรับการแสดงแทนอัลกอริธึมการสังเคราะห์ ( LYaPAS ,รัสเซีย: ЛЯПАС )เป็นภาษาโปรแกรมที่สร้างขึ้นโดย Arkady Zakrevsky ในสหภาพโซเวียต

LYaPAS ได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับการเขียนโปรแกรมที่ไม่ใช้ตัวเลข สำหรับคอมพิวเตอร์เมนเฟรม ตระกูล Ural -1 ที่ออกแบบและผลิตโดยสหภาพโซเวียต LYaPAS ใช้ตัวเลขฐานแปด

LYaPAS-M เป็นการพัฒนาต่อยอดจาก LYaPAS ให้ดียิ่งขึ้นไปอีก

การพัฒนาเริ่มขึ้นในช่วงปลายปี 1962 ^{[ 1 ]}ขณะที่ Zakrevsky ทำงานอยู่ที่สถาบันฟิสิกส์และเทคนิคไซบีเรีย (ส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยแห่งรัฐทอมสค์ ) ^{[ 2 ]}เครื่องแปลเครื่องแรกถูกนำมาใช้ในปี 1963 ^{[ 1 ]}

หนังสือเล่มแรกที่เผยแพร่อย่างกว้างขวางเกี่ยวกับภาษานี้ได้รับการตีพิมพ์เป็นภาษารัสเซีย ( Логический язык для представления алгоритмов синтеза релейных устройств , 1966) ซึ่งต่อมาได้รับการแปลและตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษ ( LYaPAS: a programming language for logic and coding algorithms , 1969) หนังสือเล่มนี้ประกอบด้วยบทความหลายบทความพร้อมคำอธิบาย LYaPAS อย่างละเอียด อัลกอริทึมบางส่วนในภาษานี้ และคำอธิบายสภาพแวดล้อมการเขียนโปรแกรมสำหรับ คอมพิวเตอร์ Ural-1และM-20ซึ่งทำงานด้วยความเร็ว 100 และ 20,000 การดำเนินการต่อวินาที ตามลำดับ^{[ 1 ]}

ในปี พ.ศ. 2517 LYaPAS-M ซึ่งเป็นภาษาเวอร์ชันใหม่ได้ปรากฏขึ้น ในบรรดาการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ เวอร์ชันนี้ได้รับการปรับให้เข้ากับชุดอักขระที่ใช้กันทั่วไปในคอมพิวเตอร์ของโซเวียตในขณะนั้น กล่าวคือ อักขระ 100 ตัวแรกของการเข้ารหัส 7 บิตGOST 10859 ^{[ 1 ]}

ต่อมา Zakrevsky ได้ทำงานเกี่ยวกับ LYaPAS ที่ห้องปฏิบัติการการเขียนโปรแกรมระบบและการสังเคราะห์เชิงตรรกะของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเบลารุสซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติของเบลารุส^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ]}

• LYaPAS-70 สำหรับเครื่องMinsk-22 ^{[ 1 ]}
• LYaPAS-71 สำหรับเครื่องBESM-6และM-220 ^{[ 1 ]}
• LYaPAS-M

ตัวอย่างโปรแกรมใน LYaPAS-M สำหรับการคำนวณ GCD ของตัวแปร N และ M: ^{[ 1 ]}

П1 N ↑–2 M;N=RN=MR=N ↑=1 П2 M=D ** 

คำอธิบาย:

• โปรแกรมจะถูกประมวลผลจากซ้ายไปขวา
• П1 และ П2 คือป้ายกำกับเส้น
• การดำเนินการนี้Nจะนำค่าของตัวแปรจำนวนเต็มไปใส่ในตัวแปร "ค่าปัจจุบัน" โดยปริยาย τ ซึ่งเก็บผลลัพธ์ของการดำเนินการครั้งล่าสุด
• การดำเนินการแยกสาขาแบบมีเงื่อนไข↑–2จะย้ายการทำงานไปยังบรรทัดที่ 2 หากค่าปัจจุบันเป็นศูนย์
• นิพจน์นี้M;Nคำนวณเศษเหลือ
• นิพจน์นี้=Rกำหนดค่าปัจจุบันให้กับตัวแปร R
• ↑=1เป็นการแยกสาขาแบบไม่มีเงื่อนไขไปยังบรรทัดที่ 1
• **เป็นเครื่องหมายสิ้นสุด

ระบบจะไม่สนใจช่องว่างทั้งหมด ดังนั้นโปรแกรมข้างต้นจึงเทียบเท่ากับคำสั่งบรรทัดเดียว:

П1N↑–2M;N=RN=MR=N↑=1П2M=D** 

• LYaPAS: ภาษาโปรแกรมสำหรับตรรกะและอัลกอริธึมการเขียนโค้ด เรียบเรียงโดย MA Gavrilov และ AD Zakrevskii แปลโดย Morton Nadler นิวยอร์ก สำนักพิมพ์ Academic Press ปี 1969 475 หน้า