การปฏิรูปภาษาเป็นรูปแบบหนึ่งของการวางแผนภาษาโดยการเปลี่ยนแปลงภาษาอย่างกว้างขวาง วิธีการปฏิรูปภาษาโดยทั่วไปคือ การทำให้ง่ายขึ้นและการรักษาความบริสุทธิ์ทางภาษา การทำให้ง่ายขึ้นเป็นการ ปรับคำศัพท์ ไวยากรณ์ หรือการสะกดคำให้เป็นมาตรฐาน ส่วนการรักษาความบริสุทธิ์ทางภาษาเป็นการปรับภาษาให้สอดคล้องกับรูปแบบที่ถือว่า 'บริสุทธิ์กว่า'

การปฏิรูปภาษาคือการเปลี่ยนแปลงภาษาโดยเจตนา บทความนี้ไม่ได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงภาษา ตามธรรมชาติ เช่นการเปลี่ยนแปลงสระครั้งใหญ่ (Great Vowel Shift )

การปฏิรูปภาษาที่พบได้บ่อยที่สุดคือการทำให้ง่ายขึ้น การทำให้ง่ายขึ้นที่พบได้บ่อยที่สุดคือการปฏิรูปการสะกดคำแต่การผันคำโครงสร้างประโยค คำศัพท์และการสร้างคำก็สามารถเป็นเป้าหมายของการทำให้ง่ายขึ้นได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น ในภาษาอังกฤษ มีคำนำหน้าหลายคำที่มีความหมายว่า "ตรงข้ามกับ" เช่นun- , in- , a(n)- , dis-และde- การปฏิรูปภาษาอาจเสนอให้แทนที่คำนำหน้าที่ซ้ำซ้อนด้วยคำนำหน้า เพียง คำเดียว เช่นun-

ลัทธิอนุรักษ์ภาษาหรือลัทธิปกป้องภาษา คือแนวปฏิบัติเชิงกำหนดที่ยอมรับว่าภาษาแบบหนึ่งบริสุทธิ์กว่าหรือมีคุณภาพสูงกว่าภาษาแบบอื่น การเสื่อมถอยที่รับรู้หรือเกิดขึ้นจริงอาจปรากฏในรูปแบบของการเปลี่ยนแปลงคำศัพท์ การผสมผสานองค์ประกอบทางไวยากรณ์ หรือคำยืม และในกรณีนี้ อาจปรากฏในรูปแบบของการปฏิรูปภาษา

ตัวอย่างของการปฏิรูปภาษา ได้แก่:

• ดัตช์เบลเยียม (ดัตช์) – ในปี 1844 ( Jan Frans Willems ), 1864 (Matthias de Vries และ LA te Winkel), 1946 ( Marchant ), 1996 ( Actie ) และ 2006
• ภาษาคาตาลัน  - ในปี พ.ศ. 2460 Pompeu Fabraได้ตีพิมพ์ Diccionari ortogràfic ซึ่งเป็นพจนานุกรมภาษาคาตาลัน ฉบับแรก Diccionari General de la Llengua Catalana ฉบับ สมบูรณ์ได้รับการตีพิมพ์ในปี 1931
• ชาวจีน .
  • (ทศวรรษ 1920) – มีการเปลี่ยนจากภาษาจีนคลาสสิกมาใช้ภาษาจีนพื้นถิ่นเป็นภาษาเขียนมาตรฐาน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากความพยายามของหู ซือ
  • ( สาธารณรัฐประชาชนจีน ในทศวรรษ 1950 ) – เปลี่ยนแปลงระบบการเขียนภาษามาตรฐานโดยนำ อักษรจีนตัวย่อ มา ใช้ (ต่อมาสิงคโปร์และมาเลเซีย ได้นำไปใช้ แต่อักษรจีนตัวเต็มยังคงใช้ในไต้หวันฮ่องกงมาเก๊าและ ชุมชน ชาวจีนโพ้นทะเล ต่างๆ )
• ภาษา เช็ก (ศตวรรษที่ 19) – พจนานุกรมของโจเซฟ จุงมันน์มีส่วนช่วยในการปรับปรุงคำศัพท์ ในช่วงทศวรรษ 1840 ตัวอักษร w ถูกแทนที่ด้วย v
• อักษรเดเซเร็ต (ค.ศ. 1854-) - ความพยายามในยุคแรกเริ่มของศาสนจักร LDS ในการฟื้นฟูภาษาทั้งหมดให้กลับมาเป็นภาษาอาดัม ที่บริสุทธิ์ ซึ่งใช้กันมาจนถึงเหตุการณ์หอคอยบาเบล
• ภาษาดัตช์ (ศตวรรษที่ 19 และ 20) — ในปี 1883 ( De Vries และ Te Winkel ), 1934 ( Marchant ), 1947 ( The Green Booklet ), 1996 ( Actie ) และ 2006
• ภาษาเอสโตเนีย (ช่วงทศวรรษ 1910/1920) – ขบวนการปฏิรูปที่นำโดยโยฮันเนส อาวิกและโยฮันเนส วี. เวสกี ได้ปรับปรุงคำศัพท์ใหม่ โดยยืมรากศัพท์จำนวนมากจากภาษาฟินแลนด์และภาษาอูราลิกอื่นๆ และยังสร้างรากศัพท์ใหม่ขึ้นมาอีกด้วย
• ภาษาฝรั่งเศส (ศตวรรษที่ 18, 19 และ 20) — ได้รับการรับรองโดยสถาบัน Académie française ในปี 1740, 1762, 1835 และ1992
• ภาษาเยอรมัน (ค.ศ. 1901/02) – ได้รวมระบบการสะกดคำให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ (เริ่มใช้ในประเทศเยอรมนีเป็นแห่งแรก ตามด้วยประเทศที่ใช้ภาษาเยอรมัน อื่นๆ ในภายหลัง ) มีการปฏิรูปเพิ่มเติมอีกในยุคหลังๆ คือการปฏิรูปการสะกดคำภาษาเยอรมันในปี ค.ศ. 1996
• ภาษา กรีก (ทศวรรษ 1970/1980) – ในขณะที่ภาษาเขียน "บริสุทธิ์" อย่างอักษรคาธาเรวูซาเต็มไปด้วย คำศัพท์ ภาษากรีกโบราณแต่ภาษาพูด "ยอดนิยม" อย่าง อักษร เดโมติกกรีกนั้นกลับไม่มีคำศัพท์เหล่านั้น หลังจากระบอบการปกครองแบบทหารล่มสลาย ก็มีการออกกฎหมายบังคับให้อักษรเดโมติกกรีกเป็นภาษาเขียนด้วย ตัวอย่างเช่น บนเหรียญกษาปณ์ของกรีก คำพหูพจน์ของสกุลเงินคือ ดรัคไม (คาธาเรวูซา) ก่อนปี 1982 และเปลี่ยนเป็น ดรัคเมส (เดโมติกกรีก) หลังปี 1982
• ภาษาฮีบรู (ทศวรรษ 1920) – ภาษาฮีบรูสมัยใหม่ถูกสร้างขึ้นจากภาษาฮีบรูโบราณโดยการลดความซับซ้อนทางไวยากรณ์ (โดยเฉพาะไวยากรณ์ ) ตามแบบจำลองอินโด-ยุโรป การสร้างคำใหม่จากรากศัพท์ภาษาฮีบรูตามแบบจำลองยุโรป และการลดความซับซ้อนของกฎการออกเสียง นักภาษาศาสตร์ Ghil'ad Zuckermann โต้แย้งว่าภาษาฮีบรูสมัยใหม่ ซึ่งเขาเรียกว่า "ภาษาอิสราเอล" เป็นภาษาลูกผสมเซมิติก-ยุโรป โดยอิงจากภาษาฮีบรูเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภาษายิดดิชและภาษาอื่นๆ ที่พูดโดยกลุ่มฟื้นฟูศาสนาด้วย^{[ 1 ]}ดังนั้น Zuckermann จึงสนับสนุนการแปลพระคัมภีร์ฮีบรูเป็นภาษาที่เขาเรียกว่า "ภาษาอิสราเอล" ^{[ 2 ]}
• ภาษาฮังการี (ปลายศตวรรษที่ 18 และต้นศตวรรษที่ 19) – มีการบัญญัติคำศัพท์ใหม่มากกว่าหมื่นคำ^{[ 3 ]}ซึ่งหลายพันคำยังคงใช้กันอยู่ในปัจจุบัน (ดูFerenc Kazinczy ด้วย )
• ภาษาไอริช (คริสต์ทศวรรษ 1940) – ระบบการสะกดคำง่ายขึ้นมากGaedhealกลายเป็นGaelและÓ Séigheadh ​​กลายเป็นÓ Sé
• ภาษาญี่ปุ่น (ค.ศ. 1946) – การใช้คะนะแบบดั้งเดิมถูกแทนที่ด้วยการใช้คะนะแบบสมัยใหม่ในขณะที่ ระบบ คันจิก็เปลี่ยนจากอักษรจีนดั้งเดิมเป็นอักษรจีน ใหม่เช่นกัน
• ภาษานอร์เวย์ (ศตวรรษที่ 20) – เมื่อนอร์เวย์ได้รับเอกราชจากเดนมาร์ก (ค.ศ. 1814) ชาวนอร์เวย์ต้องการภาษาเขียนที่ใกล้เคียงกับภาษาพูดนอร์เวย์มากขึ้น การปฏิรูปในปี ค.ศ. 1907 และ 1917 ทำให้Riksmålกลายเป็นภาษาเขียนมาตรฐานของนอร์เวย์ ซึ่งเปลี่ยนชื่อเป็นBokmålในปี ค.ศ. 1929 Bokmål และNynorsk ซึ่งเป็นภาษาพูดทั่วไป ถูกทำให้ใกล้เคียงกันมากขึ้นโดยการปฏิรูปในปี ค.ศ. 1938 ปัจจุบันทั้งสองรูปแบบของภาษาถูกเขียนไว้ โดยบนเหรียญกษาปณ์ของนอร์เวย์ ชื่อประเทศจะเขียนสลับกันว่า Norge (Bokmål) และ Noreg (Nynorsk)
• ภาษาโปรตุเกส (ศตวรรษที่ 20) – แทนที่ระบบการสะกดคำแบบดั้งเดิมที่ยุ่งยากด้วยระบบที่ง่ายขึ้น ( เช่นasthma กลายเป็น asmaและphthysicaกลายเป็นtísica )
• ภาษาโรมาเนีย (ศตวรรษที่ 19) – เปลี่ยนจากอักษรซีริลลิกเป็นอักษรละตินและยกเลิก คำศัพท์ภาษา สลาฟ หลายพันคำเพื่อใช้คำศัพท์ ภาษาโรมานซ์แทนภาษาโรมาเนียได้รับการปฏิรูปการสะกดคำในปี 1904, 1953 และล่าสุดในปี 1993 โดยมีการปฏิรูปเล็กน้อยอีกสองครั้งในปี 1964 และ 2005
• ภาษารัสเซีย – ปี 1918 – มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบการเขียนภาษารัสเซียมีการตัดตัวอักษรหลายตัวออกจากอักษรรัสเซียมีการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในไวยากรณ์ภาษารัสเซียการปฏิรูปนี้ทำให้บางแง่มุมของภาษาเรียบง่ายขึ้น การปฏิรูปอื่นๆ เกิดขึ้นในปี 1708/1710 และปี 1956
• ภาษา เซอร์เบีย (ศตวรรษที่ 19) — ภาษาสลาโวนิก-เซอร์เบีย ซึ่งเป็นภาษาทางวรรณกรรมของชาวเซอร์เบียในสมัยราชวงศ์ฮั บส์บูร์ก ถูกยกเลิกการใช้งานหลังจาก การปฏิรูปและการกำหนดมาตรฐานของวุก คาราจิช ในฐานะภาษาราชการของเซอร์เบีย
• โซมาลี (ทศวรรษ 1970) – อักษรละติน ที่ดัดแปลงซึ่งพัฒนาโดยนักวิชาการชั้นนำของ โซมาลีหลายคนรวมถึงMusa Haji Ismail Galal , BW AndrzejewskiและShire Jama Ahmedสำหรับการเขียนภาษาโซมาลี บังคับใช้ในปี 1972 โดยประธานาธิบดีแห่งโซมาเลียพลเอกMohamed Siad Barre ^{[ 4 ] [ 5 ]}
• ภาษา ตุรกี (ทศวรรษ 1930) – ภาษาและระบบการเขียนได้รับการปฏิรูปตั้งแต่ทศวรรษ 1920 เป็นต้นมา ทำให้ภาษาเดิมถูกเรียกด้วยชื่อที่แตกต่างออกไป คือ ภาษา ตุรกีออตโตมันอักษรออตโตมันนั้นอิงตามอักษรอาหรับ ซึ่งถูกแทนที่ด้วยอักษรตุรกี แบบใหม่ที่อิงตามอักษรละตินในปี 1928 คำยืมจาก ภาษา เปอร์เซียและภาษาอาหรับถูกยกเลิกไปเพื่อใช้คำภาษาตุรกีพื้นเมืองหรือคำที่สร้างขึ้นใหม่โดยอิงจากรากศัพท์ภาษาเตอร์กิกแทน^{[ 6 ]}
• ภาษาเวียดนาม (ศตวรรษที่ 20) – ภาษาจีนคลาสสิกสูญเสียสถานะอย่างเป็นทางการในปี 1918 และโรงเรียนในอาณานิคมได้นำหลักสูตร "หลักสูตรฝรั่งเศส-เวียดนาม" มาใช้ในเวลานั้น การสอนภาษาเวียดนามใช้ตัวอักษรละตินและรูปแบบนี้ก็กลายเป็นรูปแบบที่โดดเด่นในเวลาต่อมา

• ( เรื่องสมมติ ): ใน นวนิยายเรื่อง Nineteen Eighty-Fourของจอร์จ ออร์เวลล์ภาษาอังกฤษได้กลายเป็นนิวส์พีคภาษาที่ออกแบบมาเพื่อให้การโฆษณาชวนเชื่อ ของทางการ ทำได้ง่าย และทำให้ความคิดที่ไม่เป็นที่พึงปรารถนาทางการเมืองไม่สามารถแสดงออกได้

• การปฏิรูปการออกเสียงภาษาคอปติก
• การปฏิรูปการสะกดคำ
• การปฏิรูปการสะกดคำในภาษาอังกฤษ
• การฟื้นฟูภาษา
• การวางแผนภาษา
• นโยบายภาษา
• รายชื่อหน่วยงานกำกับดูแลภาษา
• การวัดด้วยระบบเมตริก
• สมาคมสัทศาสตร์สากล
• ภาษาที่สร้างขึ้น
• ภาษาที่ไม่ระบุเพศ
• นิวสปีค
• ภาวะสองภาษา
• ออตโต บาสเลอร์
• อักษรจีนตัวย่อ
• การลดความซับซ้อนของข้อความ

• เจฟฟรีย์ ลูอิส, การปฏิรูปภาษาตุรกี: ความสำเร็จที่หายนะ , สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด, 2002, ISBN 0-19-925669-1.