ลีโอน โมเดนา ( ลีออนแห่งโมเดนา, ดาเวเนเซีย ; ฮิบรู : יָהוּדָה אַרְיָה מָּוָּדָינָא , อักษรโรมัน :  Yəhud̲ā Aryē miModenā ), (1571–1648) เป็นนักวิชาการชาวยิวที่เกิดในเมืองเวนิสในครอบครัวที่บรรพบุรุษอพยพไปอิตาลีหลังจากการขับไล่ชาวยิวออกจากฝรั่งเศส^{[ 1 ] [ 2 ]}

เลออน โมเดนา เกิดที่เวนิสในครอบครัวชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงซึ่งอพยพมายังอิตาลีหลังจากการขับไล่ชาวยิวออกจากฝรั่งเศสเขาเป็นเด็กฉลาดและเป็นรับบี ที่ได้รับความเคารพ ในเวนิส อย่างไรก็ตาม ชื่อเสียงของเขาในศาสนายูดายแบบดั้งเดิมเสื่อมเสียไปหลายประการ รวมถึงการวิพากษ์วิจารณ์อย่างไม่ลดละต่อกลุ่มต่างๆ ที่เกิดขึ้นใหม่ในศาสนายูดาย การติดการพนัน และการขาดบุคลิกที่มั่นคง ดังที่ไฮน์ริช เกรตซ์ชี้ให้เห็น ปัจจัยสุดท้ายนี้ขัดขวางไม่ให้พรสวรรค์ของเขาเติบโตเต็มที่: "เขาประกอบอาชีพต่างๆ มากมายเพื่อเลี้ยงชีพ เช่น นักเทศน์ ครูสอนชาวยิวและคริสเตียน ผู้อ่านบทสวด ล่าม นักเขียน ผู้ตรวจทานต้นฉบับ คนขายหนังสือ นายหน้า พ่อค้า รับบี นักดนตรี แม่สื่อ และผู้ผลิตเครื่องราง " ^{[ 1 ]}หนึ่งในลูกศิษย์ของเขาคืออาซาเรีย ปิชโช "หนึ่งในนักตัลมุดผู้ยิ่งใหญ่คนสุดท้ายที่ชาวยิวอิตาลีผลิตขึ้น" ^{[ 3 ]}ซึ่งต่อมาเขาก็มีความใกล้ชิดทางปัญญาด้วยกัน^{[ 4 ] [ 5 ]}

ลีออนแห่งโมเดนาได้รับตำแหน่งในประวัติศาสตร์ของชาวยิวส่วนหนึ่งจากการวิพากษ์วิจารณ์แนวทางลึกลับของศาสนายูดาย หนึ่งในผลงานที่มีประสิทธิภาพที่สุดของเขาคือการโจมตีคาบาลาห์ซึ่งก็คืออารี โนเฮมที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1840 ในนั้น เขาพยายามแสดงให้เห็นว่า "คัมภีร์ไบเบิลของคาบาลาห์" (โซฮาร์ ) เป็นงานเขียนสมัยใหม่^{[ 1 ]}เขายังเขียนอีกว่าชื่อ " Ḥokhmat HaQabbalah " (ปัญญาของคาบาลาห์) นั้นทำให้เข้าใจผิด เพราะมันไม่ใช่ทั้ง "ปัญญา" หรือคาบาลาห์ (ประเพณีที่สืบย้อนไปถึงโมเสส) แต่เป็นเพียงการประดิษฐ์ขึ้น อย่างไรก็ตาม เขาเป็นที่รู้จักกันดีที่สุดในฐานะผู้ตีความศาสนายูดายให้กับโลกคริสเตียน^{[ 1 ]}เขายังเป็นผู้เขียน คำ แก้ต่างต่อต้านคาทอลิก อีกด้วย ^{[ 6 ]}

เขาเขียนอัตชีวประวัติชื่อ"Ḥayye Yehuda" "ชีวิตของยูดาห์" ^{[ 7 ]}ในงานเขียนที่ตรงไปตรงมาและบางครั้งก็เต็มไปด้วยอารมณ์นี้ เขายอมรับว่าตัวเองเป็นนักพนันที่ติดการพนัน เขาเสียใจกับการสูญเสียลูกๆ สองคนที่เสียชีวิตในระหว่างที่เขายังมีชีวิตอยู่ คนหนึ่งเสียชีวิตตั้งแต่อายุยังน้อยจากการได้รับควันพิษจากการทดลองเล่นแร่แปรธาตุ ในห้องทดลองของเขา ส่วนลูกชายคนที่สองชื่อซวูลุน ผู้มีเสียงอันไพเราะราวกับเทวดา ถูกฆาตกรรมต่อหน้าพ่อของเขาในการฆาตกรรมของแก๊งอาชญากร และลูกชายคนที่สามเป็นคนไม่เอาไหนที่เดินทางไปยังจักรวรรดิบราซิลและกลับมาเวนิสหลังจากที่พ่อของเขาเสียชีวิตเท่านั้น

หนังสือTzori la-nefesh u-marpeh la-etsem (ยาหม่องสำหรับจิตวิญญาณและยารักษากระดูก) ของ Leon ที่เขียนขึ้นในปี ค.ศ. 1626 สำหรับสมาคมฌาปนกิจAshkenazi ของเวนิส เป็นหนึ่งในตำราประเภทแรกๆ ที่เขียนขึ้นสำหรับฆราวาสที่ดูแลผู้ป่วยและผู้ที่กำลังจะตาย^{[ 8 ]}เขาเขียนว่าเขาตั้งใจที่จะกำหนดวิธีการของชาวยิวสำหรับการทำพิธีกรรมเกี่ยวกับความตาย เพื่อที่ชุมชนชาวยิวจะไม่ "ทำน้อยกว่าผู้คนรอบข้างเรา [เช่น ชาวคริสต์] โดยไม่ดูแลว่าเมื่อใครบางคนอยู่บนเตียงแห่งความตาย เขาควรได้พบกับพระผู้สร้างของเขาในสภาพของการวิงวอนและการสารภาพบาปและความผิดของเขา" ^{[ 8 ]}

แรบไบโมเดนา ดึงดูดชาวเวนิสชั้นสูงจำนวนมากให้มาที่โบสถ์ยิวในย่านเกตโตของเวนิสเพื่อฟังเทศน์ ของเขา เขามีความสัมพันธ์มากมายกับชาวอังกฤษ รวมถึงเอกอัครราชทูตของพระเจ้าเจมส์ที่ 1ประจำเวนิส เซอร์เฮนรี วอตตันและวิลเลียม เบเดลล์ บาทหลวงประจำตัวของเขาแรบไบโมเดนาสอนภาษาฮีบรูให้เบเดลล์ ซึ่งต่อมาเบเดลล์ได้แนะนำแรบไบโมเดนาให้รู้จักกับการตีความพระคัมภีร์ในมุมมองของศาสนาคริสต์ ตามคำขอของวอตตัน แรบไบโมเดนาได้จัดทำคู่มือที่ครอบคลุมเกี่ยวกับศาสนายูดายสำหรับผู้อ่านชาวคริสต์ ชื่อHistoria de gli riti Hebraici (ปารีส, 1637) หนังสือเล่มนี้เป็นตำราศาสนายูดายเล่มแรกที่เขียนขึ้นสำหรับผู้อ่านที่ไม่ใช่ชาวยิว นับตั้งแต่สมัยของโจเซฟัสและฟิโล

งานเขียนเชิงนวัตกรรมนี้ ซึ่งเดิมทีได้รับมอบหมายให้นำเสนอต่อพระเจ้าเจมส์ที่ 1 เกิดขึ้นจากการมีส่วนร่วมอย่างเข้มข้นของโมเดนาในวัฒนธรรมการทูตระหว่างประเทศในเวนิส ข้อความนี้ได้รับการแปลโดยชาวคริสต์เป็นภาษาดัตช์ อังกฤษ (สามฉบับแยกกัน) ฝรั่งเศส เยอรมัน และละติน นอกเหนือจากการพิมพ์ซ้ำในภาษาอิตาลีต้นฉบับอีกประมาณแปดครั้ง มันกลายเป็นรากฐานของวาทกรรมแบบผสมผสานระหว่างคริสเตียนและยิวเกี่ยวกับศาสนายูดายและความอดทนทางศาสนา^{[ 9 ]}ริชาร์ด ไซมอนแปลจากภาษาอิตาลีต้นฉบับเพื่อนำเสนอต่อบูสซูเอต์และปอร์ต-รอยัล ในปี 1650 เอ็ดมันด์ ชิลมีด แปลเป็นภาษาอังกฤษว่า: ประวัติศาสตร์ของพิธีกรรม ขนบธรรมเนียม และวิถีชีวิตของชาวยิวในปัจจุบันทั่วโลกในขณะนั้น ปัญหาของชาวยิว ประเด็นที่ว่าควรอนุญาตให้ชาวยิวตั้งถิ่นฐานใหม่ในบริเตนหรือไม่ กำลังเป็นประเด็นสำคัญในลอนดอน และหนังสือของลีออนแห่งโมเดนาได้กระตุ้นความสนใจของประชาชนเป็นอย่างมาก^{[ 1 ] [ 10 ]}

หนึ่งในความสนใจที่ลึกซึ้งที่สุดของเขาคือดนตรี เขาทำหน้าที่เป็นนักร้องประสานเสียงในโบสถ์ยิวในย่านเกตโตของเวนิสเป็นเวลากว่าสี่สิบปี ก่อนหน้านี้เชื่อกันว่าเขาเป็นผู้ริเริ่มการขับร้องประสานเสียงในโบสถ์ยิวที่เฟอร์ราราและเขียนบทความสองเรื่องเกี่ยวกับดนตรีเพื่อสนับสนุนการขับร้องประสานเสียงในพิธีกรรมและการเฉลิมฉลอง^{[ 11 ]}โมเดนาเป็นนักดนตรีและเพื่อนของซาลาโมเน รอสซี อย่างแน่นอน แต่ไม่ชัดเจนว่าเขาเป็นนักแต่งเพลงด้วยหรือไม่^{[ 12 ]}

เขาเรียกร้องให้มีการปฏิรูปศาสนาในBeit Yehudaและงานเขียนอื่นๆ ตามที่นักวิชาการในศตวรรษที่ 19 บางคนกล่าว เขาโจมตีศาสนายูดายแบบดั้งเดิมในงานเขียนที่ใช้นามแฝงชื่อQol Sakalอย่างไรก็ตาม หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่ของเขา^{[ 13 ]}

Magen VaHerev ( מגן וחרב "โล่และดาบ") เป็นการโจมตีโต้แย้งหลักคำสอนของศาสนาคริสต์ ใน Magen VaHerevเลออน โมเดนาตำหนิชาวคริสต์เกี่ยวกับการตีความพระคัมภีร์ฮีบรูและปฏิเสธคำกล่าวอ้างของพระเยซู^{[ 14 ]}

ผลงานเขียนของเขา ได้แก่:

• She'elot uTeshuvot Ziqnei Yehudah (รวบรวมคำตอบ, Mossad HaRav Kook ed. Shelomo Simonson, 1956 [1] )
• Beit Lechem Yehudah (รวมคำกล่าวของHazal ) จัดเรียงตามหัวข้อ เวนิส 1625 [2]และปราก 1705 [3]
• Diwan (บทกวีรวมเล่ม, สำนักพิมพ์ JTS, บรรณาธิการ Shimon Bernstein, 1932 [4]
• อารี โนเฮม[5] (ดูด้านบน)
• Kitvei YA Modena (จดหมายและข้อคิด, เรียบเรียงโดย เยฮูดา บลาว, บูดาเปสต์, 1906)
• Magen VeTzinah (Responsa, ed. A. Geiger , Breslau, 1857)
• Tzemach Tzadiq [6] (A Righteous Sprout: An ethical treatise inspired by Fiore di virtù ) แปลเป็นภาษาอังกฤษโดย Ralph Anzarouth [7]
• Lev HaAryeh (เอกสารวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาความจำและเทคนิคช่วยจำ ซึ่งเขายกย่องการใช้วิธีการจำแบบสถานที่ อย่างมาก [8] )
• Sur MeRa (บทสนทนาเชิงปรัชญาเกี่ยวกับการพนัน เขียนขึ้นเมื่ออายุ 13 ปี อัมสเตอร์ดัม 1692 [9]วิลนา 1896 [10]
• Historia de' riti hebraici (ดูด้านบน แปลเป็นภาษาฮีบรูโดยเชโลโม ราบิน เวียนนา พ.ศ. 2410 [11] )
• Pi HaAryeh (พจนานุกรมภาษาอิตาลี-ฮีบรูของคำศัพท์ยากทั้งหมดในพระคัมภีร์ฮีบรู ) เวนิส 1640 [12]
• HaBoneh , คำอธิบายเกี่ยวกับEin Yaakov ; ตีพิมพ์ที่เวนิสในปี 1635 และพิมพ์ซ้ำพร้อมกับEin Yaakovเองตั้งแต่ปี 1684
• Chaye Yehudah [13] (ดูข้างต้น)
• Tzori la-nefesh u-marpeh la-etsem (ยาหม่องสำหรับจิตวิญญาณและการรักษาโรคกระดูก) เวนิส 1626 ^{[ 8 ]}

ลีออนแห่งโมเดนาเป็นต้นแบบของตัวละครยูดาห์ อารีเยห์ ในนวนิยายเรื่องPeople of the Bookโดยเจอร์รัลดีน บรูคส์

เลออนแห่งโมเดนาถูกกล่าวถึงในหนังสือสำหรับเด็กเรื่อง " จิตรกรกับรับบี"ซึ่งบรรยายถึงความสัมพันธ์ที่กล่าวอ้างกันระหว่างเลออนกับทินโตเรตโต จิตรกรชื่อดัง หนังสือเล่มนี้อิงจากเรื่องราวที่เล่าโดยไกด์ประจำพิพิธภัณฑ์ชาวยิวแห่งเวนิสแม้ว่าจะไม่มีหลักฐานยืนยันความสัมพันธ์ดังกล่าว แต่ก็มีตำนานเล่าขานเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างแน่นอน จัดพิมพ์โดย Kalaniot Books ในปี 2021 เขียนโดย Shoshana Weiss และวาดภาพประกอบโดย Jennifer Kirkham

• "Historia de' riti Ebraici (ประวัติพิธีกรรมของชาวยิว): ในวันสะบาโต" . ห้องสมุด Posen . สืบค้นเมื่อ2025-11-27 .: ข้อความที่ตัดตอนมาจาก Leone Modena, “Della festa del Sabbato (On ​​the Sabbath),” ใน Historia de' riti hebraici vita i osservanza degli Ebrei di questi tempi (History of the Jewish Rites) (Modena: Antonio Capponi, 1728), หน้า 68–74
• ลีโอน : ดาโมเดนา (1673) ประวัติความเป็นมาของริตี Hebraici, vita และ osseruanza de gl'hebrei di questi tempi ดิ เลออน โมเดนา rabi hebreo di Venetia (ในภาษาอิตาลี) หอสมุดกลางแห่งชาติแห่งกรุงโรม appresso il Miloco – ผ่านทาง Internet Archive

• สื่อต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับLeone Modenaใน Wikimedia Commons
• ผลงานของ Leone Modenaที่ห้องสมุดดิจิทัลหลังการปฏิรูปศาสนา
• โยลี โซรัตตินี, ปิแอร์ เซซาเร (2011) “โมเดน่า, ลีออน ” ดิซิโอนาริโอ ไบโอกราฟิโก เดกลิ อิตาเลียนี่ (ภาษาอิตาลี) ฉบับที่ 75: มิแรนดา–มอนตาโน. โรม: Istituto dell'Enciclopedia Italiana . ไอเอสบีเอ็น 978-88-12-00032-6.