Morq-e Sahar (ภาษาเปอร์เซีย : مرغ سحرมักเขียน เป็นภาษา ^{โรมัน}ว่า Morgh-e Saharแปลได้หลายแบบ เช่นนกรุ่งอรุณนกแห่งยามเช้า [ ^{1 ]}นกไนติงเกล ) เป็นเพลงสวด ของอิหร่าน ที่มักร้องเพื่อประท้วงความอยุติธรรม การปกครองแบบเผด็จการ และการกดขี่ข่มเหงในอิหร่าน ^{[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]}เพลง นี้ มักถูกมองว่าเป็น "เพลงชาติ" ของการต่อสู้เพื่ออิสรภาพในอิหร่าน ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]} เพลง นี้แต่งโดย Mohammad-Taqi Baharและประพันธ์ดนตรีโดย Morteza Neidavoudในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 หลังจากการปฏิวัติรัฐธรรมนูญของอิหร่าน [ ^{2 ] เนื้อเพลง}เน้นไปที่อุปมาอุปไมยของนกแห่งรุ่งอรุณหรือยามเช้าที่เริ่มต้นการคร่ำครวญ เมื่อเพลงดำเนินไป มันจะเรียกร้องให้นกในกรงร้องเพลงและหลุดพ้น ^{[ 6 ]}ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการสิ้นสุดของช่วงเวลาแห่งการกดขี่ ("กลางคืน") และการเริ่มต้นของการปลดปล่อย ("กลางวัน") ^{[ 7 ]}

ในขณะที่บทแรกของMorqe Saharได้รับการอธิบายว่ามีความไพเราะมากกว่า บทที่สองได้รับการอธิบายว่า "เกี่ยวข้องกับประเด็นทางสังคมและการเมือง" บทที่สองถูกห้ามโดยReza Shah Pahlaviตั้งแต่ปี 1925 จนกระทั่งพระองค์ถูกบังคับสละราชสมบัติในปี 1941 เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากที่เพลงนี้ถูกนำไปร้องในงานเลี้ยงที่บ้านของรัฐมนตรี Teymourtash ของชาห์ ซึ่งชาห์ได้ทรงได้ยินเพลงนี้^{[ 3 ]}ตาม บทความ ของ Kayhanบทที่สองถูกร้องในงานเลี้ยงส่วนตัว ซึ่งบรรยากาศเหมาะสมกับการอภิปรายทางการเมืองมากกว่าเมื่อเทียบกับบทก่อนหน้าที่มักจะร้องในที่สาธารณะ^{[ 3 ]}

ศิลปินคนแรกที่ร้องเพลงMorqe SaharคือQamar-ol-Moluk Vaziriซึ่งร้องเพลงนี้ในปี 1924 ที่โรงแรม แห่งหนึ่ง ในเตหะราน ระหว่างการแสดงร้องเพลงอย่างเป็นทางการครั้งแรกของเธอ ^{[ 3 ]} Morqe Sahar ถูกบันทึกเสียงครั้งแรกในปี 1927 โดย Iranoddole Helen หรือ Taj Esfahani การบันทึกเสียงครั้งแรกๆ ครั้งหนึ่งยังระบุว่าเป็นการร้องของ Moluk Zarrabi ด้วย^{[ 8 ]}ต่อมาเพลงนี้ถูกร้องโดยนักร้องชาวอิหร่านจำนวนมาก รวมถึงQamar-ol-Moluk Vaziri , Mohammad-Reza Shajarian , Leila Forouhar , Homayoun Shajarian , Farhad Mehrad , Shakila , Mohsen Namjoo , ^{[ 2 ]} Reza Sadeghiและ Hengameh Akhavan

เพลงนี้ถือเป็นเพลงฮิตและเป็น "เพลงประจำตัว" ของนักร้องผู้เป็นที่เคารพอย่างสูงโมฮัมหมัด เรซา ชาจาเรียน^{[ 9 ] [ 10 ]}ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นบุคคลสาธารณะที่แสดงออกถึงการสนับสนุนประชาธิปไตย^{[ 6 ]}เพลงนี้ถูกนำมาใส่ไว้ในส่วนปิดท้ายของการแสดงคอนเสิร์ตทั้งหมดของเขา^{[ 11 ] [ 7 ]}ในปี 2020 ฝูงชนผู้ไว้อาลัยได้มารวมตัวกันเพื่อแสดงความเสียใจต่อการจากไปของชาจาเรียนที่โรงพยาบาลจาม ซึ่งเขากำลังเข้ารับการรักษาพยาบาล ในระหว่างการรวมตัวกันนี้ ผู้เข้าร่วมได้ร้องเพลงMorqe Saharซึ่งมักถูกกล่าวถึงว่าเป็นผลงาน "ประจำตัว" ของเขา และตะโกนคำขวัญประณามการปกครองแบบเผด็จการ ซึ่งนำไปสู่การเผชิญหน้ากับเจ้าหน้าที่อิหร่าน^{[ 10 ]}

• Morq-e Sahar (สะกดว่า "Morghe Sahar") เป็นเพลงประจำอารยธรรมเปอร์เซียในวิดีโอเกมCivilization Vและยังเป็นเพลงประกอบบรรยากาศของอารยธรรมเปอร์เซียในCivilization VIอีก ด้วย
• Morq-e Sahar (สะกดว่า "Morghe Sahar") เป็นแก่นเรื่องหลักในภาพยนตร์สารคดีที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์เรื่องThe Voice of Dust and Ashซึ่งบอกเล่าเรื่องราวชีวิตของมาเอสโตร โมฮัมหมัด เรซา ชาจาเรียน

• โมฮัมหมัดเดรซา ชาจาเรียน, ตัสนิฟ: มอร์เก ซาฮาร์
• สารานุกรมอิหร่าน
• เนื้อเพลง