นูเร ซูฟีเบย์ ( ภาษาตุรกี: Nureddin Bey ) เป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์คารามานิดซึ่งเป็นราชวงศ์เตอร์กิกที่ปกครองบางส่วนของอนาโตเลียในศตวรรษที่ 14 และ 15 ในฐานะคู่แข่งของจักรวรรดิออตโตมัน เขาเป็นบุตรชายของโฮจา ซาด อัล-ดิน ( ภาษาตุรกี: Hoca Sadeddin ) ซึ่งอพยพมาจากอาร์รัน และอาศัยอยู่ใกล้ เมืองซีวาสเป็นเวลาหลายปีโดยทั่วไปแล้ว สิ่งนี้หมายถึงการอพยพที่เกิดขึ้นจริงอันเนื่องมาจาก แรงกดดันของ ชาว Khwārizmianและมองโกลและยิ่งไปกว่านั้น ยังชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงที่รับรู้ได้ หากไม่ตรงกับBaba Ishak อย่างแน่นอน อย่างน้อยก็กับกลุ่มที่ได้รับอิทธิพลจากอิทธิพลทางศาสนาประเภทนั้น - มีการอ้างอิงถึงȘūfī แห่ง Khorasanian ชื่อ Baba Ilyās ซึ่งกล่าวกันว่าทั้ง Nûre Sûfi และ Baba Ishāq ได้ติดต่อด้วย - และยังรวมถึงข้อเท็จจริงที่ว่าหัวหน้าคนแรกที่นำชาวเติร์กเมน เหล่านี้เข้ามา ก็เป็นผู้นำในด้านศาสนาเช่นกัน^{[ 1 ]}

นูเร โซฟี เป็นสมาชิกของเผ่าอัฟชาร์แห่งเติร์กเมน^{[ 2 ]}เดิมทีเผ่านี้ อาศัยอยู่ใน เติร์กเมนิสถาน ตะวันตก แต่ได้ย้ายไปทางตะวันตกสู่อนาโตเลียในปี 1228 อาจเพื่อหลบหนีการรุกรานของ มองโกลพวกเขาได้รับการต้อนรับจากอลาอัตติน เคย์คูบัตที่ 1แห่งรัฐสุลต่านรูมและได้ตั้งถิ่นฐานอยู่รอบๆเออร์เมเนก (ปัจจุบันเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดคารามัน ) ตำแหน่งเดิมของนูเร โซฟีในเผ่ายังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด บางแหล่งข้อมูลกล่าวว่าเขาเกี่ยวข้องกับการค้าถ่านหินระหว่างเออร์เมเนกและเมืองเซลจุกทางเหนือ^{[ 3 ]}แต่ในไม่ช้าเขาก็พิสูจน์ตัวเองว่าเป็นผู้นำในช่วงการกบฏบาไบซึ่งเขาเป็นผู้สนับสนุนของบาบา อิชัค เขายังยึดครองหมู่บ้านเล็กๆ หลายแห่งรอบๆ เออร์เมเนกเพื่อก่อตั้งเป็นแกนหลักของคารามาโนกลูเบย์ลิกในอนาคต^{[ 4 ]}

ตามที่นักประวัติศาสตร์ชิคารีกล่าวไว้ นูเร ซูฟี เบย์ สนใจใน เรื่องศาสนา ซูฟีมากกว่าการเมืองและการทหาร (เขาเป็นศิษย์ของบาบา อิลยาส) และตั้งชื่อบุตรชายของเขาว่า เคอรีเมดดิน คารามาน เบย์เพื่อให้เขาดำเนินชีวิตอย่างสันโดษ

เขาเสียชีวิตน่าจะราวปี 1257 สุสานของเขาอยู่ในDeğirmenlikซึ่งเป็นสถานที่ใน เขต Mutของจังหวัด Mersin ^{[ 4 ]} เขาได้รับการสืบทอดตำแหน่งโดยKaraman Bey บุตรชายของเขา ซึ่งขึ้นครองอำนาจเต็มเมื่อเขาเสียชีวิต

นูเร ซูฟี มีบุตรชายอีกสองคน ได้แก่ ซัยน์ อัล-ฮัดจ์จ (เสียชีวิตในสงครามในปี 1262 ขณะต่อสู้เพื่ออิซซ์ อัล-ดิน คายเคาส์ต่อต้านรุกน์ อัล-ดิน คายคูบาด) และบุนซูซ และมีบุตรสาวหนึ่งคน (ซึ่งเสียชีวิตในปี 1282)

• การก่อจลาจลของบาไบ

• Claude Cahen, ตุรกีก่อนสมัยออตโตมัน: ภาพรวมทั่วไปของวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ทางวัตถุและจิตวิญญาณ ค.ศ. 1071-1330แปลโดย J. Jones-Williams (นิวยอร์ก: Taplinger, 1968), หน้า 281-2