คณะกรรมการควบคุมของโซเวียต ( ภาษาเยอรมัน : Sowjetische Kontrollkommission , SKK) เป็นคณะกรรมการตรวจสอบและบริหารจัดการที่จัดตั้งขึ้นโดยสหภาพโซเวียตเพื่อกำกับดูแลผู้นำของสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี คณะกรรมการ นี้ปฏิบัติหน้าที่ตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม 1949 ถึง 20 กันยายน 1955 และได้รับการรับรองโดยข้อตกลงพ็อตสดัมระหว่าง ฝ่ายสัมพันธมิตร

ในปี ค.ศ. 1949 กองบัญชาการทหารโซเวียตในเยอรมนี (SMAD) ซึ่งเคยเป็นหน่วยงานหลักในเขตยึดครองของโซเวียต ได้ถ่ายโอนอำนาจให้กับสถาบันการบริหารของเยอรมนี เพื่อเตรียมการจัดตั้งรัฐคอมมิวนิสต์ปกครองตนเองในเยอรมนีตะวันออก เมื่อ มีการประกาศจัดตั้ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนีในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1949 SMAD ก็ถูกยุบและจัดตั้งใหม่เป็นคณะกรรมการควบคุมโซเวียต ทำให้รัฐบาล GDR มีความเป็นอิสระมากขึ้น

ในฐานะผู้บัญชาการสูงสุดของกลุ่มกองกำลังโซเวียตในเยอรมนีและผู้นำ SMAD พลเอกวาซีลี ชูอิคอฟได้กำกับดูแลการจัดตั้ง SKK และได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าของ SKK ในเวลาต่อมาไม่นาน

หลังจากการเสียชีวิตของโจเซฟ สตาลินคณะกรรมาธิการนี้จึงเป็นที่รู้จักในชื่อ "คณะกรรมาธิการใหญ่แห่งสหภาพโซเวียตในเยอรมนี" วลาดิมีร์ เซมโยนอฟ อดีที่ปรึกษาทางการเมืองของพลเอกชุ ยคอฟ ได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงใหญ่ กลไกของข้าหลวงใหญ่มีบทบาทสำคัญในการปราบปรามการประท้วงต่อต้านรัฐบาลซึ่งเริ่มต้นในเบอร์ลินตะวันออกและขยายวงกว้างไปทั่วสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนีในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1953 (ดูการลุกฮือของเยอรมนีตะวันออกปี 1953 )

สหภาพโซเวียตได้ยกเลิกคณะกรรมาธิการเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2498 หลังจากการรับรอง "อำนาจอธิปไตยโดยสมบูรณ์" ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี^{[ 1 ]}อย่างไรก็ตาม รัฐบาลโซเวียตยังคงใช้อิทธิพลทางการเมืองผ่านสถานทูตในเบอร์ลินตะวันออกและการมีกองทหารกองทัพแดงอยู่ในดินแดนเยอรมนีตะวันออก^{[ 2 ]}

หากการตัดสินใจของรัฐบาล GDR ถูกพิจารณาว่าขัดต่อคำสั่งของโซเวียตหรือหลักการมาร์กซิสต์-เลนินิสต์ SKK มีอำนาจที่จะเพิกถอนการตัดสินใจแต่ละครั้ง เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจในการแก้ไขการตัดสินใจน้อยมาก คณะกรรมการควบคุมของโซเวียตควบคุมทั้งรัฐบาลกลางของ GDR และรัฐบาลท้องถิ่นของแต่ละรัฐ และถือเป็นอำนาจสูงสุดทั้งในเขตโซเวียตและในอดีตเยอรมนีตะวันออก^{[ 3 ]}

หน่วยงาน SKK ทำหน้าที่ตรวจสอบการดำเนินการตามข้อตกลงพ็อตสดัมและมติอื่นๆ ของฝ่ายสัมพันธมิตรในเยอรมนีตะวันออก สมาชิกของคณะกรรมการควบคุมโซเวียตต้องเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของสหภาพโซเวียตในเยอรมนีตะวันออก แต่ในขณะเดียวกันพวกเขาก็ต้องสนับสนุนพรรคเอกภาพสังคมนิยมแห่งเยอรมนี ซึ่งเป็นพรรคนำ ในการดำเนินการต่อต้านฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองทั้งภายในและภายนอกประเทศด้วย

• การรวมพรรคคอมมิวนิสต์เยอรมนี (KPD) และพรรคสังคมนิยม (SPD) เข้าเป็นพรรคเอกภาพสังคมนิยมแห่งเยอรมนี
• สภาประชาชนเยอรมัน
• สภาประชาชนเยอรมัน
• คณะกรรมาธิการเศรษฐกิจเยอรมัน