Gharbzadegi (ภาษาเปอร์เซีย: غرب‌زدگی ) หรือ Occidentosisเป็น คำที่มีต้นกำเนิดมาจากภาษา เปอร์เซียซึ่งแปลได้หลายวิธี ^{[ 1 ]}เช่น 'Westoxification' ^{[ 2 ]}หรือ 'West-struck-ness' ^{[ 3 ]} แนวคิดนี้อธิบายถึงการเลียนแบบรูปลักษณ์ พฤติกรรม (โดยเฉพาะ การบริโภคนิยมและวัตถุนิยม ) รูปแบบการใช้เหตุผลและการแสดงออก ของวัฒนธรรมตะวันตกโดยปราศจากความเข้าใจทางปัญญาที่เพียงพอ ซึ่งจะนำไปสู่การที่ชนชั้นปกครองใช้เหตุผลและประพฤติตนในลักษณะที่ไม่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมที่ตนอาศัยอยู่ และพยายามนำวิธีการแก้ปัญหาแบบตะวันตกมาใช้กับปัญหาของตะวันออก

คำนี้หมายความทั้งว่าอิหร่าน "มึนเมา" ( zadegi ) กับตะวันตก และยังเป็นเหยื่อของ "พิษ" หรือโรคของตะวันตกด้วย "ความมึนเมาหรือความลุ่มหลง...ทำให้การตัดสินใจอย่างมีเหตุผลบกพร่อง" จนทำให้อิหร่านไม่สามารถรับรู้ถึงอันตรายของสิ่งที่ตนลุ่มหลงอยู่ได้ นั่นคือพิษของตะวันตก ซึ่งได้แก่ "ความหย่อนยานทางศีลธรรม ความอยุติธรรมทางสังคม ฆราวาสนิยม การลดคุณค่าของศาสนา และความหมกมุ่นกับเงิน ซึ่งทั้งหมดนี้ได้รับแรงหนุนจากระบบทุนนิยม" และส่งผลให้เกิด "ความแปลกแยกทางวัฒนธรรม" ^{[ 4 ]}คำนี้ใช้เพื่ออ้างถึงการสูญเสีย เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ของอิหร่านผ่านการนำเอาและเลียน แบบแบบ จำลองและเกณฑ์ของตะวันตกในด้านการศึกษา ศิลปะ และวัฒนธรรม ผ่านการเปลี่ยนแปลงของอิหร่านให้กลายเป็นตลาดที่ไร้ทางสู้สำหรับสินค้าตะวันตกและเป็นหมากตัวหนึ่งในภูมิรัฐศาสตร์ของตะวันตก^{[ 5 ] [ 6 ]}

วลีนี้ถูกบัญญัติขึ้นครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 1940 โดยAhmad Fardidศาสตราจารย์ด้านปรัชญาที่มหาวิทยาลัยเตหะรานเพื่ออ้างถึงการครอบงำของปรัชญากรีกโบราณซึ่งมีความหมายแตกต่างจากที่Jalal Al-e-Ahmadทำให้ เป็นที่นิยมในภายหลัง ^{[ 7 ]}วลีนี้เริ่มใช้กันอย่างแพร่หลายหลังจากการตีพิมพ์หนังสือOccidentosis: A Plague from the Westโดย Jalal Al-e-Ahmad อย่างลับๆ ในปี 1962

• "Westoxication" เป็นคำแปลที่พบมากที่สุดในเอกสารอ้างอิงภาษาอังกฤษ Brad Hanson ใช้คำนี้เพราะพบว่าการแปลgharbzadegi ในรูปแบบอื่น นั้นตรงตัวเกินไป Hanson สันนิษฐานว่า Al-e Ahmad "กำลังเล่นกับคำว่าsenzadegiซึ่งหมายถึงโรคที่ข้าวสาลีได้รับความเสียหายจากแมลงคล้ายเพลี้ย ซึ่งพบได้ทั่วไปในอิหร่าน" Hanson โต้แย้งว่าคำนี้พยายามสื่อถึงทั้งอาการมึนเมา (ความหลงใหลในตะวันตก) และการติดเชื้อ (การทำให้เป็นตะวันตกในฐานะที่เป็นพิษต่อวัฒนธรรมพื้นเมือง) Mehrzad Boroujerdi เสริมว่า "มันคล้ายคลึงกับการใช้gharbzadegi ของ Al-e Ahmad ในฐานะอุปมาทางการแพทย์ที่บ่งบอกถึงความเจ็บป่วยทางสังคมมากที่สุด" ^{[ 1 ]}
• "โรคของลัทธิตะวันตก" ปีเตอร์ เอเวอรี่ใช้คำนี้เพื่ออ้างถึงหัวข้อของบทความของอัล-อี อาห์หมัดในปี พ.ศ. 2508 ^{[ 1 ]}
• "การทำให้เป็นแบบตะวันตก"; มีรายงานว่าอัล-อะห์มัดเองก็ถือว่าgharbzadegi เทียบเท่า กับคำนี้^{[ 1 ]}
• "Weststruckness"; ในช่วงต้นทศวรรษ 1970 Michael Craig Hillmannใช้คำนี้^{[ 1 ]}
• "Weststrucktedness"; ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 Paul Sprachmanถือว่าคำนี้เป็นคำโบราณ และ "West-strickenness" เป็นคำที่ฟังดูไม่เข้ากันและมีปัญหาในเชิงรูปแบบ^{[ 1 ]}
• “ชาวตะวันตก”; เอ็ดเวิร์ด มอร์ติเมอร์ ใช้คำนี้ในFaith and Powerโดยพยายามแปลgharbzadegiในขณะที่ยังคงรักษาแนวคิดต่างๆ ที่รวบรวมไว้ในภาษาเปอร์เซียไว้ นอกจากนี้ยังใช้ในการแปลของ Sprachman เพื่อแยกแยะระหว่างคำนาม ( gharbzadegi ) และชื่อเรื่องของบทความ (“Plagued by the West”) ซึ่งเป็นคำที่มักรวมอยู่ในเอกสารอ้างอิงภาษาเยอรมันเช่นกัน (Geplagt vom Westen) ^{[ 1 ]}
• "Occidentosis"; ปรากฏในชื่อเรื่องของการแปลภาษาอังกฤษของ Robert Campbell และL'occidentalitéในภาษาฝรั่งเศส^{[ 1 ]}
• "Xenomania"; Hamid Algarเลือกใช้คำนี้ในหมายเหตุประกอบการแปลรัฐบาลของ Ayatollah Khomeini ^{[ 1 ]}
• "Westomania" เป็นคำที่Reza Baraheni เลือกใช้ ในThe Crowned CannibalsและFarzaneh Milani ก็เลือกใช้ ในVeils and Wordsเช่น กัน ^{[ 1 ]}
• "ยูโรมาเนีย"; รอย มอตตาเฮเดห์ใช้คำนี้ในหนังสือ The Mantle of the Prophet ^{[ 1 ]}

อัล-เอ อาห์เหม็ด อธิบายพฤติกรรมของชาวอิหร่านในศตวรรษที่ 20 ว่าเป็น "หลงใหลตะวันตก" คำนี้เป็นการเล่นคำจากความหมายสองนัยของคำว่า "หลงใหล" ในภาษาเปอร์เซีย ซึ่งหมายถึงการถูกโรคภัยไข้เจ็บหรือถูกแมลงกัดต่อย หรือการหลงใหลและลุ่มหลง^{[ 8 ]}

“ฉันบอกว่าโรคการ์บซาเดกีนั้นเหมือนกับโรคอหิวาตกโรค [หรือ] อาการหนาวสั่นแต่ไม่ใช่ มันร้ายแรงพอๆ กับแมลงวันเลื่อยใน ทุ่ง ข้าวสาลีคุณเคยเห็นไหมว่าพวกมันเข้าทำลายข้าวสาลีอย่างไร? จากภายใน มีผิวที่แข็งแรงในบางส่วน แต่เป็นเพียงผิวเท่านั้น เหมือนกับเปลือกของจักจั่นบนต้นไม้” ^{[ 8 ]}

อัล-อี อาห์หมัดแย้งว่าอิหร่านต้องควบคุมเครื่องจักรและกลายเป็นผู้ผลิตมากกว่าผู้บริโภค แม้ว่าเมื่อเอาชนะอิทธิพลของตะวันตกได้แล้ว อิหร่านก็จะต้องเผชิญกับโรคร้ายรูปแบบใหม่ ซึ่งก็มาจากตะวันตกเช่นกัน นั่นคือ 'การหลงใหลในเครื่องจักร'

“จิตวิญญาณของปีศาจ ‘เครื่องจักร’ นี้ [ต้อง] ถูกบรรจุขวดและนำออกมาให้เราใช้... [ประชาชนชาวอิหร่าน] จะต้องไม่ตกเป็นทาสของเครื่องจักร ถูกเครื่องจักรดักจับ เพราะเครื่องจักรเป็นเพียงเครื่องมือ ไม่ใช่เป้าหมาย” ^{[ 9 ]}

ผลผลิตที่สูงขึ้นของเครื่องจักรจากต่างประเทศได้ทำลายงานหัตถกรรมพื้นเมืองของอิหร่านและเปลี่ยนอิหร่านให้กลายเป็นเศรษฐกิจบริโภคที่ไม่ก่อให้เกิดผลผลิต “เมืองเหล่านี้เป็นเพียงตลาดนัดที่ขายสินค้าที่ผลิตในยุโรป ... ในเวลาไม่นาน แทนที่จะเป็นเมืองและหมู่บ้าน เราจะมีกองเครื่องจักรที่ชำรุดทรุดโทรมอยู่ทั่วประเทศ ซึ่งทั้งหมดนั้นเหมือนกับ 'ลานขยะ' ของอเมริกา และแต่ละแห่งก็ใหญ่เท่ากับเตหะราน ” ^{[ 9 ]}

ตลาดโลกและการแบ่งแยกทั่วโลกระหว่างคนรวยและคนจนที่สร้างขึ้นโดยเครื่องจักร — "ฝ่ายหนึ่งเป็นผู้สร้าง" เครื่องจักร "และอีกฝ่ายเป็นผู้บริโภค" — ได้เข้ามาแทนที่การวิเคราะห์ชนชั้นแบบมาร์ก ซ์^{[ 9 ]}

อัล-เอ อะห์มัด เชื่อว่าปัญญาชนไม่สามารถสร้างความทันสมัยแบบอิหร่านแท้ๆ ได้^{[ 10 ]}และองค์ประกอบหนึ่งของชีวิตชาวอิหร่านที่ไม่ได้รับผลกระทบจากgharbzadegiคือศาสนาอิสลามชีอะห์นิกายสิบสองอิหม่ามในอิหร่านมีความเป็นของแท้และมีความสามารถในการดึงดูดผู้คน^{[ 11 ]}ดังนั้นเพื่อกำจัดพลังแห่งความเป็นเอกภาพและความแปลกแยกของความทันสมัยแบบตะวันตก จึงจำเป็นต้อง "กลับคืน" สู่วัฒนธรรมที่แท้จริง^{[ 10 ]}

• ชาร์คซาเดกี
• ขบวนการทางปัญญาในอิหร่าน
• จาฮิลิยะห์
• เวสเทิร์นไนเซอร์
• โรงเรียนอเมริกันเตหะราน

• อัล-อี อาห์หมัด, จาลาล. โรคจากตะวันตก: โรคระบาดจากทางตะวันตก ( Gharbzadegi ) แปลโดย อาร์. แคมป์เบลล์. เบิร์กลีย์, แคลิฟอร์เนีย: สำนักพิมพ์มิซาน, 1983.
• อัล-เอ อะห์มัด, จาลาล. ถูกรุมเร้าด้วยอิทธิพลของตะวันตก (การ์บซาเดกี)แปลโดย พอล สปรัคแมน มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย นิวยอร์ก; เดลมาร์ นิวยอร์ก:: สำนักพิมพ์คาราวาน, 1982
• อัล-เอ อาห์หมัด, จาลาล. ความลุ่มหลงในทิศตะวันตก ( การ์บซาเดกี ) แปลโดย จอห์น กรีน และ อาห์หมัด อาลีซาเดห์. คอสตาเมซา, แคลิฟอร์เนีย: สำนักพิมพ์มาสด้า, 1997.
• Hanson, Brad (29 มกราคม 2552). "การ "หลงใหลตะวันตก" ของอิหร่าน: ภาพลักษณ์และปฏิกิริยาของ Behrangi, Āl-e Ahmad และ Shari ati". วารสารนานาชาติ ศึกษาตะวันออกกลาง15 (1): 1– 23. doi : 10.1017/s0020743800052387 . S2CID 162995598 .