Adagia (เอกพจน์ adagium ) เป็นชื่อของชุดรวม สุภาษิต กรีกและละติน พร้อม คำอธิบายซึ่งรวบรวมในช่วงยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาโดยนักมนุษยนิยม ชาวดัตช์ Desiderius Erasmus Roterodamusคลังสุภาษิตของ Erasmus ^{[ 1 ] : 102} เป็น "หนึ่งในคลังที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ... เท่าที่เคยรวบรวมมา" (Speroni, 1964, หน้า 1)

ฉบับพิมพ์ครั้งแรก ชื่อCollectanea Adagiorumตีพิมพ์ในปารีสในปี 1500 ในรูปแบบหนังสือปกแข็ง ขนาด ควอโตที่ บรรจุ สุภาษิตประมาณแปดร้อยรายการ ต่อมาในปี 1508 หลังจากที่เอราสมัสพำนักอยู่ในอิตาลี เขาได้ขยายคอลเลกชัน (ปัจจุบันเรียกว่าAdagiorum chiliades tresหรือ "สุภาษิตสามพันรายการ") ให้มีมากกว่า 3,000 รายการ โดยหลายรายการมีคำอธิบายประกอบอย่างละเอียด ซึ่งบางส่วนเป็นบทความสั้นๆ เกี่ยวกับประเด็นทางการเมืองและศีลธรรม งานเขียนนี้ยังคงขยายตัวต่อไปจนกระทั่งผู้เขียนเสียชีวิตในปี 1536 (จนมีจำนวนรายการสุดท้าย 4,151 รายการ) ซึ่งเป็นการยืนยันถึงผลจากการอ่านวรรณกรรมโบราณอย่างกว้างขวางของเอราสมัส

สุภาษิตบางส่วนได้กลายเป็นที่ใช้กันทั่วไปในหลายภาษาของยุโรป ตัวอย่างในภาษาอังกฤษ ได้แก่:

สุภาษิตเจ็ดสิบข้อมาจากนิทานของอีสอป^{[ 2 ]}

งานเขียนชิ้นนี้สะท้อนให้เห็นถึงทัศนคติแบบเรเนสซองส์ที่มีต่อตำราคลาสสิก กล่าวคือ ตำราเหล่านั้นเหมาะสมสำหรับการนำมาปรับใช้และขยายความ ในฐานะที่เป็นการแสดงออกถึงภูมิปัญญาเหนือกาลเวลาที่นักประพันธ์คลาสสิกได้ค้นพบเป็นครั้งแรก นอกจากนี้ยังเป็นการแสดงออกถึงมนุษยนิยม ร่วมสมัยด้วย หนังสือ Adagiaของอีราสมัสเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีสภาพแวดล้อมทางปัญญาที่กำลังพัฒนา ซึ่งการให้ความสนใจอย่างรอบคอบต่อตำราคลาสสิกที่หลากหลายมากขึ้น ทำให้เกิดภาพรวมของวรรณกรรมในสมัยโบราณที่สมบูรณ์ยิ่งกว่าที่เคยเป็นไปได้ในยุคกลางของยุโรป ในช่วงเวลาที่ประโยคต่างๆมักถูกทำเครื่องหมายด้วยแบบอักษรพิเศษและเชิงอรรถในงานพิมพ์ และความสามารถในการใช้ภูมิปัญญาคลาสสิกเพื่อสนับสนุนข้อโต้แย้งสมัยใหม่เป็นส่วนสำคัญของการอภิปรายทางวิชาการและแม้แต่ทางการเมือง จึงไม่น่าแปลกใจที่Adagia ของอีราสมัส เป็นหนึ่งในหนังสือที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในศตวรรษนั้น

เดิมทีอีราสมัสตั้งใจจะรวมสุภาษิต คำอุปมา และภาพพจน์จากพระคัมภีร์ไว้ด้วย แต่ดูเหมือนจะทะเยอทะยานเกินไป เขาจึงมาแก้ไขปัญหานี้ในภายหลังด้วยหนังสือ คำอธิบายและถอดความพระ คัมภีร์พันธสัญญาใหม่ของเขา

แหล่งที่มา: Erasmus, Desiderius. สุภาษิตในผลงานรวมของ Erasmusแปลโดย RAB Mynors และคณะ เล่มที่ 31–36 โทรอนโต: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยโทรอนโต, 1982–2006 ^{[ 3 ]} (คำแปลภาษาอังกฤษฉบับสมบูรณ์พร้อมคำอธิบายประกอบ มีฉบับคัดเลือกหนึ่งเล่ม: Erasmus, Desiderius. สุภาษิต บรรณาธิการโดย William Barker โทรอนโต: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยโทรอนโต, 2001 ^{[ 4 ]} )

ตำแหน่งอันทรงเกียรติในฐานะรายการแรกของAdagiaคือ ( ภาษาละติน : amicorum communia omnia ) คำอธิบายของ Erasmus ก้าวข้ามมิตรภาพไปสู่การอภิปรายเกี่ยวกับทัศนคติที่มีต่อทรัพย์สินและการเป็นเจ้าของร่วมกันโดยนักปรัชญากรีกโบราณและพระคริสต์ ไม่น่าแปลกใจเลยสำหรับคนที่อยู่ภายใต้คำปฏิญาณทางศาสนาเรื่องความยากจนและการเป็นเจ้าของร่วมกัน Erasmus จึงเข้าข้างการแบ่งปันชีวิตและทรัพย์สินอย่างเป็นมิตร^{[ 5 ]}

ภายนอกที่ดูไม่โดดเด่นอาจซ่อนความงดงามภายในไว้ (และในทางกลับกัน ) การจุติของพระคริสต์เป็นตัวอย่างที่สูงที่สุด

อีราสมุสสืบย้อนเรื่องราวนี้ผ่านชาวโรมัน ( ละติน : Vocatus atque non vocatus, Deus aderit ) ไปยังสุภาษิตของชาวสปาร์ตัน คาร์ล จุงมีชื่อเสียงว่าสิ่งนี้จารึกไว้ที่ประตูห้องศึกษาของเขา^{[ 6 ]}

• อีเดน, แคธี. เพื่อนมีสิ่งที่เหมือนกันทุกอย่าง: ประเพณี ทรัพย์สินทางปัญญา และ 'สุภาษิต' ของอีราสมัส . นิวเฮเวน: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเยล, 2001.
• กรีน, โทมัส. แสงสว่างในทรอย: การเลียนแบบและการค้นพบในบทกวีสมัยเรเนสซองส์ . นิวเฮเวน: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเยล, 1982.
• Hunter, GK "การทำเครื่องหมาย Sententiæ ในบทละคร บทกวี และนิยายที่พิมพ์ในสมัยเอลิซาเบธ" The Library 5th series 6 (1951): 171–188
• แมคโคนิกา, เจมส์ เค. อดีตอาจารย์: อีราสมัส . อ็อกซ์ฟอร์ด: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด, 1991.
• ฟิลลิปส์, มาร์กาเร็ต แมนน์. สุภาษิตของอีราสมัส . เคมบริดจ์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, 1964.
• ซาลาดิน, ฌอง-คริสตอฟ, เอ็ด. (2554) Érasme de Rotterdam: Les Adages (ภาษาฝรั่งเศส) ปารีส: Les Belles Lettres. ไอเอสบีเอ็น 978-2-251-34605-2.
• สเปโรนี, ชาร์ลส์. (1964). ไหวพริบและภูมิปัญญาแห่งยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการของอิตาลี . เบิร์กลีย์: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย, 1964.

• เอราสมี โรเตโรดามิ อาดาจิโอรุม ชิเลียเดส เทรส เวนิส 1508 ฉบับดิจิทัล
• Erasmi Roterodami Germaniae decoris Adagiorum Chiliades tres . บาเซิล 1513 ฉบับดิจิทัล
• Adagiaกรอกข้อความภาษาละตินทางออนไลน์ที่" Proverbiorum chillas prima " สถาบันไฮเกนส์เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 2021-01-05.ข้อความที่สามารถค้นหาได้จากเล่มที่ 2 ของ ASD Opera omniaซึ่งประกอบด้วย 9 ส่วน พร้อมคำอธิบายและบทวิจารณ์อย่างครบถ้วน สามารถดูไฟล์สแกนของเล่มจริงได้จากOpen Access
• Adagiaกรอกข้อความภาษาละตินทางออนไลน์ที่"Adages d'Erasme " Le Groupe Renaissance et Âge classic (GRAC ) เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 2022-10-27ข้อความต้นฉบับที่ใช้ในการแปลหนังสือ Belles Lettres ฉบับปี 2011 เป็นภาษาฝรั่งเศส สามารถดาวน์โหลดเป็นไฟล์ PDF ได้จาก"Les Adages d'Erasme"เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2011
• Adagia , ข้อความภาษาละตินฉบับสมบูรณ์สแกนจากเล่มที่ 2 ของ Leiden Opera omniaปี 1703-1706
• รายชื่อสุภาษิตภาษาละติน: " Titels van de Adagia " เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อ 2023-10-26 เรียกดูเมื่อ2024-03-31จากหนังสือรวมบทเพลงโอเปร่าเรื่อง Leiden Opera omniaปี 1703 มหาวิทยาลัยไลเดน
• สุภาษิตส่วนใหญ่นำมาจากหนังสือAdagia (1814)พร้อมคำอธิบายและสามารถดาวน์โหลดได้ฟรีผ่านทางInternet Archive
• Suringar, WHD, Erasmus over nederlandsche spreekworden (Utrecht 1873): หนังสือรวบรวมสุภาษิตที่หาได้ยากและน่าทึ่งเล่มนี้ระบุสุภาษิตของอีราสมัสในหนังสือรวบรวมสุภาษิตภาษาพื้นถิ่นในศตวรรษที่ 16 หลายเล่ม