ไนซ่า
Νῦσα ( ภาษากรีก )
Bouleuterion / odeion ของ Nysa
ที่ตั้งของเมืองนีซาในประเทศตุรกี
37°54′06″เหนือ28°08′48″ตะวันออก/37.90167°N 28.14667°E/ 37.90167; 28.14667
พิมพ์	การตั้งถิ่นฐาน
ที่ตั้ง	สุลต่านฮิซาร์จังหวัดอายดินประเทศตุรกี
ภูมิภาค	คาริอา

นีซาบนแม่น้ำเมอันเดอร์ ( ภาษากรีก: Νύσα หรือ Νύσσα ) เป็นเมืองโบราณและเขตปกครองของบิชอปแห่งเอเชีย ไมเนอร์ ซาก ปรักหักพังตั้งอยู่ในเขตสุลตานฮิซาร์จังหวัดไอ ดิน ประเทศตุรกี ห่างจาก เมือง เอ เฟซัส บนคาบสมุทร ไอ โอเนีย ไปทางตะวันออก50 กิโลเมตร (31 ไมล์)และยังคงเป็นที่ตั้งของสังฆมณฑลใน นิกายคาทอลิกละติน 

ครั้งหนึ่งเคยถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของคาริอาหรือลิเดีย [ ^{1 ] [ 2 ]}แต่ภายใต้จักรวรรดิโรมันนั้นอยู่ในเขตปกครองเอเชีย ซึ่งมี ^เอเฟซัสเป็นเมืองหลวง และบิชอปแห่งนีซาจึงเป็นบิชอปย่อยของสังฆมณฑลเอเฟซัส^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]}

นีซาตั้งอยู่บนเนินเขาทางใต้ของภูเขาเมสโซกิส ทางเหนือของแม่น้ำเมอันเดอร์และอยู่กึ่งกลางระหว่างทราลเลสและแอนติโอคบนแม่น้ำ เมอันเดอร์ ลำธารบน ภูเขาอูโดนซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำเมอันเดอร์ ไหลผ่านใจกลางเมืองโดยมีหุบเหวลึกทอดข้ามด้วยสะพาน เชื่อมต่อสองส่วนของเมือง^{[ 6 ] [ 7 ] [ 8 ] [ 9 ] [ 10 ] [ 11 ] ตามตำนานเล่าว่าการก่อตั้งสถานที่แห่งนี้เป็นฝีมือของพี่น้องสามคน ได้แก่ อัธั ม}บรัส (Ἀθυμβρός), อัธัมบราดัส (Ἀθύμβραδος) และไฮเดรลัส (Ὕδρηλος) ซึ่งอพยพมาจากสปาร์ตาและก่อตั้งเมืองสามแห่งทางเหนือของแม่น้ำเมอันเดอร์ แต่เมื่อเวลาผ่านไป นีซาก็ได้รวมเอาเมืองเหล่านั้นทั้งหมดเข้าไว้ด้วยกัน อย่างไรก็ตาม ชาวไนเซียนยอมรับโดยเฉพาะอย่างยิ่งว่าอาธิมบรัสเป็นผู้ก่อตั้งของพวกเขา^{[ 12 ] [ 6 ]}

ในเทพปกรณัมกรีกไดโอนิซัสเทพแห่งไวน์ เกิดหรือเติบโตในเมืองนีซา หรือ นิสซา ซึ่งต่อมาชื่อนี้ถูกนำไปตั้งเป็นชื่อเมืองต่างๆ ทั่วโลกที่เกี่ยวข้องกับการปลูกองุ่น^{[ 2 ]}ชื่อ "นีซา" ถูกกล่าวถึงในมหากาพย์อีเลียดของโฮเมอร์ (เล่ม 6.132-133) ซึ่งกล่าวถึงวีรบุรุษชื่อไลเคอร์กัส "ผู้ซึ่งครั้งหนึ่งเคยขับไล่เหล่ามารดาของไดโอนิซัสผู้คลั่งไคล้ไวน์ข้ามภูเขาศักดิ์สิทธิ์แห่งนีซา"

ชื่อเมือง Nysa มาจาก Nysa หนึ่งในภรรยาของAntiochus I Soterผู้ครองราชย์ตั้งแต่ปี 281 ถึง 261 ก่อนคริสต์ศักราช และทรงก่อตั้งเมืองนี้ขึ้นบนที่ตั้งของเมืองเดิมชื่อAthymbra (Ἄθυμβρα) ^{[ 13 ]}ซึ่งเป็นชื่อที่ยังคงใช้กันจนถึงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช แต่ไม่ได้ปรากฏในเหรียญกษาปณ์ที่เก่าแก่ที่สุดของ Nysa ซึ่งอยู่ในศตวรรษถัดมา^{[ 1 ] [ 14 ]}ตามที่Stephanus แห่งไบแซนเทียม กล่าวไว้ เมืองนี้ยังมีชื่อว่าPythopolis (Πυθόπολις) อีกด้วย ^{[ 15 ]}

ดูเหมือนว่าเมืองนีซาจะมีชื่อเสียงในด้านการส่งเสริมวรรณกรรม เพราะสตรโบได้กล่าวถึงนักปรัชญาและนักวาทศิลป์ที่มีชื่อเสียงหลายคน และตัวนักภูมิศาสตร์เอง เมื่อยังหนุ่มก็ได้เข้าร่วมฟังการบรรยายของอริสโตเดมัสศิษย์ของปาเนติอุสและหลานชายของ โพ ไซโดเนียส ผู้มีชื่อเสียง ซึ่งอิทธิพลของเขานั้นปรากฏชัดในภูมิศาสตร์ของ สตรโบ อริสโตเดมัสอีกคนหนึ่งจากนีซา ซึ่งเป็นญาติของคนก่อนหน้า เคยเป็นอาจารย์ของปอมเปย์ [ ^{6 ] [ 16 ] ใน}เวลานั้น นีซาเป็นศูนย์กลางการศึกษาที่เชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมโฮเมอร์และการตีความมหากาพย์ นีซาเคยอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิเซเลอซิด แห่ง เฮลเลนิ สติก จักรวรรดิโรมันจักรวรรดิไบแซนไทน์ และชาวเติร์ก จนกระทั่งถูกทิ้งร้างในที่สุดหลังจากถูกทาเมอร์เลน ปล้นสะดม ในปี 1402 เหรียญของนีซามีจำนวนมาก และแสดงให้เห็นถึงจักรพรรดิโรมันหลายพระองค์ตั้งแต่จักรพรรดิออกัสตัสไปจนถึง จักรพรรดิกัลลิ เอนัส

ฮีโรคลีสจัดให้ไนซาอยู่ในกลุ่มสังฆมณฑลแห่งเอเชีย และมีการกล่าวถึงบิชอปของไนซาในสภาเอเฟซัสและคอนสแตนติโนเปิล^{[ 10 ]}ไนซากลายเป็นสังฆมณฑลย่อย ของอัครสังฆมณฑล เอเฟซัส ซึ่งเป็นเมืองหลวงประจำจังหวัด ภายใต้การปกครองของอัครสังฆราชแห่งคอนสแตนติโนเปิลในบรรดาบิชอปไบแซนไทน์ของไนซาในเอเชีย มีหลายคนที่ได้รับการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์: ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]}

• ธีโอโดตุสเข้าร่วมการประชุมสภาเอเฟซัส (431)
• มาเอโอนิอุสในสภาชาลเซดอน (451)
• ซิซินเนียสในสภาที่สามแห่งคอนสแตนติโนเปิล (680) และสภาทรูลลัน (692)
• ธีโอโดเซียสในสภาไนเซียครั้งที่สอง (787)
• นิโคลัสในสภาคอนสแตนติโนเปิล (869)
• ไมเคิลในสภา 'โฟเทียน' แห่งคอนสแตนติโนเปิล (879)เกี่ยวกับชะตากรรมของพระสังฆราชโฟติอุสที่ 1 แห่งคอนสแตนติโนเปิล

บริเวณนี้มีซากปรักหักพังที่สำคัญจากยุคเฮลเลนิสติก โรมัน และไบแซนไทน์ โรงละครที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดี สร้างขึ้นในสมัยจักรวรรดิโรมัน มีชื่อเสียงจากภาพแกะสลักนูนต่ำที่บอกเล่าชีวิตของไดโอนิซัส เทพเจ้าแห่งการเก็บเกี่ยวองุ่น การทำไวน์ และไวน์ โรงละครแห่งนี้จุคนได้ 12,000 คนห้องสมุดที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 2 ถือเป็นห้องสมุดโบราณที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้ดีที่สุดเป็นอันดับสองของตุรกี รองจาก "ห้องสมุดเซลซัส" แห่งเอเฟซัสสนามกีฬาแห่งนีซา ซึ่งได้รับความเสียหายจากน้ำท่วม จึงจุคนได้ 30,000 คนอาคาร รัฐสภา (บูเลอ เทอเรียน) ซึ่งต่อมาถูกดัดแปลงเป็นโรงละครโอเดียนมีที่นั่ง 12 แถว จุคนได้ 600-700 คน โครงสร้างสำคัญอื่นๆ ได้แก่อะโกราโรงยิมและโรงอาบน้ำโรมันสะพานนิสา ที่มีความยาว 100  เมตรซึ่งเป็นโครงสร้างใต้ดินคล้ายอุโมงค์ เป็นสะพานที่ใหญ่เป็นอันดับสองในสมัยโบราณ^{[ 18 ]}

• รายชื่อเมืองกรีกโบราณ

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ นือซา (คาเรี ย)

• GCatholic - (อดีตและ) ชื่อเรื่อง ดู

บรรณานุกรม - ประวัติศาสตร์ศาสนจักร

• Pius Bonifacius Gams, ซีรีส์ episcoporum Ecclesiae Catholicae , ไลพ์ซิก 1931, p.  444
• Michel Lequien, Oriens christianus ใน quatuor Patriarchatus digestus , ปารีส 1740, ฉบับที่ ฉันคอล 705-708
• Pascal Culerrier, Les évêchés suffragants d'Éphèse aux 5e-13e sièclesในRevue des études byzantinesเล่ม; 45, 1987, น.  158

• Walther von Diest: Nysa ad Maeandrum, nach Forschungen und Aufnahmen ใน den Jahren 1907 และ 1909 , Reimer, Berlin 1913 (Jahrbuch des Kaiserlich Deutschen Archäologischen Instituts, Erg.-Heft 10)
• คัมภีร์โบราณ: Nysa ve Akharaka = Nysa และ Acharaca , Istanbul 1999, ISBN 975-6934-04-2
• Musa Kadioğlu, ' Die scaenae frons des Theatres von Nysa am Maeander . ดิส มหาวิทยาลัยไฟรบูร์ก อิม ไบรส์เกา 2545
• มูซา คาดิโอกลู: Die Scaenae Frons des Theatres โดย Nysa am Mäander von Zabern, Mainz 2006. (Forschungen ใน Nysa am Mäander; 1) ISBN 3-8053-3610-1.
• Musa Kadıoğlu, Der Opus Sectile-Boden aus dem Gerontikon-Bouleuterion von Nysa ad Maeandrum , ใน: Asia Minor Studien , Band 34, 1999, 175-188 ทาฟ. 34-35; ในภาษาตุรกี: “Menderes Nysası Bouleuterion-Gerontikon'u Opus Sectile Döşemesi”, ใน: Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, 1, 2000, 9-16
• Musa Kadıoğlu – Philip von Rummel, Frühbyzantinische Funde aus dem Theater von Nysa am Maeander , ใน: Anadolu/Anatolia 24, 2003, 103-119
• Musa Kadıoğlu, Zwei korinthische Kapitelle aus Nysa am Mäander , ใน: C. Özgünel – O. Bingöl – V. İdil – K. Görkay – M. Kadıoğlu (Hrsg.), Cevdet Bayburtluoğlu için yazılar / บทความเพื่อเป็นเกียรติแก่ C. Bayburtluoğlu. Günışığında Anadolu / อนาโตเลียในเวลากลางวัน (2544) 156-161
• Vedat ILdil – Musa Kadıoğlu, 2003 Yılı Nysa Kazı และ Restorasyon çalışmalarıใน: KST 26.1, 2004 (2005) 387-400
• Vedat ILdil – Musa Kadıoğlu, 2004 Yılı Nysa Kazı และ Restorasyon çalışmalarıใน: KST 27.2, 2005 (2006) 131-146
• Musa Kadıoğlu, Menderes Nysası'ndan Bir Kantar / Eine Schnellwaage aus Nysa am Mäander , ใน: E. Öztepe – Musa Kadıoğlu (Hrsg.), Patronvs. Coşkun Özgünel'e 65. Yaş Armağanı / Festschrift für Coşkun Özgünel zum 65. Geburtstag (2007) 229-235
• Vedat ILdil – Musa Kadıoğlu, “2005 Yılı Nysa Kazı ve Restorasyon çalışmaları“, ใน: KST 28.1, 2006 (2007) 647-670