Augustinus Rotundus ( ภาษาโปแลนด์ : Augustyn Rotundus , ภาษาลิทัวเนีย : Augustinas Rotundas , ค.ศ. 1520–1582) เป็นนักมนุษยนิยม นักปราชญ์ นักกฎหมาย นักเขียนทางการเมืองที่เกิดในโปแลนด์และเป็นนักประวัติศาสตร์และนักแก้ต่างคนแรกของลิทัวเนียRotundusเป็นvogtแห่งวิลนีอุส เลขาธิการทั่วไปของแกรนด์ดยุคและกษัตริย์ซิกิสมุนด์ ออกัสตัสและผู้อาวุโสของStakliškėsหลังจากได้รับการยกฐานะเป็นขุนนาง Rotundus ได้ใช้ชื่อสกุล Mieleski หรือ Milewski ^{[ 1 ]}

โรทุนดัส เกิดที่เมืองวีลูนในราชอาณาจักรโปแลนด์ราวปี ค.ศ. 1520 นามสกุลของเขาน่าจะเป็น "มีเลสกี" (Mieleski) แต่บางนักวิจัยก็เสนอว่าอาจเป็นนามสกุลที่เขาใช้ในภายหลังโรทุนดัสเป็นชื่อเล่นที่แปลมาจากภาษาละติน ซึ่งอาจได้รับสืบทอดมาจากบิดาของเขา คือ มิโคไล (Nikołaj ) " โอครากลี " (Okrągły) ( Rotundus ) พ่อค้าขนสัตว์ผู้มั่งคั่งในเมืองวีลูน

โรทุนดัสศึกษาที่มหาวิทยาลัยวิทเทนเบิร์กและสถาบันลูบรานสกีในเมืองพอซนานซึ่งเขาถูกสงสัยว่าเขียนบทความเสียดสีที่รุนแรงเกี่ยวกับคณะสงฆ์คาทอลิกในเมืองพอซนาน ไม่ต้องสงสัยเลยว่าหลังจากสำเร็จการศึกษา โรทุนดัสเป็นคาทอลิกที่เคร่งครัดและสนับสนุนระบอบกษัตริย์สืบทอดทางสายเลือดและขบวนการ ประหารชีวิต

เขาเดินทางมาถึงวิลนี อุส เมืองหลวงของแกรนด์ดัชชีลิทัวเนียเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม ค.ศ. 1551 ^{[ 2 ]}เขาได้รับเชิญจากแกรนด์ดยุคแห่งลิทัวเนียซิกิสมุนด์ ออกัสตัส ให้เป็นที่ปรึกษาด้านกฎหมาย และเป็นผู้รู้ทั้งกฎหมายของแกรนด์ดัชชีและ กฎหมาย ของราชสำนักได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ปกครองเมืองวิลนีอุสในปี ค.ศ. 1552 (น่าจะได้รับคำแนะนำจากชาวเมือง) เขากลายเป็นพลเมืองผู้ภักดีของลิทัวเนีย และเขียนผลงานหลายชิ้นเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของลิทัวเนียและงานเขียนเชิงโต้แย้งทางการเมืองเพื่อปกป้องสิทธิของลิทัวเนีย ในปี ค.ศ. 1558 เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อาวุโสแห่งสตัคลิชเกส^{[ 3 ]}

เขาแต่งงานกับโซเฟีย มอนทาโนว์นา ชาว อิตาลี (เธอเสียชีวิตหลังวันที่ 10 มีนาคม ค.ศ. 1604) พวกเขามีลูกชายชื่อนิโคลัส ซึ่งเสียชีวิตตั้งแต่ยังเป็นทารก และมีลูกสาวสองคนคือเรจินาและเอลิซาเบธ^{[ 4 ]}ด้วยผลงานและความสำเร็จของเขา โรทันดัสจึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ในปี ค.ศ. 1568 โดยสภาที่จัดขึ้นในเมืองกรอดโนเขาได้รับตราประจำตระกูลโรลา

ออกัสตินัส โรทุนดัส เสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 1582 และถูกฝังไว้ในโบสถ์นักบุญยอห์นผู้ให้บัพติศมาและผู้ประกาศข่าวประเสริฐ ในเมืองวิลนีอุส

โรทุนดัสสนับสนุนความเป็นรัฐของลิทัวเนียเพื่อต่อต้านการอ้างสิทธิ์ของราชวงศ์โปแลนด์ เขาเป็นผู้ริเริ่มทฤษฎีสมคบคิด และมีความหลงใหลในตระกูลขุนนาง โรทุนดัสมีส่วนร่วมในการร่างกฎหมายฉบับที่สองและสามของลิทัวเนียเขาทำงานร่วมกับปีเตอร์ รอยซิอุส , ออสตาฟี โวโลวิชและมิโคไล "ดำ" ราดซิวิล ในการร่างกฎหมายเหล่านี้ เขาแปลกฎหมายฉบับที่สองเป็นภาษาละติน ด้วยตนเอง และเขียนบทความวิจัยของตนเองชื่อ Epitome principum Lituaniae (บทสรุปของดยุคลิทัวเนีย) เป็นคำนำ ในบทความนี้ โรทุนดัสเสนอแนวคิดที่ว่าชาวลิทัวเนียและดยุคของพวกเขามีรากเหง้ามาจากจักรวรรดิโรมัน โบราณ จากราชวงศ์พาเลโมนิดในตำนานทฤษฎีที่คล้ายกันนี้ถูกเสนอโดยแยน ดลูโกสแต่ทั้งสองขาดหลักฐานสนับสนุนทฤษฎีนี้

Rotundus น่าจะมีส่วนร่วมในการจัดทำ พงศาวดารลิทัวเนียฉบับที่สองเขาอ้างว่า Publius Libonus ผู้บัญชาการโรมันที่หนีจากJulius Caesarและเชื่อกันว่าได้ตั้งรกรากอยู่ในลิทัวเนีย เป็นบรรพบุรุษของผู้ปกครองลิทัวเนียและรูเธเนียเชื่อกันว่าชื่อของลิโวเนียมาจากLibonusในความเห็นของเขา นี่เป็นคำอธิบายว่าทำไมภาษาละตินจึงแพร่หลายในเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนียและยังช่วยสนับสนุนอุดมการณ์ซาร์มาติสม์ อีกด้วย ^{[ 5 ]} Rotundus เป็นเพื่อนสนิทกับนักวิชาการยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการวิลนีอุสคนอื่นๆ เช่น แพทย์Jan Antonin ( ภาษาละติน : Joannes Antoninus ) และกวีKlemens Janicki ( ภาษาละติน : Clemens Ianicius ) หลังจากที่ Janicki เสียชีวิต ทั้งสองก็ได้ตีพิมพ์ผลงานศิลปะของ Ianicius ^{[ 6 ]}

ในปี ค.ศ. 1564 ตามคำขอส่วนตัวของมิโคไล "เดอะ แบล็ก" ราดซิวิลโรทุนดัส ได้เขียนRozmowy Polaka z Litwinem ( บทสนทนาระหว่างชาวโปแลนด์กับชาวลิทัวเนีย ) ซึ่งเป็นงานเขียนเชิงโต้แย้ง โดยเขาได้ปกป้องศักดิ์ศรีของลิทัวเนียจากการดูหมิ่นโดยนักเขียนชาวโปแลนด์สตานิสลาฟ ออร์เซคอฟสกีในQuincunx (1554) ว่า " ...ต่อต้านงานเขียนที่น่าอับอายและผิดพลาดของสตานิสลาฟ ออร์เซคอฟสกี ซึ่งดูหมิ่นดัชชีลิทัวเนียผู้บริสุทธิ์ที่มีชื่อเสียง... " แม้ว่าจะได้รับการยอมรับว่าเป็นงานเขียนส่วนตัวของโรทุนดัส แต่หลังจากการวิเคราะห์งานอย่างละเอียดถี่ถ้วน นักประวัติศาสตร์ชาวลิทัวเนีย อิงเก ลุกไชเตได้เสนอแนะว่ามันเป็นงานเขียนร่วมกันของนักเขียนหลายคน^{[ 7 ]}

• Rozmowa Polaka z Litwinem 1564 ( การสนทนาของชาวโปแลนด์กับชาวลิทัวเนีย )
• ขุนนางชั้นสูงลิทัวเนีย ค.ศ. 1566 ( ดุ๊กชาวลิทัวเนีย )
• ผู้มีเกียรติ ordinis ecclesiastici Regni Poloniae Kraków 1582 ^{[ 8 ]}

• (ภาษาลิทัวเนีย) Poleminiai ir istoriografiniai Augustino Rotundo raštai (งานเขียนเชิงวิชาการและประวัติศาสตร์โดย Augustinus Rotundus) บทความและการแปลโดยนักเขียนหลายคนใน "Šešioliktojo amžiaus raštija, Series: Senoji Lietuvos lteratūra vol.5, Vilnius 2000. ISBN 9986-9435-8-2หน้า 75-44
• (ในภาษาโปแลนด์) Rozmowa Polaka z Litwinem ( ต้องใช้หนังสือดิจิทัล, ต้องใช้ java)