ชัค นามา ( Sindhi : چچ نامو ; "เรื่องราวของ Chach") หรือที่รู้จักในชื่อ Fateh Nama Sindh ( Sindhi : فتح نامه سنڌ ; "เรื่องราวของการพิชิต Sindh") และในชื่อ Tareekh al-Hind wa a's-Sind (อาหรับ : تاريك الهند والسدن ; "ประวัติศาสตร์ ของ Hind and Sind") เป็นแหล่งประวัติศาสตร์สำหรับประวัติศาสตร์ของ Sindh ^{[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]}

ข้อความดังกล่าวซึ่งอ้างว่าเป็นคำแปลภาษาเปอร์เซียโดยอาลี คูฟี (ศตวรรษที่ 13) จากข้อความภาษาอาหรับต้นฉบับที่ไม่มีการระบุวันที่ ได้รับการพิจารณามานานแล้วว่าเป็นเรื่องราวของการพิชิตในช่วงต้นศตวรรษที่ 8 โดยแม่ทัพอุมัยยะฮ์ มูฮัมหมัด บิน กาซิม [ ^{4 ] [ 5 ] [ 6 ] ข้อความ}นี้มีความสำคัญเพราะเป็นแหล่งข้อมูลความเข้าใจของยุคอาณานิคมเกี่ยวกับต้นกำเนิดของศาสนาอิสลามและการพิชิตดินแดนในอนุทวีปอินเดีย ข้อความ นี้มีอิทธิพลต่อการถกเถียงเรื่องการแบ่งแยกบริติชอินเดียและเรื่องราวของมันถูกรวมอยู่ในตำราเรียนประวัติศาสตร์ที่ได้รับการรับรองจากรัฐของปากีสถานอย่างไรก็ตาม ตามที่มานัน อาห์เหม็ด อาซิฟกล่าว ข้อความนี้เป็นต้นฉบับจริง ๆ "ไม่ใช่ผลงานแปล" ^{[ 7 ]} อาซิฟยืนยันว่าชาช นามะเป็นงานเขียนเชิงโรแมนติกที่ได้รับอิทธิพลจากประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 13 ไม่ใช่ข้อความทางประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 8 ^{[ 7 ]}นักวิชาการอิสลามและนักประวัติศาสตร์สมัยใหม่บางคนตั้งคำถามถึงความน่าเชื่อถือของรายงานบางฉบับใน Chach Nama ^{[ 8 ]}

รายงานฉบับนี้มีบทนำเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของสินธ์ก่อนการพิชิตโดยชาวอาหรับ เนื้อหาหลักของรายงานบรรยายถึงการเข้ามาของชาวอาหรับในสินธ์ในช่วงศตวรรษที่ 7-8 ^{[ 9 ]}ดังนั้นจึงบันทึกเหตุการณ์ใน ช่วง ราชวงศ์ชาชา สืบเนื่องจากการล่มสลายของราชวงศ์ไรและการขึ้นครองราชย์ของชาชแห่งอลอร์จนกระทั่ง การ พิชิตโดยชาวอาหรับโดยมูฮัมหมัด บิน กาซิมในช่วงต้นศตวรรษที่ 8 ^{[ 10 ]}ข้อความจบลงด้วยบทส่งท้ายที่บรรยายถึงจุดจบอันน่าเศร้าของแม่ทัพชาวอาหรับมูฮัมหมัด บิน อัล-กาซิมและธิดาทั้งสองของดาฮีร์กษัตริย์ผู้พ่ายแพ้แห่งสินธ์^{[ 11 ]}

Chach Namaเป็นหนึ่งในแหล่งข้อมูลลายลักษณ์อักษรเพียงไม่กี่แหล่งเกี่ยวกับการพิชิตสินธ์ของชาวอาหรับ และด้วยเหตุนี้จึงเป็นต้นกำเนิดของศาสนาอิสลามในอินเดียจึงเป็นตำราประวัติศาสตร์สำคัญที่ถูกกลุ่มผลประโยชน์ต่างๆ นำไปใช้เป็นเวลาหลายศตวรรษ และมีนัยสำคัญต่อจินตนาการสมัยใหม่เกี่ยวกับสถานที่ของศาสนาอิสลามในเอเชียใต้ ดังนั้น นัยสำคัญของมันจึงเป็นที่ถกเถียงกันมาก^{[ 12 ]}

ตามที่ Manan Ahmed Asif กล่าวไว้Chach Namaมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ มันเป็นแหล่งข้อมูลที่ทำให้เข้าใจถึงต้นกำเนิดของศาสนาอิสลามในอนุทวีปอินเดียผ่านทางภูมิภาคสินธ์ในยุคอาณานิคม^{[ 13 ]}ข้อความนี้เป็นหนึ่งในแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์และความขัดแย้งทางศาสนาในช่วงที่ชาวอินเดียภายใต้การปกครองของอังกฤษต่อสู้เพื่ออิสรภาพจากจักรวรรดิอังกฤษ^{[ 14 ]} Asif กล่าวว่า ข้อความนี้เป็นแหล่งข้อมูลของการสร้างประวัติศาสตร์ความขัดแย้งทางศาสนาระหว่างชาวฮินดูและชาวมุสลิมในยุคอาณานิคม และเป็นหนึ่งในเรื่องเล่าเกี่ยวกับต้นกำเนิดของชาวมุสลิมในเอเชียใต้โดยนักประวัติศาสตร์และนักเขียนต่างๆ ในศตวรรษที่ 20 ^{[ 15 ] นอกจาก}นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของตำราเรียนประวัติศาสตร์ที่ได้รับการรับรองจากรัฐของปากีสถาน [ ^{7 ]}

ตามที่เรามีในปัจจุบันChach Namaเป็นผลงานของ ʿAlī b. Ḥāmid b. Abī Bakr Kūfī เขาเขียนเป็นภาษาเปอร์เซีย แต่กล่าวอ้างว่ากำลังแปลหนังสือในภาษาอาหรับ ซึ่งเขาค้นพบในบรรดาสมบัติของḳāḍīแห่งAlōrคือ Ismāʿīl b. ʿAlī ... b. ʿU th mān al- Th aḳafī ( ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็น kādī คนแรกแห่ง Alōr โดย Muhammad Kāsim หลังจากการพิชิตSindh ^{[ 16 ]} ) ^{[ 9 ]}ตามที่ Y. Friedmann กล่าวไว้

การเปรียบเทียบระหว่าง Čač-Nāma กับนักประวัติศาสตร์ชาวอาหรับ เช่น Balā dh urī [...] ยืนยันถึงที่มาของส่วนต่างๆ ในหนังสือที่บรรยายถึงการสู้รบที่นำไปสู่การพิชิตสินธ์ว่ามาจากชาวอาหรับ Kūfī อาจใช้Kitāb Th a gh r al-HindและKitāb ʿUmmāl (หรือAʿmāl ) al-Hind ของ Madāʾinī [...] Čač-Nāma ดูเหมือนจะรักษาประเพณีของ Madāʾinī เกี่ยวกับอินเดียไว้ได้อย่างครบถ้วนกว่าประวัติศาสตร์อาหรับแบบคลาสสิก ในทางกลับกัน หนังสือเล่มนี้ยังประกอบด้วยเนื้อหาจำนวนมากที่อาจสะท้อนถึงประเพณีทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของอินเดียด้วย ส่วนที่กล่าวถึงการขึ้นมาของราชวงศ์ Čač (14-72) เรื่องราวของ Darōhar, Djaysinha และ Djanki (229-234) และประเพณีบางอย่างที่อ้างถึงพราหมณ์ชื่อ Rāmsiya (179) และ “พราหมณ์อาวุโสบางคน” ( baʿḍī ma sh āyi kh -i barāhima ) (197; ดูเพิ่มเติมที่ 206 ¹⁴ ) สมควรได้รับการกล่าวถึงในบริบทนี้^{[ 9 ]}

Chach Namaยังคงมีอยู่ในเอกสารสำคัญต่อไปนี้: British Library Or. 1787; India Office, Ethé 435. ^{[ 5 ]}

ตามที่Manan Ahmed Asifกล่าว ไว้ Chach Namaไม่ใช่งานแปลหรือหนังสือแห่งการพิชิต ʿAlī ระบุว่าเขาเขียนขึ้นเพื่อหวังได้รับความโปรดปรานในราชสำนักของ Nasiruddin Qabacha ( Nasir ad-Din Qabacha ) Asif เสริมว่าการรณรงค์ของ Qasim ในChach Namaเป็นการเลียนแบบการรณรงค์ที่ Chach ดำเนินการใน "สี่มุมของสินธ์" อย่างจงใจ^{[ 17 ]}เขากล่าวว่าChach Namaมีศูนย์กลางอยู่ที่บุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างMuhammad bin Qasimที่พบในต้นฉบับภาษาอาหรับที่มีอยู่ แต่ข้อความในศตวรรษที่ 13 นั้นแตกต่างออกไป โดยได้ขยายความจากเวอร์ชันทางเลือกอย่างสร้างสรรค์^{[ 18 ]}ตัวอย่างเช่น เรื่องราวของกอซิมที่พบในKitab Futuh al-BuldanของAl-Baladhuri (ศตวรรษที่ 9) และเรื่องราวที่พบในบันทึกความทรงจำของAl-Biruni (ศตวรรษที่ 11) นั้นเรียบง่ายกว่าและ "แตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด" ในโครงสร้าง สถานการณ์ และการรณรงค์ทางทหาร เมื่อเทียบกับเรื่องราว ที่อธิบายไว้ในChach Nama ^{[ 19 ]}ตัวอย่างเช่น ในเรื่องราวของ Baladhuri กอซิมไม่ได้เข้าไปหรือทำลายbudd (วัด) หรือเปรียบเทียบวัดเหล่านั้นกับ "โบสถ์ของชาวคริสต์และชาวยิว และบ้านไฟของพวกมาเจียน" ^{[ 20 ]}นอกจากนี้ เรื่องราวของกอซิมในเวอร์ชัน Baladhuri ยังกล่าวถึงพระสงฆ์และผู้ไกล่เกลี่ยทางศาสนาของ Hind ซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าได้เจรจาสันติภาพกับเขา ในขณะที่Chach Namaนำเสนอเรื่องราวที่แตกต่างออกไป ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการทหาร Chach Namaอ้างอิงงานของ Baladhuri และงานอื่นๆ เป็นแม่แบบสำหรับประวัติศาสตร์การเมือง แต่สร้างเวอร์ชันเหตุการณ์ที่แตกต่างและจินตนาการขึ้น ตามที่ Asif กล่าวว่า "เราแทบไม่มีเหตุผลที่จะต้องพิจารณาข้อเท็จจริง" ของบทกวีในเวอร์ชันของ Baladhuri ซึ่งเป็นเรื่องราวที่เขียนขึ้นเพื่อเชิดชูชัยชนะทางการทหารในสมัยราชสำนัก Abbasid และแต่งขึ้นกว่า 200 ปีหลังจากการเสียชีวิตของ Qasim Chach Namaเป็นงานโรแมนติกที่ได้รับอิทธิพลจากประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 13 ไม่ใช่ข้อความทางประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 8 Asif กล่าว^{[ 21 ]}

Táríkh Maasúmí และ Tuhfatulkirám เป็นหนังสือประวัติศาสตร์มุสลิมอีกสองเล่มในช่วงเวลาเดียวกัน และบางครั้งก็ให้รายละเอียดที่แตกต่างกันออกไป พงศาวดารมุสลิมในยุคต่อมา เช่น ของNizamuddin Ahmad , Nurul Hakk, FirishtaและMasum Shahได้นำเรื่องราวการพิชิตของชาวอาหรับมาจากChach Nama

นักวิชาการตะวันตกบางคน เช่น ปีเตอร์ ฮาร์ดี, อังเดร วิงค์ และโยฮานัน ฟรีดมันน์ ตั้งคำถามถึงความถูกต้องทางประวัติศาสตร์และทฤษฎีทางการเมืองที่ฝังอยู่ในChach Namaเนื่องจากมีข้อผิดพลาดทางภูมิศาสตร์ ความไม่สอดคล้องกันอย่างเห็นได้ชัดกับเรื่องราวของ Qasim ในภาษาเปอร์เซียและภาษาอาหรับ และประเพณีอาหรับที่หายไป แม้ว่าข้อความจะอ้างว่าเป็นฉบับแปลภาษาเปอร์เซียจากต้นฉบับภาษาอาหรับก็ตาม^{[ 22 ] [ 6 ] [ 23 ]}

• เอลเลียต, เอช.เอ็ม. และ ดาวสัน, จอห์น. (1867). ชาช-นามะ . ในประวัติศาสตร์อินเดีย: ตามที่นักประวัติศาสตร์เล่าเอง - ยุคมุสลิม , เล่ม 1, หน้า 131–211. ลอนดอน: ทรูบเนอร์. (คำอธิบายและคำแปลบางส่วน)
• ชาชนามะห์ ประวัติศาสตร์โบราณของสินธ์ ตั้งแต่ยุคฮินดูจนถึงการพิชิตของชาวอาหรับ (ค.ศ. 1900) แปลจากภาษาเปอร์เซียโดย มิรซา คาลิชเบก เฟรดุนเบก การาจี: สำนักพิมพ์คณะกรรมการ (ออนไลน์ที่: Persian Packhum )
• Makhdūm Amīr Aḥmad และ Nabī Bakhsh Ḵhān Balōč, Fatḥ-Nāmayi Sind , Ḥaydarābād (Sind) 1966. (การแปลและความเห็นของ Sindī)
• Nabi Bakhsh Khan Baloch , Chachnama (อิสลามาบัด, 1983). (ฉบับวิจารณ์พร้อมคำอธิบายประกอบ)
• Harish Chandra Talreja , Chachnamah Sindh Par Arabo Ke Hamale Ka Vritant (อุทัยปุระ, 2015) (แปลเป็นภาษาฮินดีจากสินธีและเปอร์เซีย)

• ราชตรังคินีตำราที่คล้ายคลึงกันเกี่ยวกับแคชเมียร์
• สารานุกรมสินเธียนา
• วิกิพีเดียภาษาสินธี

• อาซิฟ, มานัน อาห์เหม็ด (2016). หนังสือแห่งการพิชิต . สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด. ISBN 978-0-674-97243-8.
• ฟรีดมันน์, โยฮันน์ (1984), "ที่มาและความสำคัญของชาค นามะ", อิสลามในเอเชีย: เอเชียใต้ , สำนักพิมพ์แม็กเนส/สำนักพิมพ์เวสต์วิว, หน้า  23–37 , ISBN 978-965-223-521-3

• แม็กลีน, ดี.เอ็น. (1990) "ชาเช-นามา" . ในYarshater, Ehsan (ed.) สารานุกรมอิหร่านิกา . ฉบับที่ IV/6: การฝังศพ II–ปฏิทิน II ลอนดอนและนิวยอร์ก: เลดจ์และคีแกน พอล หน้า  605– 606. ไอเอสบีเอ็น 978-0-71009-129-1.
• Siddiqi, Iqtidar Husain (2010). ประวัติศาสตร์นิพนธ์อินโด-เปอร์เซียจนถึงศตวรรษที่สิบสาม . สำนักพิมพ์ Primus Books. หน้า 30–. ISBN 978-81-908918-0-6.