ดากูร์
ดากูร์, ดาฮูร์, เดาเออร์
Даор Усуву ᡩᠠᠣ‍ᠷ ᡠᠰᡠᠸᡠDaor Usuwu ( Hailar ) ᡩᠠᠸᡠᠷ ᡴᡝᠯ ดากูร์ เคล (ฉีฉีฮาร์ )
การออกเสียง	[daɔr usuɣu]
ชาวพื้นเมือง	จีนมองโกเลียรัสเซีย​​
ภูมิภาค	จีน : มองโกเลียใน , มณฑลเฮยหลงเจียง , ซินเจียง
เชื้อชาติ	ดาร์
ผู้พูดภาษาแม่	( จีน : อ้างอิง 91,000 ครั้ง พ.ศ. 2542) [ 1 ]
ตระกูลภาษา	เซอร์เบีย-มองโกลิก มองโกล ดากูร์
ระบบการเขียน	อักษรละตินอักษรมองโกลอักษรซีริลลิก[ 2 ]อักษรแมนจู ( ในอดีต )
รหัสภาษา
ไอโซ 639-3	dta
กลอตโตล็อก	daur1238
อีแอลพี	ดากูร์
ภาษาดากูร์ได้รับการจัดให้อยู่ในประเภทภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างแน่นอนโดยองค์การยูเนสโกในแผนที่ภาษาที่ใกล้สูญพันธุ์ของโลก

ภาษาดากูร์ดากูร์ดาฮูร์หรือดอว์เป็นภาษามองโกลิกเช่นเดียวกับสาขาที่แตกต่างกันของตระกูลภาษามองโกลิก^{[ 3 ]}และ^{ส่วนใหญ่}พูดโดยสมาชิกของกลุ่มชาติพันธุ์ ดอว์

ไม่มีมาตรฐานการเขียนที่ใช้กันอยู่ แม้ว่า จะมีการคิดค้นระบบการเขียนตาม พินอินขึ้นมาแล้วก็ตาม แต่ชาวดากูร์กลับใช้ภาษามองโกลหรือภาษาจีนแทน เนื่องจากผู้พูดส่วนใหญ่รู้จักภาษาเหล่านี้เช่นกัน^{[ 4 ]}ในสมัยราชวงศ์ชิงภาษาดากูร์ถูกเขียนด้วยอักษรแมนจู^{[ 5 ]}

ภาษาดากูร์เป็นภาษามองโกลิกซึ่งประกอบด้วยภาษาถิ่นห้าภาษา: ^{[ 6 ]}

• Amur Dagurในบริเวณใกล้เคียงHeihe (บ้านเกิดดั้งเดิม) ประมาณ 400 คน
• Nonni Dagurทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำ Nonniจากทางใต้ของQiqiharไปจนถึงMorin Dawa Daur Autonomous Banner ผู้พูดของ Nonni Dagur มักจะแบ่งออกเป็นสี่ภาษาต่อไปนี้:
  • Morin Daba Dagurในธงปกครองตนเอง Morin Dawa Daur (Moli Daba) ของสันนิบาต Hulun Buirประเทศมองโกเลียใน
  • บูทา (บูเทฮา) (เหนือ) ^{[ 7 ]}ดากูร์ทางใต้ของโมริน ดาวา ดาอูร์ แบนเนอร์ปกครองตนเอง
  • Tsitsikar (ทางใต้) ^{[ 7 ]} Dagurในเมือง Tsitsikar ( Qiqihar ) และพื้นที่โดยรอบ
  • Mergen DagurหรือNenjiang Dagurในเทศมณฑล Nenjiang (เดิมชื่อ Mergen County) ของมณฑลเฮยหลงเจียง
• ไฮลาร์ ดากูร์ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองไฮลาร์ในเขตปกครองตนเองเอเวนกี
• ซินเจียงดากูร์ในซินเจียงใกล้กับต้าเฉิง

สัทวิทยาของภาษาดากูร์มีความพิเศษตรงที่บางสำเนียงได้พัฒนา พยัญชนะ ริมฝีปาก ชุดหนึ่ง (เช่น/sʷar/ 'หมัด' เทียบกับ/sar/ 'ดวงจันทร์') ^{[ 8 ]}ในขณะที่ภาษาดากูร์มีพยัญชนะเพดานแข็ง^{[ 9 ]} ร่วมกับสำเนียง มองโกล ส่วนใหญ่ที่ยังไม่ได้รับการพัฒนาในภาษามองโกลอื่นๆ นอกจากนี้ยังมี/f/ซึ่งจำกัดเฉพาะคำยืม^{[ 10 ]}สระเสียงสั้นท้ายคำหายไป^{[ 11 ]}และในอดีตสระเสียงสั้นในพยางค์ที่ไม่ใช่พยางค์แรกได้สูญเสียสถานะหน่วยเสียงไป^{[ 12 ]}ภาษาดากูร์เป็นภาษามองโกลเพียงภาษาเดียวที่มีพัฒนาการนี้ร่วมกับภาษามองโกล ( เช่นภาษามองโกลแท้ภาษาโออิรัต ภาษาบูเรี ยต ) เนื่องจากการรวมกันของ/ɔ/และ/ʊ/กับ/o/และ/u/ทำให้ความกลมกลืนของสระหายไป^{[ 13 ]}ตามที่ Tsumagari (2003) กล่าวไว้ ความกลมกลืนของสระยังคงเป็นลักษณะทางสัทวิทยาแบบซิงโครนิกที่มีประสิทธิภาพของภาษาดากูร์ ซึ่งสระยาวในพยางค์แรกจะถูกแบ่งออกเป็นกลุ่ม "เพศชาย" (หลัง) "เพศหญิง" (หน้า) และกลุ่มกลาง ในทำนองเดียวกัน สระยาวในคำต่อท้ายจะต้องสอดคล้องกับกลุ่มความกลมกลืนกับรากศัพท์

สระในภาษาดากูร์ (ชูลู 1994)

	ด้านหน้า		กลาง		กลับ
	สั้น	ยาว	สั้น	ยาว	สั้น	ยาว
ปิด	ฉัน	ฉัน			คุณ	uː
กลาง	อี	eː	ə	əː	ɔ	ɔː
เปิด					เอ	อะ

ภาษาดากูร์มี ระบบ สรรพนาม ที่แยกความแตกต่างระหว่าง สรรพนามบุรุษที่หนึ่งพหูพจน์แบบรวม/bed/และแบบไม่รวม/baː/และที่เก่าแก่กว่านั้นคือ แยกความแตกต่างระหว่างสรรพนามบุรุษที่สามเอกพจน์/iːn/และพหูพจน์/aːn/ ^{[ 14 ]}ในขณะที่หน่วยเสียง/t͡ʃ/ (< *t͡ʃʰ ) ยังคงอยู่ สรรพนามบุรุษที่สองเอกพจน์ได้กลายเป็น/ʃiː/อย่างไรก็ตาม^{[ 15 ]}ซึ่งคล้ายกับการเปลี่ยนแปลงเสียงที่ละเอียดกว่าในภาษามองโกลคอร์ชินสรรพนามบุรุษที่สองพหูพจน์ยังคงอยู่เป็น/taː/ [ ^{15 ] กรรมวาจก}และกรรมตรงได้รวมกันในบางรูปแบบ กลายเป็น – jiและกรรมรองอาจรับรูปแบบของกรรมเครื่องมือกรรมร่วมแบบเก่าได้หายไป ในขณะที่กรรมร่วมแบบใหม่นั้นเหมือนกับในภาษามองโกล^{[ 16 ]}นอกจากนี้ ยังมีกรณีอื่นๆ อีกหลายกรณีที่ไม่ได้มีอยู่ในภาษามองโกล รวมถึง^คำสรรพนาม ใหม่ - maji [ ^{17 ]}

ภาษาดากูร์มีระบบ กาล - ลักษณะที่ค่อนข้างเรียบง่ายประกอบด้วยเครื่องหมายอดีตกาล - /bəi/และ (เล็กน้อย) - /n/และรูปอดีตกาล - /sən/และ (เล็กน้อย) /la/และเครื่องหมายกาลไม่สมบูรณ์ที่ไม่จำกัด - /d͡ʒa/ - เครื่องหมายเหล่านี้สามารถผันตามบุคคลได้ รูปแบบ อนุภาค คุณลักษณะ จำกัดอยู่ที่ – /ɡʷ/ (< มองโกลเขียน -γ-a) สำหรับลักษณะกาลไม่สมบูรณ์และกาลอนาคต , - sən (< -γsan) สำหรับลักษณะกาลสมบูรณ์ , - /ɡat͡ʃ/ (< -gči ) สำหรับความเคยชิน (แทนที่ -daγ ซึ่งเคยทำหน้าที่นี้) และ - /mar/สำหรับการกระทำที่เป็นไปได้และน่าจะเป็นไปได้ ภาษาดากูร์ได้พัฒนา ระบบ กริยาร่วม ที่ซับซ้อนมาก ซึ่งประกอบด้วยนวัตกรรมหลายอย่าง ที่น่าสังเกตคือ - marซึ่งเป็นคำกริยาในภาษามองโกลทำหน้าที่เป็นกริยาร่วมด้วย^{[ 18 ]}

^{[ 19 ]}

มีการประมาณว่าคำศัพท์ทั้งหมดของภาษาดากูร์นั้น มากกว่าครึ่งมีต้นกำเนิดมาจากภาษามองโกล^{[ 22 ]}นอกจากนี้ แม้ว่าภาษาดากูร์จะมีคำศัพท์ภาษามองโกลทั่วไปมากกว่า 50% แต่ก็มีการยืมคำศัพท์จากภาษาจีน 5 ^{[ 23 ]}ถึง 10% รวมถึงคำศัพท์จากภาษาแมนจู 10% และคำศัพท์จำนวนเล็กน้อยที่ยืมมาจากภาษาเอเวนกี^{[ 24 ]}และภาษารัสเซียทำให้เหลือคำศัพท์ประมาณ 20% ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของภาษาดากูร์เท่านั้น^{[ 25 ]}

Dagur ยังคงรักษาคำศัพท์มองโกลโบราณไว้ค่อนข้างมาก และถึงแม้ว่าจะไม่ค่อยพบในภาษามองโกลสมัยใหม่ แต่ก็ปรากฏในแหล่งข้อมูลมองโกลยุคกลาง เช่นHua-Yi yiyuและThe Secret History of the Mongolsคำเหล่านี้ได้แก่: ^{[ 26 ]}

• tergul ~ terwul ​​(тэргул ~ тервул) 'ถนน' (ในภาษามองโกล *jam)
• นาจีร์ (нажийр) 'ฤดูร้อน' (มองโกล *จุน)
• xeky (хэкый) 'หัว' (มองโกล *tologai)
• sorby (сорбый) 'พนักงาน' (มองโกล *tayag)
• kasoo (касоо) 'เหล็ก'
• saur (саур) 'พลั่ว'
• ogw (огв) 'สมอง'
• basert (басерть) 'ไต'
• twalcig (твалциг) 'เข่า'
• kataa (катаа) 'เกลือ'
• warkel (варкэль) 'เสื้อผ้า'
• el- (эл-) 'to say' (เทียบกับ มองโกล *kele-)

ตัวเลขพื้นฐานทั้งหมดมีต้นกำเนิดมาจากภาษามองโกล

• Chuluu, Üjiyediin (1994), บทนำ ไวยากรณ์ และประโยคตัวอย่างสำหรับภาษาดากูร์ (PDF) , เอกสารเกี่ยวกับจีนและเพลโต, ฟิลาเดลเฟีย: มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย
• อังกฤษ (2001): Cing ulus-un üy-e-dü dagur kele-ber bicigdegsen jokiyal-ud-un sudulul . Kökeqota: Öbür monggol-un yeke surgaguli-yin keblel-ün qoriy-a.
• น้ำแคราย; Qaserdeni (1983), Daγur kele ba mongγul kelen-ü qaričaγulul , Öbür mongγul-un arad-un keblel-ün qoriy-a , OCLC  45024952
• โอยุนชิเมก, ed. (2004), Mongγul sudulul-un nebterkei toli , Kökeqota: Öbür mongγul-un arad-un keblel-ün qoriy-a, ISBN 978-7-204-07745-8, OCLC  67279589
• Sengge (2004): Daγur kele. ใน: Oyunčimeg 2004: 616-617.
• Sengge (2004a): Daγur kelen-ü abiy-a. ใน: Oyunčimeg 2004: 618.
• Sengge (2004b): Daγur kelen-ü üges. ใน: Oyunčimeg 2004: 619.
• Sengge (2004c): Daγur kelen-ü kele İüi. ใน: Oyunčimeg 2004: 618-622.
• สึมาการิ, โทชิโระ (2003): ดากูร์ ใน: Janhunen, Juha (ed.) (2003): The Mongolic languages . ลอนดอน: เลดจ์: 129-153
• Yu, Wonsoo, Jae-il Kwon, Moon-Jeong Choi, Yong-kwon Shin, Borjigin Bayarmend, Luvsandorj[in] Bold (2008): การศึกษาภาษาถิ่น Tacheng ของภาษา Dagur โซล: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล