Giric mac Dúngail ( ภาษาเกลิกสมัยใหม่ : Griogair mac Dhunghail ; ^{[ 1 ]} มีชีวิตอยู่ ราว ค.ศ. 878–889) ในภาษาอังกฤษสมัยใหม่ ชื่อของเขาคือ Gregory หรือ Greg MacDougalและมีชื่อเล่นว่าMac Rath (“บุตรแห่งโชคลาภ”) ^{[ 2 ]}เป็นกษัตริย์แห่งชาวพิคท์หรือกษัตริย์แห่งอัลบา พงศาวดารของ ชาวไอริชไม่ได้บันทึกอะไรเกี่ยวกับการครองราชย์ของ Giric และ งานเขียนของ ชาวแองโกล-แซกซอน ก็ ไม่ได้เพิ่มเติมอะไร และข้อมูลเพียงเล็กน้อยที่หลงเหลืออยู่ก็ขัดแย้งกัน นักประวัติศาสตร์สมัยใหม่มีความเห็นไม่ตรงกันว่า Giric เป็นกษัตริย์เพียงองค์เดียวหรือปกครองร่วมกับEochaidเกี่ยวกับบรรพบุรุษของเขา และว่าเขาควรได้รับการพิจารณาว่าเป็นกษัตริย์พิคท์หรือกษัตริย์องค์แรกของอัลบา

แม้ว่าปัจจุบันจะไม่ค่อยมีข้อมูลเกี่ยวกับ Giric มากนัก แต่ดูเหมือนว่าเขาจะได้รับการยกย่องว่าเป็นบุคคลสำคัญในสกอตแลนด์ในช่วงยุคกลางตอนปลายและยุคกลางตอนต้นนักบันทึกเหตุการณ์ชาวสกอต เช่นJohn of Fordun , Andrew of Wyntoun , Hector BoeceและนักวิชาการมนุษยนิยมGeorge Buchananได้เขียนถึง Giric ว่าเป็น "กษัตริย์เกรกอรีมหาราช" และเล่าว่าเขาได้พิชิตครึ่งหนึ่งของอังกฤษและไอร์แลนด์ด้วย

พงศาวดารแห่งเมลโรสและพงศาวดารกษัตริย์แห่งอัลบา บางฉบับ ระบุว่า กิริกเสียชีวิตที่ดันเดิร์นในสแตรทเฮิร์น

ชื่อของ Giric เกี่ยวข้องกับชื่อของนักบุญ Cyricusซึ่งในวัยเด็กได้ถูกสังหารพร้อมกับมารดาของเขา Julitta ในช่วงการเบียดเบียนของ Diocletianในช่วงต้นศตวรรษที่ 4 ตามพงศาวดารของกษัตริย์แห่ง Alba นักบุญ Cyricus เป็นนักบุญอุปถัมภ์ของ Giric ไม่เพียงเพราะชื่อของเขามีเสียงเหมือนกับชื่อนักบุญในภาษาละติน Ciricum เท่านั้น แต่ยังเป็นเพราะโบสถ์แห่งแรกที่อุทิศให้กับนักบุญ Cyricus ถูกสร้างขึ้นในรัชสมัยของ Giric ที่สถานที่ชื่อEcclesgreig (ปัจจุบันคือSt Cyrus ) ในAberdeenshireวันฉลองของ Cyricus คือวันที่ 16 มิถุนายน และในวันนั้นในปี 885 เกิดสุริยุปราคาซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับรัชสมัยของ Giric และ Eochaid เนื่องจากไม่นานหลังจากเกิดสุริยุปราคา ทั้งสอง "ถูกขับไล่ออกจากราชอาณาจักร" ^{[ 3 ]}

มีทฤษฎีต่างๆ มากมายที่ถูกนำเสนอเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง Eochaid และ Giric ซึ่งตามบันทึกทั้งหมด Giric เป็นผู้สูงอายุกว่าในสองคนนี้พงศาวดารกษัตริย์แห่ง Albaซึ่งเขียนเป็นภาษาละติน ใช้คำว่าalumnus ordinatorqueเพื่ออธิบายความสัมพันธ์ของ Giric กับ Eochaid ผู้แปล TH Weeks เลือกที่จะแปลวลีนั้นเป็นภาษาอังกฤษว่า "ครูและนายกรัฐมนตรี" แต่ในส่วนเดียวกันนั้นกลับใช้คำว่า " บุตรบุญธรรม " แทนalumnusโดยแปล " Eochodius, cum alum(p)no suo, expulsus est nunc de regno " เป็น "Eochaid กับ "บุตรบุญธรรม" ของเขาถูกขับไล่ออกจากอาณาจักร" ^{[ 4 ]}

ในหนังสือประวัติศาสตร์ยอดนิยมและเว็บไซต์ต่างๆ มักจะกล่าวถึงทั้งสองว่าเป็น " ญาติ " หรือ "ญาติห่างๆ" ^{[ 5 ]}

อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ทางสายเลือดลูกพี่ลูกน้องนี้เป็นเพียงการคาดเดาเท่านั้น เนื่องจากบรรพบุรุษของ Giric นั้นไม่ชัดเจน Rhun บิดาของ Eochaid เป็นที่รู้จักกันว่าเป็น " กษัตริย์แห่งชาวบริตัน " ^{[ 6 ]}แต่แทบไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับ Dungal บิดาของ Giric ซึ่งอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้เกิดการคาดเดาว่าเขา (Dungal) ไม่มีเชื้อสายราชวงศ์ บางทีนักเขียนของเว็บไซต์ยอดนิยมUndiscovered Scotlandอาจพบวิธีแก้ปัญหาที่ดีที่สุด โดยอ้างถึง Giric ว่าเป็น "ญาติที่ค่อนข้างคลุมเครือ" ของ Eochaid ^{[ 7 ]}

นักวิชาการสองคนได้นิยามทั้งสองในแง่การเมืองมากกว่าความสัมพันธ์ทางเครือญาติ เอ. วีคส์ นักวิจารณ์ คาดการณ์ว่า "เป็นไปได้ว่ากิริกไม่ได้มีเชื้อสายราชวงศ์ ดังนั้นเขาจึงใช้เอโอไชด์เป็นหุ่นเชิด" ^{[ 8 ]}ในปี 1904 เซอร์จอห์น ไรส์ศาสตราจารย์แห่งมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดได้ข้อสรุปที่คล้ายคลึงกัน โดยตั้งสมมติฐานว่า "ความสัมพันธ์ที่แท้จริงที่กิริกอาจมีต่อเอโอไชด์คือ กษัตริย์ที่ไม่ใช่ชาวเคลต์เชื้อสายพิคติชที่ถือครองอำนาจของชาติพิคติช โดยมีเอโอไชด์ปกครองในหมู่ชาวบริธอนแห่งฟอร์เทรนน์ ซึ่งอยู่ภายใต้การ ปกครองของเขาไม่มากก็น้อย" ^{[ 9 ]}สิ่งที่เรารู้เกี่ยวกับทั้งสองคือ ในปี 878 กิริกได้สังหารเอ็ด (ลุงของเอโอไชด์) "ในการรบ" ในเมืองนรูริม ซึ่งอาจอยู่ทางเหนือของสเตอร์ลิงจากนั้นกิริกและเอโอไชด์ ไม่ว่าความสัมพันธ์ของพวกเขาจะเป็นอย่างไร ก็ปกครองร่วมกันเป็นเวลาสิบเอ็ดปี^{[ 10 ]}

คำพยากรณ์ของเบอร์ชาน ซึ่งเป็นประวัติศาสตร์กษัตริย์สกอตและไอร์แลนด์ในรูปแบบบทกวีในศตวรรษที่ 11 ที่นำเสนอในรูปแบบ คำพยากรณ์นั้น เป็นแหล่งข้อมูลที่ยากเป็นพิเศษ เนื่องจากคำพยากรณ์กล่าวถึงกษัตริย์ด้วยฉายา แต่ไม่เคยกล่าวถึงพระนาม การเชื่อมโยงกับเนื้อหาอื่นจึงไม่ใช่เรื่องง่าย เชื่อกันว่าคำพยากรณ์กล่าวถึง Giric ด้วยฉายาMac Rathซึ่งหมายถึง "บุตรแห่งโชคลาภ" ^{[ 14 ]}

ข้อมูลเกี่ยวกับ Giric ในพงศาวดารกษัตริย์แห่ง Albaอาจไม่ถูกต้อง โดยระบุว่า:

และเอโอไคด์ บุตรชายของรัน กษัตริย์แห่งบริตัน [แห่งสแตรธไคลด์] และหลานชายของเคนเนธกับลูกสาวของเขา ครองราชย์เป็นเวลาสิบเอ็ดปี แม้ว่าบางคนจะกล่าวว่ากิริก บุตรชายของคนอื่น ครองราชย์ในช่วงเวลานี้เพราะเขากลายเป็นพ่อบุญธรรมและผู้ปกครองของเอโอไคด์และในปีที่สองของ [เอโอไคด์] เอด บุตรชายของเนียล เสียชีวิต และในปีที่เก้าของเขา ในวัน [นักบุญ] ไซริคัส เกิดสุริยุปราคาขึ้น เอโอไคด์กับพ่อบุญธรรมของเขาถูกขับไล่ออกจากอาณาจักร^{[ 15 ]}

เคนเนธคือเคนเนธ แมคอัลพิน (Cináed mac Ailpín); เอ็ด บุตรชายของเนียลคือเอ็ด ฟินด์ลิอาธซึ่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 879; และวันนักบุญไซรัสคือวันที่ 16 มิถุนายน ซึ่งเป็นวัน ที่เกิด สุริยุปราคาในปี ค.ศ. 885 ^{[ 16 ]}

ในศตวรรษที่ 12 กิริกได้รับสถานะเป็นตำนานในฐานะผู้ปลดปล่อยศาสนจักรแห่งสกอตแลนด์จากการกดขี่ของชาวพิคท์ และอย่างน่าอัศจรรย์ใจ ในฐานะผู้พิชิตไอร์แลนด์ และ อังกฤษส่วนใหญ่ด้วยเหตุนี้ กิริกจึงเป็นที่รู้จักในนามเกรกอรีมหาราชเรื่องราวนี้ปรากฏในพงศาวดารกษัตริย์แห่งอัลบาฉบับหนึ่งซึ่งแทรกอยู่ใน พงศาวดาร สกอตแลนด์ของแอนดรูว์แห่งวินทาวน์ในที่นี้ กิริก หรือ กริก ถูกเรียกว่า "มักดูกัล" บุตรชายของดังกัล

รายการ "D" ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นตัวอย่างทั่วไป มีบันทึกเกี่ยวกับ Giric ดังนี้:

Giric บุตรชายของ Dungal ครองราชย์เป็นเวลาสิบสองปี และเขาเสียชีวิตที่ Dundurn และถูกฝังที่Ionaเขาพิชิตไอร์แลนด์ทั้งหมดและเกือบทั้งหมดของอังกฤษ และเขาเป็นคนแรกที่ให้อิสรภาพแก่คริสตจักรของสกอตแลนด์ ซึ่งตกเป็นทาสจนถึงเวลานั้น ตามธรรมเนียมและแบบแผนของชาว Picts ^{[ 17 ]}

การพิชิตของ Giric ปรากฏเป็นBerniciaแทนที่จะเป็นIreland ( Hibernia ) ในบางฉบับWilliam Forbes Skeneเห็นความเชื่อมโยงระหว่างเรื่องนี้กับเรื่องราวในHistoria de Sancto Cuthberto ซึ่งอ้างว่าไม่นานหลังจากที่กษัตริย์ Halfdanสิ้นพระชนม์ชาวNorthumbrianและชาวNorthmenได้รวมตัวกันภายใต้กษัตริย์Guthfrithเพื่อเอาชนะการรุกรานของชาวสกอต^{[ 18 ]}

ไม่พบบัญชีนี้ในต้นฉบับ Poppletonรายชื่อที่รู้จักกันในชื่อ "D", "F", "I", "K" และ "N" ^{[ 19 ]}มีเวอร์ชันที่แตกต่างกันซึ่งคัดลอกโดยพงศาวดารของเมลโรส^{[ 20 ]}

ในการอภิปรายล่าสุดเกี่ยวกับ "บท สวด Dunkeld Litany" ซึ่งส่วนใหญ่ถูกสร้างขึ้นในSchottenklösterประเทศเยอรมนีในช่วงปลายยุคกลางและต้นยุคใหม่โทมัส โอเวน แคลนซีได้เสนอข้อสรุปเบื้องต้นว่า ภายในส่วนที่แก้ไขและเพิ่มเติมนั้น มีบทสวด Litany ที่แท้จริงจากศตวรรษที่ 9 อยู่ ความสำคัญของบทสวดนี้ต่อคำถามเกี่ยวกับความถูกต้องและความเป็นกษัตริย์ของ Giric นั้นบรรจุอยู่ในคำอธิษฐานเพื่อกษัตริย์และกองทัพ ซึ่งกษัตริย์ที่ถูกกล่าวถึงคือ Giric:

ทำตามขั้นตอนต่อไปนี้ Girich ออกกำลังกายกับทุก ๆ คน insiidis tuearis et ปกป้อง, te rogamus audi nos. ^{[ 21 ]}

อาร์ชี ดันแคนแย้งว่า การที่กิริกและเอโอไคด์ถูกระบุว่าเป็นกษัตริย์นั้นเป็นเรื่องไม่จริง กิริกเพียงผู้เดียวเท่านั้นที่เป็นกษัตริย์ของชาวพิคท์ ซึ่งเขาอ้างว่าเป็นบุตรชายของธิดาของเคนเนธ แมคอัลปิน และรายงานที่ว่าเขาเป็นผู้ปกครอง ( alumpnus ) ของเอโอไคด์นั้นเป็นการอ่านผิดจากคำว่าลุง ( auunculus ) เอพี สมิธเสนอว่ากิริกเป็นหลานชายของเคนเนธ แมคอัลปิน บุตรชายของโดนัลด์ แมคอัลปิน (ดอมนัลล์ แมค ไอลปิน) น้องชายของเขา ซึ่งดูเหมือนจะมาจากความผิดพลาดของคนคัดลอก นอกจากนี้ บันทึกยังระบุว่าคอซานติน ผู้ ซึ่งไม่เป็นที่รู้จักมาก่อน บุตรชายของดอมนัลล์ (หรือของดันไกล) เป็นกษัตริย์ สุดท้ายนี้ เบนจามิน ฮัดสัน ได้เสนอว่า กิริค แทนที่จะเป็นสมาชิกของ ราชวงศ์ เซเนล เอ็นกาบราอิน แห่งเคนเนธ แมคอัลปินและญาติของเขา น่าจะเป็นสมาชิกของ ราชวงศ์โมเรย์ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากเซเนล โลแอร์นทางตอนเหนือและเขายอมรับการมีอยู่ของเคาซานติน น้องชายของกิริค

• พงศาวดารกษัตริย์แห่งอัลบา (CKA)
• Giricจากเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของราชวงศ์อังกฤษ