ฮาลาฟตา

เฮลเพธาที่ 1 ( ภาษาอาราเมอิก: חֶלְפְּתָא , โรมันไนซ์: 'Helpetha , แปลตรงตัวว่า ' ต้นหลิว' ) [ a ] มักออกเสียงผิดว่าฮา ลาฟตา เป็นรับบีที่อาศัยอยู่ในเซปโฟริสในกาลิลีในช่วงปลายศตวรรษที่ 1 และต้นศตวรรษที่ 2 คริสต์ศักราช (รุ่นที่สองของทันนาอิม ) เขาเป็นบิดาของโฮเซ เบน เฮลเพธาและชิมอน เบน เฮลเพธาและยังเป็นครูของพวกเขาด้วย เขาถูกกล่าวถึงโดยไม่มีชื่อบิดาหรือชื่อสกุลในมิชนาห์ แต่เป็นอับบา เฮลเพธาใน ทั ลมุด[ 11 ]
ใน Derekh Eretz Rabbah อับบา เฮลพีธาคนหนึ่งอ้างถึงบิดาของเขา อับบา ฮากรา[ b ]และเฮลพีธา เบน ฮากราคนเดียวกันนี้อ้างถึงโยฮานัน เบน นูรีใน t. Bava Kamma 9:31 และ b. Shabbat 105b ตามที่พอล โรมานอฟ กล่าว เฮลพีธาที่ 1 และเฮลพีธา เบน ฮากราเป็นบุคคลเดียวกัน[ 12 ] [ 13 ]แต่นักวิชาการส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย เฮลพีธาที่ 1 ไม่ควรสับสนกับนักวิชาการคนใดที่ชื่อ "เฮลพีธาแห่งคิรูยา" [ c ] [ 14 ]หรือกับ "เฮลพีธา เบน ชาอูล" และ "เฮลพีธาแห่งฮูนา" นักวิชาการรุ่นหลัง[ 11 ]ใน m. ที่พิมพ์ Avot "Helpetha ben Dosa จากKfar Hananiah " แต่ตามคำกล่าวของMoses da Rieti "Helpetha ben Dosa" มาจาก Tamarta และHelpetha จาก Kfar Hananiahคือ Helpetha I. [ 15 ]
สืบเชื้อสายมาจากโยนาดาบแห่งเรคาไบต์[ 16 ]เขาเป็นผู้ร่วมสมัยอาวุโสของกามาลิเอลที่ 2และโยฮานันเบนนูรี[ 17 ]และดำเนินกิจการโรงเรียนสอนศาสนาที่เซปโฟริสที่นี่เขาได้นำการปฏิรูปพิธีกรรมบางอย่างมาใช้[ 18 ]
ตามธรรมเนียมเล่าว่า เขาและ ฮานานิยาห์ บุตรของเทราดิออนและเอเลอาซาร์ บุตรของมัตไตได้เห็นอนุสรณ์สถานซึ่งโยชูวาได้ตั้งไว้ในแม่น้ำจอร์แดน [ 19 ]
เฮลเพธาดูเหมือนจะมีอายุมากแล้ว เขาได้แจ้งคำสั่งที่ได้รับจากปู่ของเขา กามาลิเอลที่ 1 ให้แก่กามาลิเอลที่ 2 ซึ่งตัวเขาเองได้ยินมาในช่วงปีสุดท้ายของความเป็นอิสระของยูเดีย[ 20 ]ต่อมาเขาก็มีส่วนร่วมในข้อพิพาทเรื่องอากาเวีย[ 21 ]และภายหลังเขาถูกพบเห็นร่วมกับเอเลอาซาร์ เบน อาซาริยาห์โฮซปิต ผู้แปลเยเชบับ และโยฮานัน เบน นูรี เมื่อพวกเขามีอายุมากแล้ว[ 22 ]แต่มีฮาลาคอตเพียงไม่กี่ฉบับที่ได้รับการรักษาไว้ในชื่อของเขา และส่วนใหญ่ได้รับการถ่ายทอดโดยโยเซ บุตรชายที่มีชื่อเสียงกว่าของเขา[ 23 ]
ลูกชายคนหนึ่งของโฮเซ่ได้รับชื่อว่าเฮลเพธาตามชื่อปู่ของเขา แต่เขาเสียชีวิตตั้งแต่อายุยังน้อย