กลับไปหน้าบทความ

อ่าน 10 นาที

อินุกติทุต

อินุกติทุต ( / ɪ ˈ n ʊ k t ə t ʊ t / ih- NUUK -tə-tuut ; อินุกติทุต: , อักษรพยางค์ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ) หรือที่รู้จักกันในชื่ออินุกติทุตแคนาดาตะวันออกเป็นหนึ่งในภาษาอินuit หลักของแคนาดา...

อินุกติทุต

อินุกติทุต
อินุกติทุตแคนาดาตะวันออก
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ,อินุกติตุต
ชาวพื้นเมืองแคนาดา
ภูมิภาคนอร์ธเวสต์เทร์ริทอรีส์ , นูนาตเซียวุต ( นิวฟันด์แลนด์และแลบราดอร์ ), นูนาวิค ( ควิเบก ), นูนาวุต
ลำโพงL1 : 38,000 (สำมะโนประชากรปี 2021) [ 1 ] L1 + L2 : 42,000 (สำมะโนประชากรปี 2021) [ 2 ]
รูปแบบแรกเริ่ม
ภาษาถิ่น
พยางค์อินุกติตุต , อักษรเบรลล์อินุกติตุต , ละติน
สถานะอย่างเป็นทางการ
ภาษาทางการใน
นูนาวุต นอร์ ทเวสต์เทริทอรีส์
ภาษา ชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการยอมรับใน
ควบคุมโดยInuit Tapiriit Kanatamiและสถาบันท้องถิ่นอื่นๆ อีกหลายแห่ง
รหัสภาษา
ISO 639-1iuอินุกติทุต
ISO 639-2ikuอินุกติทุต
ไอโซ 639-3iku– รหัสรวม อินุกติทุตรหัสเฉพาะบุคคล: ike – อินุกติทุตแคนาดาตะวันออกikt –  อินูอินนาคตุน
กลอตโตล็อกeast2534  อินุกติทุตแคนาดาตะวันออก
อีแอลพีอินุกติทุต
ลิงกัวสเฟียร์60-ABB
การกระจายตัวของภาษาอินูอิตทั่วอาร์กติกภาษาถิ่นอินุกติทุตตะวันออกคือภาษาที่มีสีน้ำเงินเข้ม (ทางตอนใต้ของเกาะแบฟฟิน ) สีแดง สีชมพู และสีน้ำตาล
บุคคลอินุก, ᐃᓄᒃ Dual : อินุก, ᐃᓅᒃ
ประชากรชาวอินูอิต , ᐃᓄᐃᑦ
ภาษาภาษาอินูอิตภาษามืออินูอิต
ประเทศInuit Nunangat , ᐃᓄᐃᑦ ᓄᓇᖓᑦ

อินุกติทุต ( / ɪ ˈ n ʊ k t ə t ʊ t / ih- NUUK -tə-tuut ; [ 3 ]อินุกติทุต: [inuktiˈtut] , อักษรพยางค์ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ [หมายเหตุ 1 ] ) หรือที่รู้จักกันในชื่ออินุกติทุตแคนาดาตะวันออกเป็นหนึ่งในภาษาอินuit หลักของแคนาดา มีการพูดกันในทุกพื้นที่ทางเหนือของ แนวป่าอาร์กติกของอเมริกาเหนือรวมถึงบางส่วนของจังหวัดนิวฟาวนด์แลนด์และแลบราด อ ร์ ค วิเบกในระดับหนึ่งในแมนิโทบา ตะวันออกเฉียงเหนือ ตลอดจนดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือและนูนาวุตเป็นหนึ่งในภาษาพื้นเมืองที่เขียนด้วยอักษรพยางค์พื้นเมืองของแคนาดา[ 4 ]

ภาษาอินุกติทุตได้รับการยอมรับว่าเป็นภาษาทางการในนูนาวุตควบคู่ไปกับภาษา อินู อินนาคตุนและทั้งสองภาษานี้เรียกรวมกันว่าอินุก ติทุต นอกจากนี้ ยังได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในแปดภาษาพื้นเมืองทางการในดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือ[ 5 ] ภาษาอินุกติทุตยังได้ รับการยอมรับทางกฎหมายในนูนาวิกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของควิเบก ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากข้อตกลงเจมส์เบย์และควิเบกเหนือและได้รับการยอมรับในกฎบัตรภาษาฝรั่งเศสว่าเป็นภาษาทางการในการเรียนการสอนสำหรับเขตโรงเรียนของชาวอินูอิตที่นั่น นอกจากนี้ยังได้รับการยอมรับบ้างในนูนาเซียวุตซึ่ง เป็นพื้นที่ ของชาวอินูอิตในแลบราดอร์หลังจากที่ได้ให้สัตยาบันข้อตกลงกับรัฐบาลแคนาดาและจังหวัดนิวฟาวนด์แลนด์และแลบราดอร์ รายงาน สำมะโนประชากรแคนาดาปี 2016ระบุว่ามีบุคคล 70,540 คนระบุว่าตนเองเป็นชาวอินูอิต โดยในจำนวนนี้ 37,570 คนระบุว่าภาษาอินุกติทุตเป็นภาษาแม่ของตน[ 1 ] [ 6 ]

คำว่าInuktitutยังเป็นชื่อของภาษาขนาดใหญ่และในบริบทนั้นยังรวมถึงInuvialuktun ด้วย ดังนั้นจึงรวมถึงภาษาถิ่นของชาวอินูอิตเกือบทั้งหมดในแคนาดา[ 7 ]อย่างไรก็ตามสำนักงานสถิติแคนาดาระบุภาษาอินูอิตทั้งหมดในสำมะโนประชากรของแคนาดาว่าเป็น Inuktut [ 6 ]

ประวัติศาสตร์

ในระบบการศึกษาของแคนาดา

ก่อนการติดต่อกับชาวยุโรป ชาวอินูอิตเรียนรู้ทักษะจากตัวอย่างและการมีส่วนร่วม ภาษาอินุกติทุตให้คำศัพท์ที่จำเป็นทั้งหมดแก่พวกเขาในการอธิบายประเพณีดั้งเดิมและลักษณะทางธรรมชาติ[ 8 ]จนถึงจุดนี้ ภาษาอินุกติทุตเป็นเพียงภาษาพูด เท่านั้น อย่างไรก็ตามการล่าอาณานิคมของยุโรปนำระบบการศึกษามาสู่แคนาดามิชชันนารีของ คริสตจักร แองกลิกันและโรมันคาทอลิกเป็นกลุ่มแรกที่ให้การศึกษาอย่างเป็นทางการแก่ชาวอินูอิตในโรงเรียน ครูใช้ภาษาอินุกติทุตในการสอนและพัฒนาระบบการเขียน[ 9 ]

ในปี พ.ศ. 2461 โรงเรียนประจำแห่งแรกสำหรับชาวอินูอิตได้เปิดขึ้น และภาษาอังกฤษกลายเป็นภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอน เมื่อรัฐบาลให้ความสนใจในภาคเหนือมากขึ้น รัฐบาลก็เริ่มเข้ามาควบคุมการศึกษาของชาวอินูอิต หลังจากสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองภาษาอังกฤษถูกมองว่าเป็นภาษาที่ใช้ในการสื่อสารในทุกด้าน เจ้าหน้าที่แสดงความกังวลเกี่ยวกับความยากลำบากของชาวอินูอิตในการหางานทำหากพวกเขาไม่สามารถสื่อสารเป็นภาษาอังกฤษได้ ชาวอินูอิตควรใช้ภาษาอังกฤษในโรงเรียน ที่ทำงาน และแม้แต่ในสนามเด็กเล่น[ 10 ]ชาวอินูอิตเองมองว่าภาษาอินุกติทุตเป็นวิธีในการแสดงความรู้สึกและเชื่อมโยงกับอัตลักษณ์ของพวกเขา ในขณะที่ภาษาอังกฤษเป็นเครื่องมือในการหาเงิน[ 8 ]

ในช่วงทศวรรษ 1960 ทัศนคติของชาวยุโรปที่มีต่อภาษาอินุกติทุตเริ่มเปลี่ยนแปลง ภาษาอินุกติทุตถูกมองว่าเป็นภาษาที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ และมีการโต้แย้งว่าความรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงปีแรก ๆ ของการเรียนในโรงเรียน ควรถ่ายทอดด้วยภาษาแม่สิ่งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของโรงเรียนสองภาษาในปี 1969 ชาวอินูอิตส่วนใหญ่ลงคะแนนเสียงให้ยกเลิกโรงเรียนของรัฐบาลกลางและแทนที่ด้วยโครงการของสำนักงานใหญ่แห่งนิวควิเบก ( Direction générale du Nouveau-Québec, DGNQ ) เนื้อหาการเรียนการสอนจึงใช้ภาษาอินุกติทุต ภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส[ 10 ]

กฎหมาย

ภาษาอินุกติทุตกลายเป็นหนึ่งในภาษาทางการในดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือในปี 1984 สถานะของภาษานี้ได้รับการรับรองในพระราชบัญญัติภาษาทางการของดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือ เมื่อมีการแบ่งดินแดนออกเป็น NWT และนูนาวุตในปี 1999 ดินแดนทั้งสองยังคงใช้พระราชบัญญัติภาษาอยู่[ 5 ]เขตปกครองตนเองนูนาเซียวุตในแลบราดอร์ได้กำหนดให้ภาษาอินุกติทุตเป็นภาษาราชการเมื่อก่อตั้งขึ้นในปี 2005 ในนูนาวิกข้อตกลงเจมส์เบย์และควิเบกเหนือรับรองภาษาอินุกติทุตในระบบการศึกษา[ 11 ]

ภาษาและสำเนียง

นูนาวุต

กฎหมายพื้นฐานของนูนาวุตระบุภาษาทางการสี่ภาษา ได้แก่ อังกฤษ ฝรั่งเศส อินุกติทุต และอินูอินนาคตุนนโยบายของรัฐมีความคลุมเครือว่าอินุกติทุตและอินูอินนาคตุนสามารถถือเป็นภาษาที่แยกจากกันได้ในระดับใด คำว่าอินุกติทุตหรือที่ถูกต้องกว่าคืออินุกตุต ('ภาษาอินูอิต') ถูกนำมาใช้มากขึ้นเรื่อยๆ เพื่ออ้างถึงทั้งอินูอินนาคตุนและอินุกติทุตรวมกัน หรือ "ภาษาอินูอิต" ในภาษาอังกฤษ[ 12 ]

นูนาวุตเป็นที่อยู่อาศัยของชาวอินูอิตประมาณ 24,000 คน โดยกว่า 80% พูดภาษาอินุกติทุต ซึ่งรวมถึงประมาณ 3,500 คนที่รายงานว่าเป็นผู้พูดภาษาเดียว ข้อมูลจากการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2544 แสดงให้เห็นว่าการใช้ภาษาอินุกติทุต แม้จะน้อยกว่าในกลุ่มคนหนุ่มสาวเมื่อเทียบกับผู้สูงอายุ แต่ก็หยุดลดลงในแคนาดาโดยรวมแล้ว และอาจเพิ่มขึ้นในนูนาวุตด้วยซ้ำ

ภาษาถิ่นแบฟฟินใต้ ( Qikiqtaaluk nigiani , ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ ᓂᒋᐊᓂ ) เป็นภาษาที่ใช้พูดกันทั่วภาคใต้ของเกาะแบฟฟินรวมถึงเมืองหลวงของดินแดนอย่างอิกาลูอิตในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ภาษาถิ่นนี้เป็นที่รู้จักและได้ยินกันอย่างแพร่หลายมากขึ้น เนื่องจากสื่ออินุกติทุตจำนวนมากมีต้นกำเนิดมาจากอิกาลูอิตนักภาษาศาสตร์บางคนยังแยก ภาษาถิ่น แบฟฟินตะวันออกออกจากภาษาถิ่นแบฟฟินใต้หรือแบฟฟินเหนือซึ่งเป็นภาษาถิ่นในกลุ่มอินูวิอาลุกตุนด้วย

นับตั้งแต่ต้นทศวรรษ 2000 นูนาวุตได้ค่อยๆ ดำเนินโครงการการเรียนการสอนแบบจุ่มภาษาในระดับปฐมวัย ประถมศึกษา และมัธยมศึกษาภายในระบบการศึกษาของตน เพื่อรักษาและส่งเสริมภาษาอินุกติทุตต่อไป นับตั้งแต่ปี 2012 “Pirurvik ศูนย์ฝึกอบรมภาษาอินุกติทุตของ Iqaluitมีเป้าหมายใหม่คือ การฝึกอบรมครูผู้สอนจากชุมชนนูนาวุตให้สามารถสอนภาษาอินุกติทุตในรูปแบบต่างๆ และในสำเนียงท้องถิ่นของตนเองเมื่อพวกเขากลับบ้าน” [ 13 ]

นูนาวิก

ควิเบกเป็นที่อยู่อาศัยของชาวอินูอิตประมาณ 15,800 คน ซึ่งเกือบทั้งหมดอาศัยอยู่ในนูนาวิกตามสำมะโนประชากรปี 2021 ชาวอินูอิตในควิเบก 80.9% พูดภาษาอินุกติทุต[ 14 ]

ภาษาถิ่นของนูนาวิก ( Nunavimmiutitut , ᓄᓇᕕᒻᒥᐅᑎᑐᑦ ) ค่อนข้างใกล้เคียงกับภาษา South Baffin แต่ก็ไม่เหมือนกัน เนื่องจากเขตแดนทางการเมืองและทางกายภาพระหว่างนูนาวิกและนูนาวุต นูนาวิกได้แยกรัฐบาลและสถาบันการศึกษาออกจากส่วนอื่นๆ ของโลกที่พูดภาษาอินุกติตุต ส่งผลให้ภาษาท้องถิ่นมีมาตรฐานมากขึ้น โดยเป็นสิ่งที่แยกจากรูปแบบอื่นๆ ของอินุกติตุต ในภาษาถิ่นของนูนาวิก ภาษาอินุกติตุตเรียกว่านูนาวิมมิอุตตุต ( ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ ) ภาษาถิ่นนี้บางครั้งเรียกว่าTarramiututหรือTaqramiutut ( ᑕᕐᕋᒥᐅᑐᑦหรือᑕᖅᕐᕋᒥᐅᑐᑦ )

ภาษาถิ่นย่อยของอินุกติทุตในภูมิภาคนี้ได้แก่ ทาร์รามิอุตและอิติวิมิอุต[ 15 ]อิติวิมิอุตมีความเกี่ยวข้องกับอินุกจูอักรัฐควิเบก และมีแม่น้ำอิติวิมิอุตอยู่ใกล้เมือง

ลาบราดอร์

ภาษา ถิ่น นูนาเซียฟุต ( Inuttitut ᓄᓇᑦᓯᐊᕗᒻᒥᐅᑐᑦหรือ ในเอกสารราชการมักเขียนว่าLabradorimiutut ) เคยใช้พูดกันทั่วภาคเหนือของแลบราดอร์มีระบบการเขียนที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งพัฒนาขึ้นในกรีนแลนด์ในช่วงทศวรรษ 1760 โดยมิชชันนารีชาวเยอรมันจากค ริสต จักรโมราเวียนประเพณีการเขียนที่แยกต่างหากนี้ และความห่างไกลของนูนาเซียฟุตจากชุมชนชาวอินูอิตอื่นๆ ทำให้ภาษาถิ่นนี้มีเอกลักษณ์และมีประเพณีทางวรรณกรรมที่แตกต่างออกไป ชาวนูนาเซียฟุตเรียกภาษาของตนว่าอินุตตุต ( ᐃᓄᑦᑐᑦ )

แม้ว่านูนาเซียฟุตจะอ้างว่ามีประชากรเชื้อสายอินูอิตมากกว่า 4,000 คน แต่จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2001 มีเพียง 550 คนเท่านั้นที่ระบุว่าภาษาอินุกติทุตเป็นภาษาแม่ของตน ส่วนใหญ่อยู่ในเมืองนาอินภาษาอินุกติทุตกำลังอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการสูญหายอย่างร้ายแรงในแลบราดอร์

นอกจากนี้ Nunatsiavut ยังมีภาษาถิ่นแยกต่างหากซึ่งเชื่อกันว่าใกล้เคียงกับภาษาถิ่น Inuktitut ทางตะวันตกมากกว่า โดยพูดกันในบริเวณรอบๆRigoletตามรายงานข่าว ในปี 1999 มีผู้พูดเพียงสามคนที่เป็นผู้สูงอายุมาก[ 16 ]

กรีนแลนด์

แม้ว่ามักจะเข้าใจกันว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษากรีนแลนด์แต่ภาษาอินุกตุนหรือภาษาเอสกิโมขั้วโลกเป็นภาษาที่เพิ่งเข้ามาในกรีนแลนด์จากอาร์กติกตะวันออกของแคนาดา โดยอาจเข้ามาในช่วงปลายศตวรรษที่ 18

ชาวเอสกิโม นูนาต และชาวเอสกิโม นูนังกัต

ทั่วทั้งInuit NunaatและInuit NunangatภาษาInuktutใช้เพื่ออ้างถึง Inuktitut และภาษาถิ่นอื่นๆ ทั้งหมด[ 17 ]

ใช้โดยชาวอินูอิต ตาปิริต คานาทามิสภาCircumpolar ชาวอินู อิต และรัฐบาลนูนาวุตทั่วทั้งชาวอินูอิต นูนาตและชาวอินูอิต นูนังกั[ 17 ] [ 18 ] [ 19 ] [ 20 ] [ 21 ]

สัทวิทยา

ภาษาอินุกติทุตสำเนียงตะวันออกมีพยัญชนะ 15 ตัว และสระ 3 ตัว (ซึ่งอาจเป็นเสียงยาวหรือเสียงสั้น) พยัญชนะถูกจัดเรียงตามตำแหน่งการออกเสียง 6 ตำแหน่ง ได้แก่ริมฝีปากริมฝีปากและฟัน เหงือก เพดานปากเพดานอ่อนและลิ้นไก่และลักษณะการออกเสียง 3 แบบ ได้แก่เสียงหยุดไม่มีเสียงเสียงต่อเนื่อง มีเสียง และ เสียง นาสิลิกรวมทั้งเสียงเพิ่มเติมอีก 2 เสียง คือ เสียงเสียดแทรกไม่มีเสียง ภาษาแนทซิลิงมิอูทุตมีพยัญชนะ/ɟ/ เพิ่มอีกหนึ่งตัว ซึ่งเป็นร่องรอยของพยัญชนะม้วนลิ้นในภาษาโปรโต-อินูอิตภาษา อิ นูอินนาคตุนมีพยัญชนะน้อยลงหนึ่งตัว เนื่องจาก/s/และ/ɬ/รวมกันเป็น/h/ภาษาอินุกติทุตทุกสำเนียงมีสระพื้นฐานเพียง 3 ตัว และแยกความแตกต่างทางสัทวิทยาของสระทุกตัวระหว่างเสียงสั้นและเสียงยาว ใน ภาษา อินูจินกาจุต (ระบบการเขียนแบบโรมันมาตรฐานของนูนาวุต) สระเสียงยาวจะเขียนเป็นสระคู่

สระในภาษาอินุกติทุต
ไอพีเออินูจินกาจูตหมายเหตุ
ด้านหน้าเปิดโล่ง ไม่มีขอบมน สั้น / a /เอ
ยาว / /เอเอ
ด้านหน้าปิดสนิท ไม่โค้งมน สั้น / ฉัน /ฉันเสียง สั้นiออกเสียงเป็น[e]หรือ[ɛ]ก่อนพยัญชนะเพดานอ่อน[ʁ]และ[q]
ยาว / ฉัน /ii
ปิดด้านหลัง โค้งมน สั้น / u /คุณเสียง สั้นuออกเสียงเป็น[o]หรือ[ɔ]ก่อนพยัญชนะเพดานอ่อน[ʁ]และ[q]
ยาว / /อู
พยัญชนะอินุกติทุตในอักษรอินูจิงาจูตและสัญลักษณ์ IPA
ริมฝีปากโคโรนัลเพดานปากเวลาร์ลิ้นไก่เส้นเสียง
จมูกnŋ
หยุดพีทีɟ [ a ]k [ b ]ɡ [ c ]q
เสียงเสียดแทรกธรรมดาวีʁ [ d ]เขา]
ด้านข้างɬ
โดยประมาณเจ
  1. ^เสียงหยุดเพดานปากที่มีเสียงก้องนั้นไม่มีในสำเนียงท้องถิ่นหลายแห่ง และไม่ได้เขียนด้วยตัวอักษรแยกต่างหาก หากจำเป็นต้องแยกความแตกต่างระหว่าง /j/ และ /ɟ/ จะเขียนเป็น r̂
  2. ^ใน ภาษา ถิ่นซิกลิตุนเสียง k จะออกเสียงเป็นเสียงเสียดแทรก /x/ เสมอ ในภาษาถิ่นอื่นๆ การออกเสียงเสียดแทรกนี้อาจเกิดขึ้นได้ระหว่างสระ หรือระหว่างสระและเสียงกึ่งสระ
  3. ^ใน ภาษา ถิ่นซิกลิตุนเสียง g จะออกเสียงเป็นเสียงเสียดแทรก /ɣ/ เสมอ ในภาษาถิ่นอื่นๆ การออกเสียงเสียดแทรกนี้อาจเกิดขึ้นได้ระหว่างสระ หรือระหว่างสระและเสียงกึ่งสระ
  4. ^ /ʁ/ กลืนเสียง[ ɴ ]ก่อนเสียงนาสิก
  5. ^ /h/ แทนที่ /s/ ใน Kivallirmiututและ Natsilingmiututและแทนที่ทั้ง /s/ และ /ɬ/ ใน Inuinnaqtun

เสียงหยุดไร้เสียงทั้งหมดไม่มีการออกเสียงลม เหมือนในภาษาอื่นๆ อีกหลายภาษา เสียงหยุดไร้เสียงที่เพดานอ่อนมักเขียนเป็น q แต่บางครั้งก็เขียนเป็น r เสียงเสียดแทรกไร้เสียงด้านข้างเขียนเป็นอักษรโรมันว่า ɬ แต่บ่อยครั้งเขียนเป็น & หรือเขียนเพียงแค่ l

/ŋ/ สะกดว่า ng และ /ŋ/ ที่มีเสียงซ้ำกัน สะกดว่า nng

ไวยากรณ์

ภาษาอินุกติทุต เช่นเดียวกับ ภาษาเอสกาเลอุตอื่นๆมี ระบบ ทางสัณฐานวิทยา ที่ซับซ้อนมาก โดยมีการเพิ่ม หน่วย คำย่อย ต่างๆ ต่อท้ายคำหลักเพื่อบ่งบอกสิ่งต่างๆ ที่ในภาษาอย่างภาษาอังกฤษจะต้องใช้หลายคำในการแสดงออก (ดูเพิ่มเติม: ภาษาแบบเชื่อมคำและภาษาแบบสังเคราะห์หลายหน่วยคำ) ทุกคำเริ่มต้นด้วยหน่วยคำย่อยหลัก จากนั้นจึงเติมหน่วยคำย่อยอื่นๆ ต่อท้าย ภาษาอินุกติทุตมีหน่วยคำต่อท้ายที่แตกต่างกันหลายร้อยหน่วย ในบางสำเนียงอาจมีมากถึง 700 หน่วย ระบบทางสัณฐานวิทยาของภาษาอินุกติทุตมีความเป็นระเบียบสูงมาก

ตัวอย่างหนึ่งคือคำว่าqangatasuukkuvimmuuriaqalaaqtunga ( ᖃᖓᑕᓲᒃᑯᕕᒻᒨᕆᐊᖃᓛᖅᑐᖓ ) แปลว่า "ฉันต้องไปสนามบิน: [ 22 ]

มอร์ฟีมความหมาย การเปลี่ยนแปลง ทางสัณฐานวิทยาและสัทศาสตร์
ᖃᖓᑕ คังกาตารากศัพท์ยกขึ้น/ถูกยกขึ้นไปในอากาศ
ᓲᖅ ตลาดคำต่อท้ายกริยาเป็นคำนามผู้ที่กระทำการกระทำเป็นนิสัยดังนั้น กันกะตะซุก : เครื่องบิน-q ถูกลบแล้ว
ᒃᑯᑦ kkutคำต่อท้ายคำนามกลุ่ม-t ถูกลบแล้ว
ᕕᒃ วิกคำต่อท้ายคำนามมหาศาล; ดังนั้น กันกะทะซุกกุวิก (ᖃᖓᑕᓲᒃᑯᕕᒃ): สนามบิน-k เปลี่ยนเป็น -m
ᒧᑦ มิวท์คำนามลงท้ายกรรมรองเอกพจน์ ,ถึง-t+a เปลี่ยนเป็น -u
ᐊᖅ เอคิวคำต่อท้ายที่แปลงคำนามเป็นคำกริยาการมาถึงสถานที่; การเดินทาง-q+ja ถูกลบแล้ว
ᔭᕆᐊᖅ จาริอัคคำต่อท้ายกริยาเป็นคำนามภาระผูกพันในการกระทำ-q ถูกลบแล้ว
ᖃᖅ qaqคำต่อท้ายที่แปลงคำนามเป็นคำกริยาที่จะมี-q ถูกลบแล้ว
ᓛᖅ ลาอักคำต่อท้ายกริยากาลอนาคต ,จะ-q+j เปลี่ยนเป็น -q+t
ᔪᖓ จุงก้าการลงท้ายกริยาคำกริยาในรูป participle บุรุษที่หนึ่งเอกพจน์ฉัน

การเขียน

อักษรละติน

พื้นที่ทางตะวันตกของนูนาวุตและดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือใช้ตัวอักษรละติน ซึ่งโดยทั่วไปเรียกว่าอินูอินนาคตุนหรือกาลิอูจาอัคปาอิตสะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดของมิชชันนารีที่เดินทางมาถึงพื้นที่นี้ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20

มิชชันนารีชาว โมราเวียซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อเผยแพร่ศาสนาคริสต์และคัมภีร์ไบเบิล ให้แก่ชาวอินูอิต ได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาอักษรอินุกติทุตในกรีนแลนด์ในช่วงทศวรรษ 1760 โดยใช้พื้นฐานจากอักษรละติน (อักษรนี้มีความโดดเด่นตรงที่มีตัวอักษรkraหรือ ĸ) ต่อมาพวกเขาได้เดินทางไปยังแลบราดอร์ในช่วงทศวรรษ 1800 และนำอักษรอินุกติทุตไปด้วย

ชาว YupikและInupiatในอลาสก้า(ซึ่งพัฒนาอักษรพยางค์ของตนเอง เพิ่มเติม ) และชาวYupik ในไซบีเรียก็ได้นำอักษรละตินมาใช้เช่นกัน

Qaliujaaqpait

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2562 ระบบการเขียนที่เป็นเอกภาพที่เรียกว่า Inuktut Qaliujaaqpait ซึ่งอิงตามอักษรละตินโดยไม่มีเครื่องหมายกำกับเสียง ได้ถูกนำมาใช้กับภาษาอินุกติทุตทุกสำเนียงโดยองค์กรระดับชาติInuit Tapiriit Kanatamiหลังจากทำงานมาแปดปี ระบบนี้ได้รับการพัฒนาโดยชาวอินุกติทุตเพื่อให้ผู้พูดภาษาถิ่นใด ๆ จากภูมิภาคใด ๆ ก็ได้ใช้ และสามารถพิมพ์บนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้โดยไม่ต้องใช้เค้าโครงแป้นพิมพ์เฉพาะ ระบบนี้ไม่ได้แทนที่ระบบพยางค์ และผู้คนจากภูมิภาคต่าง ๆ ไม่จำเป็นต้องหยุดใช้ระบบการเขียนที่คุ้นเคยของตน แผนการดำเนินการจะถูกกำหนดขึ้นสำหรับแต่ละภูมิภาค ระบบนี้รวมถึงตัวอักษรเช่นff , chและrhซึ่งมีเสียงอยู่ในบางสำเนียงแต่ไม่มีตัวเทียบเท่ามาตรฐานในระบบพยางค์ ระบบนี้กำหนดอักษรมาตรฐาน แต่ไม่ได้กำหนดกฎการสะกดหรือไวยากรณ์[ 23 ] [ 24 ]สระเสียงยาวจะเขียนโดยการเพิ่มเสียงสระเป็นสองเท่า (เช่นaa , ii , uu ) เครื่องหมายอะพอสโทรฟีแสดงถึงเสียงหยุดเส้นเสียงเมื่ออยู่หลังสระ (เช่นmaꞌna ) หรือใช้แยกn ออก จากng (เช่นavin'ngaq ) หรือแยกrออกจากrh (เช่นqar'rhuk ) [ 25 ]

Inuktut Qaliujaaqpait [ 24 ]
ไอพีเอ พยัญชนะ เอ ฉัน คุณ
พี พี ปา พาย ปู
ที ที ตา ที ตู
เค เค กา กิ คุ
q q คำถาม ฉี qu
ซา si ซู
ɬ hl ฮลา hli ฮลู
ʂ ชร. ชรา ศรี ชรู
ชม. ชม. ฮา สวัสดี ฮู
วี วี วา วี วู
ลา หลี่ ลู
ɟrh รห ริ รู
เจ เจ จา จี จู
จี จี กา จี กู
ʁ รา ริ รู
มา มิ มู
n n นา นิ นู
ŋ งา งิ งุ
ŋŋ เอ็นจี nnga nngi nngu
ʔaꞌ ฉัน uꞌ
อักษรพยางค์ที่ใช้เขียนภาษาอินุกติทุต ( titirausiq nutaaq ) อักษรพิเศษที่มีจุดแทนสระเสียงยาว ในการถอดเสียงเป็นภาษาละติน สระนั้นจะถูกเขียนซ้ำสองครั้ง

ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555 เมื่อ พันธสัญญาเดิมเสร็จสมบูรณ์ พระคัมภีร์ฉบับสมบูรณ์ เล่มแรกในภาษาอินุกติทุตซึ่งแปลโดยผู้พูดภาษาแม่ ก็ได้รับการตีพิมพ์[ 26 ]

วรรณกรรมที่มีชื่อเสียงในอินุกติตุตได้รวมนวนิยายฉมวกของนักล่าโดยMarkoosie Patsauq , [ 27 ]และSanaaqโดยMitiarjuk Nappaaluk [ 28 ]

พยางค์แคนาดา ( Qaniujaaqpait )

ภาษาอินุกติตุตส่วนใหญ่ในนูนาวุตและนูนาวิกเขียนโดยใช้รูปแบบที่เรียกว่าQaniujaaqpait (ᖃᓂᐅᔮᖅᐸᐃᑦ) หรือพยางค์ภาษาอินุกติตุตโดยมีพื้นฐานมาจาก พยางค์ของชาวอะบอริจิ น ของแคนาดา

ในช่วงทศวรรษ 1860 มิชชันนารีได้นำระบบQaniujaaqpait นี้เข้ามา ซึ่งมีพื้นฐานมาจากอักษรพยางค์ของชาวครีที่คิดค้นโดยมิชชันนารีเจมส์ อีแวนส์ [ 29 ] ชาวอินูอิตเน็ตซิลิกในคูกาอารุกและทางเหนือของเกาะแบฟฟินได้นำQaniujaaqpait มาใช้ ในช่วงทศวรรษ 1920

รูปแบบปัจจุบันของพยางค์สำหรับชาวอินุกติตุตของแคนาดาได้รับการรับรองโดยสถาบันวัฒนธรรมเอสกิโมในแคนาดาในทศวรรษ 1970 ชาวเอสกิโมในอลาสกา, ชาวอินูเวียลูอิต , ผู้พูดชาวอินูอินนาคทุน และชาวเอสกิโมในกรีนแลนด์และลาบราดอร์ใช้อักษรละติน

แม้โดยทั่วไปจะเรียกว่า ระบบการ เขียนแบบพยางค์แต่ผู้สังเกตการณ์บางคนจัดประเภทระบบการเขียนนี้ว่าเป็นระบบการเขียนแบบอะบูจิดาเนื่องจากพยางค์ที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะเดียวกันจะมีสัญลักษณ์ ที่สัมพันธ์ กัน แทนที่จะเป็นสัญลักษณ์ที่ไม่สัมพันธ์กัน

อักขระทั้งหมดที่จำเป็นสำหรับอักษรพยางค์อินุกติทุตมีอยู่ในบล็อกUnicode Unified Canadian Aboriginal Syllabicsรัฐบาลดินแดนนูนาวุต ประเทศ แคนาดา ได้พัฒนาฟอนต์TrueType ชื่อPigiarniq [ 30 ] [ 31 ] ( ᐱᒋᐊᕐᓂᖅ [pi.ɡi.aʁ.ˈniq] ), Uqammaq [ 30 ] [ 32 ] ( ᐅᖃᒻᒪᖅ [u.qam.maq] ) และEuphemia [ 30 ] [ 33 ] ( ᐅᕓᒥᐊ [u.vai.mi.a] ) สำหรับจอแสดงผลคอมพิวเตอร์ ฟอนต์เหล่านี้ได้รับการออกแบบโดย Tiro Typeworks ซึ่งตั้งอยู่ใน แวนคูเวอร์คอมพิวเตอร์ Apple Macintosh มี IME (Input Method Editor) ภาษาอินุกติทุตเป็นส่วนหนึ่งของตัวเลือกภาษาแป้นพิมพ์[ 34 ] ลีนุกซ์รุ่น ต่างๆให้การสนับสนุนสถานที่และภาษาสำหรับIñupiaq , Kalaallisutและ Inuktitut

อักษรเบรลล์

ในปี 2012 Tamara Kearney ผู้จัดการฝ่ายวิจัยและพัฒนาอักษรเบรลล์ของ Commonwealth Braille and Talking Book Cooperative ได้พัฒนาโค้ดอักษรเบรลล์สำหรับพยางค์ภาษาอินุกติทุต โค้ดนี้อิงตามการแสดงทิศทางของพยางค์ การแปลด้วยเครื่องจาก Unicode UTF-8และUTF-16สามารถทำได้โดยใช้ระบบการแปลอักษรเบรลล์ Liblouis [ 35 ]ซึ่งรวมถึง ตารางการแปล อักษรเบรลล์อินุกติทุตหนังสือᐃᓕᐊᕐᔪᒃ ᓇᓄᕐᓗ ( เด็กกำพร้ากับหมีขั้วโลก ) กลายเป็นงานชิ้นแรกที่ได้รับการแปลเป็นอักษรเบรลล์อินุกติทุต และมีสำเนาเก็บไว้ที่สำนักงานใหญ่ของNunavut Public Library Servicesที่Baker Lake

ดูเพิ่มเติม

หมายเหตุ

  1. ^มาจาก inuk ' บุคคล' + -titut ' เช่น ในลักษณะเดียวกับ'

บรรณานุกรม

  • Mallon, Mick. "ภาษาศาสตร์อินุกติทุตสำหรับนักเทคโนโลยี" . Inuktitutcomputing.ca.
  • มาลอน, มิก (1991) อินุกติตุตเบื้องต้น . โครงการข้อความ Inuktitut ของ Arctic College-McGill University ไอเอสบีเอ็น 0-7717-0230-2.
  • มาลอน, มิก (1991) ไวยากรณ์อ้างอิงอินุกติตุตเบื้องต้น โครงการข้อความ Inuktitut ของ Arctic College-McGill University ไอเอสบีเอ็น 0-7717-0235-3.
  • สปัลดิง, อเล็กซ์ (1998) อินุกติตุต: พจนานุกรมโครงร่างหลายภาษา (พร้อมฐาน Aivilingmiutaq ) วิทยาลัยนูนาวุตอาร์กติกไอเอสบีเอ็น 1-896204-29-5.{{cite book}}: CS1 maint: บริการเก็บถาวรที่เลิกใช้แล้ว ( ลิงก์ )
  • สปัลดิง, อเล็กซ์ (1992) อินุกติตุ ต: ไวยากรณ์ของภาษาถิ่นนอร์ธแบฟฟินเวิร์ซ. ไอเอสบีเอ็น 0-920063-43-8.
  • "ภาษาอินุกติทุต" โครงการตั้งชื่อ | การระบุตัวตนของชาวอินูอิตที่ปรากฏในภาพถ่ายที่หอสมุดและหอจดหมายเหตุแห่งแคนาดา Collectionscanada.ca เก็บถาวรจากต้นฉบับเมื่อวันที่ 23 มกราคม 2018
  • "ภาษาอาร์กติก: การตื่นรู้" (PDF ) (2.68 MB) , ed: Dirmid RF Collis. ไอเอสบีเอ็น 92-3-102661-5.

แม้ว่าตัวอย่างส่วนใหญ่จะเป็นตัวอย่างใหม่หรือดัดแปลงมาจากตำราอินุกติทุต แต่ตัวอย่างบางส่วนในบทความนี้ก็มาจากหนังสืออินุกติทุตเบื้องต้นและภาษาศาสตร์อินุกติทุตสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี

อ่านเพิ่มเติม

  • อัลเลน, แชนลีย์ . แง่มุมของการเรียนรู้โครงสร้างการโต้แย้งในภาษาอินุกติทุต . การเรียนรู้ภาษาและความผิดปกติทางภาษา, เล่ม 13. ฟิลาเดลเฟีย: สำนักพิมพ์จอห์น เบนจามินส์, 1996. ISBN 1-55619-776-4
  • บาลท์, ปีเตอร์. ตราสัญลักษณ์อินุกติตุต . แรนคิ่นอินเล็ต? ฉบับที่ 2: sn, 1978.
  • Fortescue, Michael , Steven Jacobson และ Lawrence Kaplan. พจนานุกรมเปรียบเทียบภาษาเอสกิโมพร้อมคำที่คล้ายคลึงกันในภาษาอะเลุต – ฉบับพิมพ์ครั้งที่สอง.แฟร์แบงค์ส: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอะแลสกา, 2011. ISBN 1555001092.
  • คาลมาร์, อีวาน . กรณีศึกษาและบริบทในภาษาอินุกติทุต (เอสกิโม) . ชุดเมอร์คิวรี. ออตตาวา: พิพิธภัณฑ์แห่งชาติแคนาดา, 1979.
  • Nowak, Elke. การแปลงภาพแสดงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมวาจกและกริยาที่ต้องการกรรมในภาษาอินุกติทุต (เอสกิโม)แนวทางเชิงประจักษ์ในการจัดประเภทภาษา เล่มที่ 15 นิวยอร์ก: Mouton de Gruyter, 1996. ISBN 3-11-014980-X
  • ชไนเดอร์, ลูเซียน. Ulirnaisigutiit พจนานุกรมภาษาอินุกติตุต-อังกฤษสำหรับภาษาควิเบกตอนเหนือ ลาบราดอร์ และภาษาถิ่นอาร์กติกตะวันออก ( พร้อมดัชนีภาษาอังกฤษ-อินุกติตุต)ควิเบก: Les Presses de l'Université Laval, 1985.
  • สปัลดิง, อเล็กซ์ และโธมัส คูซูกัก อินุกติตุต พจนานุกรมโครงร่างหลายภาษา ( พร้อมฐาน Aivilingmiutaq)อิคาลูอิต, NT: วิทยาลัยนูนาวุตอาร์กติก, 1998. ISBN 1-896204-29-5
  • สวิฟต์, แมรี ดี. เวลาในภาษาอินุกติทุตของเด็ก: การศึกษาพัฒนาการของภาษาเอสกิโม-อะเลุตการศึกษาเกี่ยวกับการได้มาซึ่งภาษา, 24. เบอร์ลิน: เอ็ม. เดอ กรูยเตอร์, 2004. ISBN 3-11-018120-7
  • ธีเบิร์ต, อาเธอร์. พจนานุกรมเอสกิโม–อังกฤษ, อังกฤษ–เอสกิโม = พจนานุกรมอินุกติตุต–อังกฤษ, อังกฤษ–อินุกติตุต ออตตาวา: Laurier Books, 1997. ISBN 1-895959-12-8

พจนานุกรมและศัพท์เฉพาะ

  • "รายการหน่วยคำในภาษาอินุกติทุต" (PDF)เก็บถาวรจากไฟล์ต้นฉบับ(PDF)เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2548 (133 KB)

เว็บเพจ

  • ประวัติโดยย่อของวัฒนธรรมการเขียนภาษาอินุกติทุต
  • หลักสูตร Inuktitut (ภาษา)
  • ภาษาของเรา ตัวตนของเราถูกเก็บถาวรเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2005 ที่Wayback Machine
  • ดาวน์โหลดฟอนต์รัฐบาลนูนาวุต
  • บริการโฮสติ้งและพัฒนาเว็บไซต์ที่รองรับภาษาอินุกติทุต
  • Tusaalanga ("ให้ฉันฟังหน่อย") เว็บไซต์ที่มีบทเรียนภาษาอินุกติทุตออนไลน์พร้อมไฟล์เสียง

สาธารณูปโภค

  • NANIVARA – เครื่องมือค้นหาอินุกติตุต – NANIVARA แปลว่า "ฉันพบแล้ว!" ในอินุกติตุต
ภาษาพื้นเมืองของทวีปอเมริกา (อ้างอิงจากวิกิพีเดีย)
รายการ ป้ายกำกับ/en ป้ายกำกับดั้งเดิม รหัส แผนที่การกระจาย จำนวนผู้พูด ผู้เขียน หรือผู้ลงนาม สถานะภาษาของยูเนสโก สถานะภาษาของ Ethnologue ?itemwiki
Q36806เคชัวใต้ qu:อูริน คิชวาqu:ชิชวาqu:คิชวา qu
6,000,000 บาท 2 เสี่ยงภาษาเกชัว วิกิพีเดีย
Q35876กัวรานี gn:Avañe'ẽ gn
4,850,000 บาท 1 ตู้เซฟ1 ระดับชาติกัวรานี วิกิพีเดีย
คิว4627อายมารา เอ:อายมาร์ อารู อาย
4,000,000 บาท 2 เสี่ยงไอมารา วิกิพีเดีย
Q13300นาฮัวทล์ นะ:นวัตลาตอลลีนะ:นวัตลนะ:เมกกะตัล นาห์
1925620 2 เสี่ยงวิกิพีเดียภาษา Nahuatl
Q891085วายู guc:Wayuunaiki กุค
300000 2 เสี่ยง5 การพัฒนาวายู วิกิพีเดีย
Q33730มาปูดุงกุน arn:Mapudungun อาร์น
300000 3 ชนิดใกล้สูญพันธุ์อย่างแน่นอน6b ถูกคุกคามมาปูเช วิกิพีเดีย
คิว13310นาวาโฮ nv:Diné bizaad nv:Diné เอ็นวี
169369 2 เสี่ยง6b ถูกคุกคามวิกิพีเดียภาษา Navajo
คิว25355กรีนแลนด์ kl:Kalaallisut kl
56200 2 เสี่ยง1 ระดับชาติวิกิพีเดียภาษากรีนแลนด์
Q29921อินุกติทุต ike-cans:ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ iu:อินุกติตุต ไอยู
39770 2 เสี่ยงอินุกติทุต วิกิพีเดีย
Q33388เชอโรคี chr:ᏣᎳᎩ ᎧᏬᏂᎯᏍᏗ chr:ᏣᎳᎩ chr
12300 4 ชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างรุนแรง8a ใกล้ตายวิกิพีเดียเชอโรคี
Q33390ครี cr:ᐃᔨᔨᐤ ᐊᔨᒧᐎᓐ' cr :nēhiyawēwin คร
10875 8040 วิกิพีเดียภาษาครี
Q32979ชอคทอว์ cho:Chahta anumpa cho:Chahta โช
9200 2 เสี่ยง6b ถูกคุกคามวิกิพีเดียชอคทอว์
Q56590อาติกาเมกว์ atj:อติกาเมก เนฮิโรโมวินatj:อติกาเมกว เอทเจ
6160 2 เสี่ยง5 การพัฒนาอาติกาเมกว์ วิกิพีเดีย
Q27183อินูเปียก ik:Iñupiatun อิก
5580 4 ชนิดที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างรุนแรงอินูเปียต วิกิพีเดีย
Q523014มัสโคกี mus:Mvskoke มัส
4300 3 ชนิดใกล้สูญพันธุ์อย่างแน่นอน7 การเปลี่ยนกะวิกิพีเดีย Muscogee
Q33265เชเยนน์ chy:Tsêhesenêstsestôtse ชี่
2400 3 ชนิดใกล้สูญพันธุ์อย่างแน่นอน8a ใกล้ตายเชเยนน์ วิกิพีเดีย
ดึงข้อมูลมาจาก " https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Inuktitut&oldid=1360477786 "

สรุปเนื้อหา

ข้อมูลสำคัญจากบทความ

ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับ อินุกติทุต

อินุกติทุต ( / ɪ ˈ n ʊ k t ə t ʊ t / ih- NUUK -tə-tuut ; อินุกติทุต: , อักษรพยางค์ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ ) หรือที่รู้จักกันในชื่ออินุกติทุตแคนาดาตะวันออกเป็นหนึ่งในภาษาอินuit หลักของแคนาดา...

ในระบบการศึกษาของแคนาดา

ก่อนการติดต่อกับชาวยุโรป ชาวอินูอิตเรียนรู้ทักษะจากตัวอย่างและการมีส่วนร่วม ภาษาอินุกติทุตให้คำศัพท์ที่จำเป็นทั้งหมดแก่พวกเขาในการอธิบายประเพณีดั้งเดิมและลักษณะทางธรรมชาติ [ 8 ] จนถึงจุดนี้ ภาษาอินุกติทุตเป็นเพียง ภาษาพูด เท่านั้น อย่างไรก็ตาม...

กฎหมาย

ภาษาอินุกติทุตกลายเป็นหนึ่งในภาษาทางการในดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือในปี 1984 สถานะของภาษานี้ได้รับการรับรองใน พระราชบัญญัติภาษาทางการ ของดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือ เมื่อมีการแบ่งดินแดนออกเป็น NWT และนูนาวุตในปี 1999 ดินแดนทั้งสองยังคงใช้พระราชบัญญัติภาษาอยู่ [ 5 ]...

นูนาวุต

กฎหมายพื้นฐานของนูนาวุตระบุภาษาทางการสี่ภาษา ได้แก่ อังกฤษ ฝรั่งเศส อินุกติทุต และ อินูอินนาคตุน นโยบายของรัฐมีความคลุมเครือว่าอินุกติทุตและอินูอินนาคตุนสามารถถือเป็นภาษาที่แยกจากกันได้ในระดับใด คำว่า อินุกติทุต หรือที่ถูกต้องกว่า คืออินุกตุต ('ภาษาอินูอิต')...