Isonomiaหรือ isonomy (ἰσονομία "ความเท่าเทียมกันของสิทธิทางการเมือง " ^{[ 1 ] [ 2 ]}มาจากภาษากรีก ἴσος isos "เท่าเทียม" และ νόμος nomos "ธรรมเนียมปฏิบัติ ประเพณี กฎหมาย" ^{[ 1 ]} ) เป็นคำที่หมายถึงความเท่าเทียมกันต่อหน้ากฎหมาย ^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ]} เป็นคำที่ นักเขียน ชาวกรีกโบราณเช่นเฮโรโดตัส^{[ 6 ]}และธูซิดิดีส^{[ 7 ]} ใช้ เพื่ออ้างถึงรัฐบาลประชาชนบางประเภท ^{[ 8 ]}ต่อมาคำนี้ถูกลดความสำคัญลงจนกระทั่งถูกนำกลับมาใช้ในภาษาอังกฤษอีกครั้งในชื่อ isonomy ( "ความเท่าเทียมกันของกฎหมาย" ) นักเศรษฐศาสตร์ฟรีดริช ฮาเยกพยายามทำให้คำนี้เป็นที่นิยมในหนังสือของเขาเรื่อง The Constitution of Libertyและโต้แย้งว่าความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับ isonomy ตามที่ชาวกรีกใช้ จะกำหนดความหมายของคำนี้ว่า "การบังคับใช้กฎหมายอย่างเท่าเทียมกันกับทุกคน" ^{[ 9 ] [ 10 ]}

โมเกนส์ เฮอร์แมน ฮันเซนได้โต้แย้งว่า แม้จะมักแปลว่า "ความเสมอภาคทางกฎหมาย" แต่ไอโซโนเมียนั้นแท้จริงแล้วเป็นอย่างอื่น^{[ 2 ]}นอกจากไอโซโนเมียแล้ว ชาวเอเธนส์ยังใช้คำศัพท์หลายคำสำหรับความเสมอภาค^{[ 2 ]}ซึ่งทั้งหมดเป็นคำประสมที่ขึ้นต้นด้วยiso-ได้แก่ไอเซโกเรีย^{[ 11 ]} (สิทธิที่เท่าเทียมกันในการกล่าวสุนทรพจน์ต่อสภาทางการเมือง) ไอโซปเซโฟส โพลิส^{[ 12 ]} (หนึ่งคนหนึ่งเสียง) และไอโซคราเทีย^{[ 13 ]} (ความเสมอภาคทางอำนาจ)

เมื่อเฮโรโดตัสสร้างเรื่องขึ้นมาเกี่ยวกับการถกเถียงกันระหว่างชาวเปอร์เซียเกี่ยวกับรูปแบบการปกครองที่พวกเขาควรมี เขาให้โอทาเนสพูดสนับสนุนระบอบไอโซโนเมียซึ่งหากพิจารณาจากคำอธิบายของเขาแล้ว เราอาจคาดหวังว่าเขาจะเรียกรูปแบบการปกครองที่เขาชื่นชอบว่า "ประชาธิปไตย"

การปกครองโดยประชาชนมีชื่อที่ยุติธรรมที่สุด นั่นคือ ความเสมอภาค ( isonomia ) และไม่ได้ทำสิ่งใดที่กษัตริย์ทำ การจับฉลากกำหนดตำแหน่ง อำนาจถูกตรวจสอบ และการพิจารณาหารือดำเนินการในที่สาธารณะ^{[ 6 ]}

ธูซิดิดีสใช้คำว่า isonomiaเป็นทางเลือกแทนระบอบคณาธิปไตยแบบราชวงศ์^{[ 14 ]}และชนชั้นสูงปานกลาง^{[ 15 ]} เมื่อเวลาผ่านไป คำนี้ไม่ได้หมายถึงระบอบการเมืองเฉพาะเจาะจงอีกต่อไปเพลโตใช้คำนี้เพื่อหมายถึงสิทธิที่เท่าเทียมกัน^{[ 16 ]}และอริสโตเติลไม่ได้ใช้คำนี้เลย^{[ 17 ]}

ปรัชญากรีกโบราณเชื่อมโยงกับisonomíaกับisegoria (ความเท่าเทียมกันก่อนในการกำหนดหลักการของกฎหมาย) และisocratía (ความเท่าเทียมกันในการปกครองหรือการบังคับใช้กฎหมายในภายหลัง) ^{[ 18 ]}

คำว่า 'Isonomia' ยังถูกใช้ในสมัยเฮลเลนิกโดยแพทย์ชาวพีทาโกเรียน เช่น อัลก์มาเอียน ซึ่งใช้คำนี้เพื่ออ้างถึงความสมดุลหรือความเท่าเทียมกันของคู่ตรงข้าม เช่น ร้อน/เย็น เปียก/แห้ง และขม/หวาน ที่ช่วยรักษาสุขภาพของร่างกาย ดังนี้:

อัลก์มาเอียนกล่าวว่าความเท่าเทียมกัน ( ไอโซโนเมีย ) ของพลังต่างๆ (เปียก แห้ง เย็น ร้อน ขม หวาน ฯลฯ) ช่วยรักษาสุขภาพ แต่การปกครองแบบเผด็จการ [การปกครองเหนือพลังใดพลังหนึ่ง] ทำให้เกิดโรค^{[ 19 ] [ 20 ]}

ตามที่นักเศรษฐศาสตร์และนักทฤษฎีการเมืองฟรีดริช ฮาเยกกล่าว ไว้ ไอโซโนเมียได้รับการสนับสนุนโดยซิเซโร ชาวโรมัน ^{[ 21 ] [ 22 ]}และ "ถูกค้นพบใหม่" ในศตวรรษที่ 11 โดยนักศึกษากฎหมายของโบโลญญาซึ่งเขากล่าวว่าได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ก่อตั้งประเพณีกฎหมายตะวันตกส่วนใหญ่

คำ ว่า Isonomiaถูกนำเข้ามาในภาษาอังกฤษจากภาษาอิตาลีในช่วงปลายศตวรรษที่สิบหก โดยมีความหมายว่า "ความเสมอภาคของกฎหมายต่อบุคคลทุกประเภท" ^{[ 23 ] [ 21 ]} ไม่นานหลังจากนั้น Philemon Hollandผู้แปลงานเขียนของLivy ได้ใช้ คำนี้ในรูปแบบ "Isonomy" ซึ่งLivyเองไม่ได้ใช้^{[ 24 ]}เพื่ออธิบายถึงรัฐที่มีกฎหมายเท่าเทียมกันสำหรับทุกคนและความรับผิดชอบของผู้พิพากษา^{[ 25 ] [ 26 ]}ในช่วงศตวรรษที่สิบเจ็ด คำนี้ค่อยๆ ถูกแทนที่ด้วยวลี " ความเสมอภาคต่อหน้ากฎหมาย " " หลักนิติธรรม " และ "การปกครองโดยกฎหมาย" ^{[ 21 ]}

ฮันนาห์ อเรนดท์ นักทฤษฎีการเมืองได้โต้แย้งว่า ไอโซโนมีมีความหมายเทียบเท่ากับเสรีภาพทางการเมืองอย่างน้อยก็ตั้งแต่สมัยของเฮโรโดตัส คำนี้โดยพื้นฐานแล้วหมายถึงสภาวะที่ไม่มีการปกครอง ซึ่งไม่มีการแบ่งแยกระหว่างผู้ปกครองและผู้ถูกปกครอง มันคือ "ความเสมอภาคของผู้ที่ประกอบกันเป็นกลุ่มผู้มีฐานะเท่าเทียมกัน" ไอโซโนมีมีความพิเศษในบรรดารูปแบบการปกครองในพจนานุกรมโบราณตรงที่มันไม่มีคำต่อท้าย "-archy" และ "-cracy" ซึ่งบ่งบอกถึงแนวคิดของการปกครองในคำต่างๆ เช่น "monarchy" และ "democracy" อเรนดท์จึงโต้แย้งต่อไปว่าโพลิส ของกรีก จึงถูกมองว่าไม่ใช่ประชาธิปไตย แต่เป็นไอโซโนมี "ประชาธิปไตย" เป็นคำที่ฝ่ายตรงข้ามของไอโซโนมีใช้ โดยอ้างว่า "สิ่งที่คุณพูดว่า 'ไม่มีการปกครอง' นั้นแท้จริงแล้วเป็นเพียงการปกครองอีกรูปแบบหนึ่ง...การปกครองโดยเดมอส " หรือเสียงข้างมาก^{[ 27 ]}

อัลแบร์โต เกร์เรโร รามอส นักทฤษฎีการบริหารรัฐกิจได้สงวนบทบาทสำคัญให้กับไอโซโนมีในแบบจำลององค์กรมนุษย์ของเขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเขาสนใจที่จะแยกแยะพื้นที่ของไอโซโนมีออกจากพื้นที่ของเศรษฐกิจ ตามแนวคิดของอารนด์ เกร์เรโร รามอส โต้แย้งว่าบุคคลควรมีโอกาสที่จะมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในสภาพแวดล้อมที่ไม่ได้รับผลกระทบจากการพิจารณาทางเศรษฐกิจ ไอโซโนมีถือเป็นสภาพแวดล้อมดังกล่าว หน้าที่ของมันคือการ "ยกระดับคุณภาพชีวิตที่ดีของส่วนรวม" ^{[ 28 ]}

• คอสตา วี. (2004) "ออสเซอร์ซิโอนิ ซุล คอนเชตโต ดิ อิโซโนเมีย" ใน D'Atena, A.; Lanzillotta, E. (บรรณาธิการ). ดา โอเมโร อัลลา คอสตูซิโอเนยุโรป ติโวลี่ (โรม่า) : เอดิซิโอนี่ โตเร็ด หน้า  33–56 .
• เอห์เรนเบิร์ก, วี. (1950). "ต้นกำเนิดของประชาธิปไตย". ฮิสโทเรีย . 1 : 515– 548. JSTOR  4434319 .
• คาราทานิ โคจิน (2017). ไอโซโนเมียและต้นกำเนิดของปรัชญา . เดอร์แฮม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยดุ๊ก. ISBN 978-0-8223-6885-4.
• เลวี อี. (2005) "อิโซโนเมีย". ใน Bultrighini, U. (ed.) Democrazia และ antidemocrazia nel mondo Greco, Atti del convegno internazionale di studi, Chieti, 9 – 11 เมษายน 2546 อาเลสซานเดรีย: เอดิซิโอนี เดลลอร์โซ หน้า  119–137 .
• ลอมบาร์ดินี, จอห์น (2013). " อิโซโนเมียและขอบเขตสาธารณะในเอเธนส์ประชาธิปไตย" ประวัติศาสตร์ความคิดทางการเมือง 34 ( 3): 393– 420. JSTOR  26225837
• ชูเบิร์ต, ชาร์ล็อตต์ (2021) ไอโซโนเมีย. เอนต์วิกลุง และเกสชิชเท . เบอร์ลิน; บอสตัน: เดอ กรอยเตอร์ไอเอสบีเอ็น 9783110723663.
• Vlastos, Gregory (1953). "Isonomia". American Journal of Philology . 74 (4 ) : 337– 366. doi : 10.2307/292054 . JSTOR  292054. S2CID  246256631 .