Musa Mwariama (1928–1993) was a Kenyan revolutionary leader of the Mau Mau in Meru and the highest-ranking Mau Mau leader who survived the war without being captured. Together with Field Marshal Dedan Kimathi, they comprised the core Mau Mau leadership. Mwariama was the highest ranking leader among the Meru side of the uprising.

By the time he left his bases in Mount Kenya and Nyambene Hills on the equator, he had about 2,000 fighters who had survived Operation Anvil in Kenya. He was decorated with the national Order of Elder of the Burning Spear (EBS) after independence. The most famous photograph of him is with President Jomo Kenyatta on attainment of Uhuru (independence) in 1963, and most of the post-war Mau Mau video clips show him inspecting a Mau Mau guard of honour or with President Jomo Kenyatta.

In 1984, President Daniel arap Moi awarded him the Head of State's Commendation (HSC).^[1]

Baringo or M'Kirigua M'Muchiri, alias Musa Mwariama, later known as Field Marshal Mwariama, was born in 1928 at Muthara in Tigania division of Meru County.^[2]

According to Ameru tradition, his parents who had migrated from Nkuene in South Imenti, gave him the name Baringo.^[2] After his circumcision in 1942, and according to Meru tradition, his name had to be changed, and he was renamed M'Kirigua.^[3] He had an older brother called Romano Ntabathia though from a different mother. Their father, M'Muchiri was a soothsayer and strict traditionalist.

He was given the nickname "Mwariama" (the one who speaks the truth) while with the Mau Mau.^[4]

Musa Mwariama married three times.

• ภรรยาคนแรกของเขาคือ Cionabea M'Kirikua Mwariama พวกเขาแต่งงานกันประมาณปี 1948 ขณะที่มูซาทำงานเป็นพนักงานรักษาความปลอดภัยในไนโรบี มูซาเข้าร่วมขบวนการเมาเมาเมื่อลูกสาวคนแรกของพวกเขาอายุประมาณสามขวบ Cionabea สูญเสียดวงตาข้างหนึ่งหลังจากถูกทหารของรัฐบาลอังกฤษทรมานเมื่อพวกเขาบุกค้นบ้านของพวกเขาในช่วงทศวรรษ 1950 เพื่อตามหาสามีของเธอ มูซาและ Cionabea มีลูกสาวสามคน^{[ 5 ]}
• ในปี พ.ศ. 2506 มูซาแต่งงานกับจาซินตา คาบิกา (บางครั้งเรียกว่า "ซาซินตา") ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "นายพลเอ็นโคเบีย" ^{[ 5 ]} จาซินตาเป็นแม่ของลูก 11 คน^{[ 6 ]}
• ภรรยาคนที่สามของเขาคือ Salome Nyoroka ^{[ 5 ]}จากหมู่บ้าน Kianjai ใน Tigania บ้านเกิดของเขา^{[ 4 ]} Musa และ Salome มีลูกเก้าคน: ลูกชายหกคนและลูกสาวสามคน ลูกคนแรกของพวกเขาเกิดในป่าในปี 1963 ซึ่งเป็นปีที่เคนยาได้รับเอกราช ส่วนลูกคนอื่นๆ เกิดหลังจากได้รับเอกราช^{[ 4 ]}

มูซา มวาริอามา เสียชีวิตเมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2536 ^{[ 7 ]}ที่อูคัมบานี หลังจากที่เขาดูดขาของเพื่อนที่ถูกงูพิษกัด เขาถูกฝังที่ฟาร์มขนาด 15 เอเคอร์ (6 เฮกตาร์) ของเขาในหมู่บ้านเคียมโบโก ในทิเมา เขตเลือกตั้งบูรีเหนือ เทศมณฑลเมรู

ทรัพย์สินของเขาได้รับการพิสูจน์เป็นมรดกในปี 2550 ที่เมืองเมรู โดยแต่งตั้งภรรยาของเขา "Jacinta Kabika Mwariama" แห่งเมืองทิเมา ประเทศเคนยา เป็นผู้จัดการมรดก^{[ 7 ]}

• In2EastAfrica: น้ำตาแห้งของหญิงม่ายเมาเมา