ฟิลทรัม
ร่องเหนือริมฝีปากของทารกสุขภาพดีอายุ 1 เดือน
ร่องเหนือริมฝีปากของสุนัขบ้าน (ทำเครื่องหมายสีแดง)
รายละเอียด
สารตั้งต้น	ส่วนที่ยื่นออกมาของจมูกด้านใน[ 1 ]
ตัวระบุ
TA98	A05.1.01.007
ทีเอ2	222
เอฟเอ็มเอ	59819
ศัพท์ทางกายวิภาคศาสตร์

ร่องริมฝีปาก บน ( ภาษาละติน : philtrum , จากภาษากรีกโบราณφίλτρον phíltron , แปลตรงตัวว่า 'เครื่องรางแห่งความรัก' ^{[ 2 ]} ) หรือร่องกลางริมฝีปากบนเป็นรอยบุ๋มแนวตั้งบริเวณกลางริมฝีปากบน ซึ่งพบได้ทั่วไปใน สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม กลุ่มเทอเรียน โดย ในมนุษย์จะทอดยาวจากผนังกั้นจมูกไปยังปุ่มของริมฝีปากบนร่วมกับต่อมน้ำ ลายและ รูจมูกที่แคบเชื่อกันว่าร่องริมฝีปากบนนี้เป็นลักษณะดั้งเดิมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่มเทอเรียนเป็นอย่างน้อย สัตว์กลุ่มโมโนทรีมไม่มีร่องริมฝีปากบน แม้ว่านี่อาจเป็นเพราะขากรรไกรที่มีลักษณะคล้ายจะงอยปากนกในสายพันธุ์ที่ยังมีชีวิตอยู่^{[ 3 ]}

ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมส่วนใหญ่ ร่องเหนือริมฝีปากเป็นร่องแคบๆ ที่อาจนำสารให้กลิ่นที่ละลายแล้วจาก^จมูกหรือแผ่นรองจมูกไปยังอวัยวะรับกลิ่น ในช่องปาก ผ่านทางท่อภายในปาก [ ^{4 ]}

สำหรับมนุษย์และไพรเมต ส่วนใหญ่ ร่องเหนือริมฝีปากจะเหลืออยู่เพียง ร่องเว้าตรง กลางระหว่างจมูกและริมฝีปากบน เท่านั้น ^{[ 5 ]}

ร่องเหนือริมฝีปากของมนุษย์ ซึ่งมีขอบเป็นสันคู่ที่เรียกว่าคอลัมน์ร่องเหนือริมฝีปากยังเรียกอีกอย่างว่าร่องใต้จมูกแต่ไม่มีหน้าที่ที่ชัดเจน อาจเป็นเพราะไพรเมตชั้นสูงส่วนใหญ่พึ่งพาการมองเห็นมากกว่าการดมกลิ่น^{[ 4 ]} ไพรเมต กลุ่มสเตรปซิไรน์เช่นลีเมอร์ยังคงมีร่องเหนือริมฝีปากและจมูก ซึ่งแตกต่างจากลิงและลิงใหญ่^{[ 6 ]}

ในมนุษย์ ร่องเหนือริมฝีปาก (philtrum) เกิดขึ้นตรงจุดที่ส่วนยื่นของกระดูกจมูกส่วนกลาง (nasomedial processes) และ กระดูก ขากรรไกรบน (maxillary processes) มาบรรจบกันในระหว่างการพัฒนาของตัวอ่อนเมื่อส่วนยื่นเหล่านี้ไม่เชื่อมต่อกันอย่างสมบูรณ์อาจทำให้เกิด ภาวะปากแหว่ง ได้

ร่องเหนือริมฝีปากที่แบนราบหรือเรียบ อาจเป็นอาการของกลุ่มอาการทารกในครรภ์ที่ได้รับแอลกอฮอล์หรือกลุ่มอาการพราเดอร์-วิลลี^{[ 7 ] [ 8 ]}

การศึกษาในเด็กผู้ชายที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคออทิสติกสเปกตรัมพบว่าร่องเหนือริมฝีปากที่กว้างกว่าค่าเฉลี่ยเป็นหนึ่งในกลุ่มลักษณะทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับออทิสติก^{[ 9 ]}

ในประเพณีของชาวยิวตัวอ่อนแต่ละตัวจะมีเทวดาคอยสอนภูมิปัญญาทั้งหมดในโลกให้ขณะที่อยู่ในครรภ์เทวดาจะแตะริมฝีปากบนของทารกเบาๆ ก่อนคลอดเพื่อป้องกันไม่ให้ทารกเปิดเผยความลับของจักรวาล จากนั้นทารกก็จะลืมโตราห์ที่ได้รับการสอน^{[ 10 ]}ผู้เชื่อบางคนในเรื่องนี้คาดเดาว่านี่เป็นสาเหตุของร่องเหนือริมฝีปาก แต่ไม่มีพื้นฐานในตำราของชาวยิวแบบดั้งเดิม^{[ 11 ]}

ใน ภาพยนตร์เรื่อง Key Largo (1948) แฟรงค์ แม็คคลาวด์ ( ฮัมฟรีย์ โบการ์ต ) เล่านิทานโดยกล่าวว่าก่อนเกิด วิญญาณรู้ความลับทั้งหมดของสวรรค์ แต่เมื่อเกิดมา เทวดาจะกดปลายนิ้วลงบนริมฝีปาก ทำให้เราเงียบงัน^{[ 12 ]}เรื่องนี้ยังถูกอ้างถึงใน เรื่องสั้น " Afterlife " ของสตีเฟน คิง อีกด้วย

ในภาพยนตร์เรื่องMr. Nobodyทารกในครรภ์ถูกกล่าวว่ามีความรู้เกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีตและอนาคตทั้งหมด ขณะที่ทารกในครรภ์กำลังจะถูกส่งไปให้มารดา "เทวดาแห่งการลืมเลือน" จะแตะริมฝีปากบนของทารกเบาๆ จากนั้นทารกในครรภ์ก็จะลืมทุกสิ่งที่ตนรู้ ภาพยนตร์เรื่องนี้เล่าเรื่องราวชีวิตของทารกที่ริมฝีปากไม่ได้รับการแตะ^{[ 13 ]}

ในหนังสือPrince OmbraโดยRoderick MacLeishรอยแยกบนริมฝีปากบนของเราถูกระบุว่าเกิดจากการถูก "เทวดาถ้ำ" ทำให้เงียบก่อนที่เราจะเกิด^{[ 14 ]}

ในตำนานของฟิลิปปินส์สิ่งมีชีวิตต้องมนต์อย่างดิวาตา (หรือเอนกันตาโด) มีผิวเรียบเนียน ไม่มีริ้วรอยแม้แต่ที่ข้อต่อ และไม่มีร่องเหนือริมฝีปาก^{[ 15 ]}

ในLes Misérablesของวิกเตอร์ ฮูโก ซึ่งแปลโดยอิซาเบล เอฟ. แฮปกูด ร่องเหนือริมฝีปากของฟานทีนถูกบรรยายไว้ดังนี้ “ในช่องว่างอันเป็นเอกลักษณ์ที่แยกฐานจมูกออกจากริมฝีปากบน เธอมีรอยพับที่มองไม่เห็นและมีเสน่ห์ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ลึกลับของความบริสุทธิ์ ซึ่งทำให้บาร์เบอรูสตกหลุมรักไดอาน่าที่พบในสมบัติของไอโคเนีย” เล่มที่สาม—ในปี ค.ศ. 1817 บทที่ 3—สี่และสี่^{[ 16 ]}

ในนิทานพื้นบ้านของไอซ์แลนด์ฮูลดูฟอล์กหรือ "ผู้คนลึกลับ" ที่มีลักษณะคล้ายเอลฟ์ อาจปรากฏตัวในรูปลักษณ์ของมนุษย์ทั่วไป แต่มีลักษณะทางกายภาพที่ทำให้พวกเขาแตกต่างออกไป นั่นคือ พวกเขามีร่องเหนือริมฝีปากนูน แทนที่จะเป็นเว้า

โอรังบุนเนียนหรือ "เอลฟ์" หรือ "คนลึกลับ" จากนิทานพื้นบ้านของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็มีลักษณะทางกายภาพที่คล้ายคลึงกันคือไม่มีร่องเหนือริมฝีปาก^{[ 17 ]}

• คันธนูของคิวปิด
• ส่วนระหว่างขากรรไกร
• หนวดทรงแปรงสีฟัน (หนวดร่องเหนือริมฝีปาก)
• การเจาะฟิลทรัม
• ปากแหว่ง