ศาสตราจารย์อุนรัต หรืออีกชื่อหนึ่งคือ ดาส เอ็นเด ไอเนส ไทรันเนน

ผู้เขียน	ไฮน์ริช มันน์
ภาษา	ภาษาเยอรมัน
สำนักพิมพ์	อัลเบิร์ต ลังเกน
วันที่เผยแพร่	1905

Professor Unrat, oder Das Ende eines Tyrannen (1905, แปลโดย Ernest Boyd เป็น Small Town Tyrant ) ซึ่งแปลว่า "ศาสตราจารย์ขยะ" ^{[ 1 ]}เป็นหนึ่งในผลงานที่สำคัญที่สุดของไฮน์ริช มันน์และมีชื่อเสียงจากการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Der blaue Engelที่มีมาร์ลีน ดีทริชเป็นนักแสดงนำหนังสือเล่มนี้ล้อเลียนระบบการศึกษาของชนชั้นกลางและชนชั้นสูงในเยอรมนีสมัยวิลเฮล์มินและมาตรฐานสองด้านของตัวละครเอก ในสหรัฐอเมริกา มีการตีพิมพ์ฉบับย่อของการแปลภาษาอังกฤษในปี 1932 ในชื่อ The Blue Angel

นวนิยายเรื่องนี้เริ่มต้นด้วย ครูโรงเรียน ผู้สันโดษวัย 50 กว่าปี เขาห่างเหินจากลูกชาย และปฏิบัติต่อนักเรียนราวกับเป็นศัตรู แต่เมื่อเขาอ่านสมุดบันทึกของนักเรียนคนหนึ่ง เขาได้ค้นพบการมีอยู่ของนักเต้นท้องถิ่น และเห็นได้ชัดว่านักเรียนของเขาชื่นชมเธอ เขาจึงไปเผชิญหน้ากับเธอในห้องแต่งตัวกล่าวหาว่าเธอทำให้เหล่านักเรียนเสื่อมเสีย และพยายามข่มขู่ให้เธอหนีออกจากเมือง แต่เธอกลับใช้เสน่ห์ดึงดูดใจเขาจนกลายเป็นคนรักและสามีที่ยอมจำนนต่อเธอ ส่งผลให้เขาต้องพังพินาศในอาชีพการงาน

ตัวเอกของเรื่องคือ ราต ครูโรงเรียนวัย 57 ปีที่เก็บตัวและเป็นม่าย เขาเหินห่างจากลูกชายเพราะลูกชายไม่ตั้งใจเรียนและมีสัมพันธ์ชู้สาวกับผู้หญิงมากมาย แม้ว่าทุกคนรอบตัวจะเป็นอดีตนักเรียนของเขาหรือเป็นลูกหลานของเขา แต่ราตก็ไม่ได้รับการยกย่องจากนักเรียนมากนัก เขาถือว่าฉายา "อุนรัต" (แปลตรงตัวว่า "ขยะ") เป็นการดูถูกส่วนตัว และถือว่าทุกวันในโรงเรียนเป็นการต่อสู้กับศัตรูของเขา ซึ่งก็คือนักเรียน และใช้การบ้านที่เป็นไปไม่ได้เป็นวิธีการเอาชนะ

หนึ่งในคู่ปรับที่น่าเกรงขามที่สุดของราทคือ โลห์มันน์ วัย 17 ปี ผู้ซึ่งมีไหวพริบเฉียบแหลม ทำให้เขารอดพ้นจากการลงโทษและทำให้อาจารย์ของเขาโกรธแค้น ราทพบบทกวีในสมุดบันทึกของนักเรียนที่เขียนถึง "คุณโรซา ฟรอยลิช" เขาจึงออกตามหาเธอ ที่ร้าน "บลูแองเจิล" เขาพบป้ายโฆษณา "นักเต้นเท้าเปล่า" โรซา ฟรอยลิช ขณะพยายามหลีกเลี่ยงนักเรียนของเขา ราทพบว่าตัวเองอยู่ในห้องแต่งตัวของนักเต้นคนนั้น ที่นั่นเขาจึงสั่งให้เธอหยุดชักชวนนักเรียนของเขาให้ประพฤติไม่ดีและออกจากเมืองไปทันที ในทางกลับกัน เธอเสนอไวน์ให้ศาสตราจารย์และพยายามเอาใจเขา

เช้าวันต่อมา ความขัดแย้งระหว่างนักเรียนและศาสตราจารย์ก็สงบลง เขาเกรงว่าจะถูกทำให้ขายหน้าในห้องเรียน ส่วนนักเรียนก็กลัวถูกอาจารย์ใหญ่ตักเตือน คืนนั้น เขาไปหาฟรอยลิชและอธิบายอย่างใจเย็นว่าการที่เธอรับไวน์ แชมเปญ และดอกไม้จากนักเรียนนั้นเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ เธออธิบายว่าเธอส่งของเหล่านั้นคืนให้นักเรียนอยู่แล้ว จากนั้นเธอก็ถอดเสื้อผ้า เริ่มต้นความสัมพันธ์กับราท ซึ่งทำให้เขาต้องเอาใจเธอทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหารหรู เสื้อผ้าใหม่ อพาร์ตเมนต์พร้อมเฟอร์นิเจอร์ แม้กระทั่งซักผ้าให้เธอ ในที่สุดเขาก็ถูกไล่ออกจากงาน แต่งงานกับเธอ และพบว่าเธอมีลูกสาว หลังจากสองปี ราทก็ล้มละลายทางการเงิน เพื่อนของภรรยาแนะนำให้เขาไปบรรยาย ซึ่งเป็นการแอบให้ภรรยาของเขามาสังสรรค์กับผู้ชายในบ้านที่เคยน่าเคารพนับถือของศาสตราจารย์

โลห์มันน์กลับเข้ามาในชีวิตของราทอีกครั้ง โดยเสนอที่จะจ่ายหนี้สินทั้งหมดของภรรยา แต่ราทที่หึงหวงพยายามบีบคอเธอและฉวยกระเป๋าเงินของโลห์มันน์ไป โลห์มันน์จึงแจ้งความกับตำรวจ และทั้งราทและภรรยาถูกจับกุม

• พ.ศ. 2473 (ค.ศ. 1930): เดอร์ โบลเอ เองเกล ผู้กำกับ: โจเซฟ ฟอน สเติร์นเบิร์ก ; กับเอมิล แจนนิงส์และมาร์ลีน ดีทริช
• 1959: เดอะ บลู แองเจิล (1959) ผู้กำกับ: เอ็ดเวิร์ด ดมิทริก ; นำแสดงโดยเคิร์ด ยูร์เกนส์
• 1972: Pinjra (มราฐี/ฮินดี) ผู้กำกับ: วี. ชานทาราม ; กับสันธยาและศรีราม ลากู^{[ 2 ]}
• 1973: อันโจ ลอยโร (โปรตุเกส บราซิล) ผู้กำกับ: อัลเฟรโด สเติร์นไฮม์; กับเวรา ฟิชเชอร์
• 1981: โลล่าผู้กำกับ: ไรเนอร์ แวร์เนอร์ ฟาสบินเดอร์

• Heinrich Mann: ศาสตราจารย์ Unrat หรือ Das Ende eines Tyrannenที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เยอรมัน
• โรงเรียนมัธยมอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์: เนื้อเรื่องโดยย่อ
• อันโจ โลอิโร (1973) ฉบับบราซิล