ในสมัยกรีกโบราณProxenyหรือproxenia ( ภาษากรีกโบราณ : προξενία ) คือข้อตกลงที่พลเมือง (ที่ได้รับการคัดเลือกจากเมือง) เป็นเจ้าภาพต้อนรับทูตต่างชาติโดยออกค่าใช้จ่ายเอง เพื่อแลกกับตำแหน่งเกียรติยศจากรัฐ พลเมืองผู้นั้นเรียกว่าproxenos ( πρόξενος ; พหูพจน์: proxenoiหรือproxeni , "แทนชาวต่างชาติ") หรือproxeinos ( πρόξεινος ) พระราชกฤษฎีกา proxeny ซึ่งเทียบเท่ากับหนังสือสิทธิบัตรและมติแสดงความขอบคุณจะออกโดยรัฐหนึ่งให้กับพลเมืองของอีกรัฐหนึ่งเพื่อตอบแทนการทำหน้าที่เป็นproxenosซึ่งเป็นเหมือนกงสุลกิตติมศักดิ์ที่ดูแลผลประโยชน์ของพลเมืองของอีกรัฐหนึ่ง วลีทั่วไปคือeuergetes (ผู้มีพระคุณ) และproxenos ( πρόξεινος τε ειη και ευεργέτης )

โปรเซนอสจะใช้อิทธิพลที่ตนมีในเมืองของตนเองเพื่อส่งเสริมแนวนโยบายแห่งมิตรภาพหรือพันธมิตรกับเมืองที่ตนเป็นตัวแทนโดยสมัครใจ ตัวอย่างเช่นซิมอนเป็นโปรเซนอสของสปาร์ตา ที่ เอเธนส์และในช่วงที่เขามีบทบาทสำคัญในทางการเมืองของเอเธนส์ ก่อนการปะทุของสงครามเพโลปอนเนเซียนครั้งที่หนึ่งเขาได้สนับสนุนนโยบายความร่วมมือระหว่างสองรัฐอย่างแข็งขัน ซิมอนเป็นที่รู้จักกันดีว่าชื่นชอบสปาร์ตามากจนตั้งชื่อลูกชายคนหนึ่งว่าลาเซดาเอโมนิ อุส (เนื่องจากสปาร์ตาเป็นที่รู้จักในชื่อลาเซดาเอมอนในสมัยโบราณ) ^{[ 2 ] [ 3 ]}

การเป็นตัวแทนเมืองอื่นไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถเข้าร่วมสงครามกับเมืองนั้นได้ หากเกิดสงครามขึ้น เพราะความจงรักภักดีสูงสุดของตัวแทนเมืองนั้นอยู่ที่เมืองของตนเอง อย่างไรก็ตาม ตัวแทนเมืองย่อมพยายามอย่างเต็มที่เพื่อป้องกันสงครามและแก้ไขความขัดแย้งที่อาจนำไปสู่สงคราม และเมื่อการเจรจาสันติภาพเริ่มขึ้น ความสัมพันธ์และไมตรีจิตของตัวแทนเมืองในเมืองศัตรูสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้

ตำแหน่งเจ้าหน้าที่ปกครองเมือง (proxenos) มักสืบทอดกันทางสายเลือดในครอบครัวใดครอบครัวหนึ่ง

การศึกษาในปี 2024 ในวารสารประวัติศาสตร์เศรษฐกิจเชื่อมโยงการมีอยู่ของข้อตกลงตัวแทนกับการเพิ่มขึ้นของกระแสการค้า^{[ 4 ]}

เดลอสเป็นที่รู้จักในฐานะนครรัฐ อิสระที่มี สถานที่ ศักดิ์สิทธิ์และท่าเรือ สำคัญในโลกกรีก เป็นศูนย์กลางการค้าและศูนย์กลางทางศาสนาที่ดึงดูดผู้มาเยือนจำนวนมากจากทั้งภายในและภายนอกโลกกรีก ในฐานะที่เป็นสถานที่กำเนิดของอพอลโลเดลอสจึงมีความสำคัญทางศาสนาในระดับแพนเฮลเลนิก ทำให้พระราชกฤษฎีกาของเดลอสมีอำนาจเชิงสัญลักษณ์ ในยุคเฮลเลนิสติกเดลอสอนุญาตให้มีการประกอบพิธีกรรมที่ไม่ใช่ของกรีก และทั้งชาวกรีกและไม่ใช่ชาวกรีกต่างมาถวายเครื่องบูชา ทำให้เดลอสเป็นสถานที่ที่เหมาะสมในการประกาศพระราชกฤษฎีกายกย่อง^{[ 5 ]}ในช่วงที่เดลอสเป็นอิสระ มีพระราชกฤษฎีกายกย่อง 507 ฉบับ รวมถึงฉบับที่ไม่มีคำว่า 'proxenos' และฉบับที่ไม่มีเกียรติยศอื่นใดที่เกี่ยวข้อง^{[ 6 ]}ในขณะเดียวกัน นักวิชาการบางคนเสนอว่าจำนวนพระราชกฤษฎีกาที่ระบุว่าเป็น Proxeny อย่างไม่ต้องสงสัยคือ 239 ฉบับ^{[ 7 ]}เดลอสเองเป็นเกาะเล็กๆ ที่มีพื้นที่อยู่อาศัยน้อยและประชากรพลเมืองน้อย ดังนั้นเกียรติยศส่วนใหญ่จึงมอบให้แก่ผู้ที่ไม่ใช่คนพื้นเมือง พระราชกฤษฎีกาที่ให้เกียรติ Proxeny ส่วนใหญ่ในรูปแบบของอนุสาวรีย์แยกต่างหาก มีช่วงเวลาใกล้เคียงกันและปรากฏขึ้นในภายหลัง โดยเริ่มตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราชและสิ้นสุดในศตวรรษที่ 2 หลังคริสต์ศักราช ใน บรรดาพระราชกฤษฎีกาเหล่านี้ มีจำนวนมากที่สุดที่ออกในศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช [ ^{7 ] ความ}เจริญรุ่งเรืองนี้อาจสะท้อนถึงสถานะทางการค้าที่เติบโตขึ้นของเดลอสภายใต้การควบคุมของเอเธนส์ แม้ว่านักวิชาการบางคนจะกล่าวว่าเป็นผลมาจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นเพื่ออิทธิพลในหมู่ราชอาณาจักรเฮลเลนิสติ ก ^{[ 7 ]} นอกจาก นี้ยังมีรูปแบบปกติของพระราชกฤษฎีกาที่ให้เกียรติ Proxeny ที่ออกโดยEcclesiaและสภาแห่งเดลอส:

ἔδοξεν τῆι βουлῆι καὶ τῶι δήμωι· Τηлέμνηστος Ἀριστείδου εἶπεν· ἐπειδὴ Μάαρκος Σέστιος Μαάρκου Φρεγεллανὸς ἀνὴρ ἀγαθὸς ὢν διατεлεῖ περί τε [τὸ] ἱερὸν καὶ τὸν δῆμον τὸν Δηledίων καὶ χρείας παρέχετα[ι] καὶ κοινεῖ τῆι πόлει καὶ ἰδί[αι] τοῖς ἐντυγχάνουσιν αὐτ[ῶι] τῶν πολιτῶν εἰς ἃ ἄν τις [αὐ]τὸν παρακαлεῖ, τὴν πᾶσα[ν σπου]δὴν καὶ ἐπιμέлειαν ποιούμ[ε]νος· περὶ δὴ τούτων δεδόχ[θαι] τῆι βουлῆι καὶ τῶι δήμωι· ἐπαινέσαι Μάαρκον Σέστιον Μαάρκου Φρεγεллανὸν ἐπὶ τῆι α[ἱ]ρέσει ἧν ἔχων διατεлεῖ περί τε τὸ ἱερὸν καὶ τὸν δῆμον τὸν Δηлίων καὶ εἶναι αὐτὸν πρ[ό]ξενον καὶ εὐεργέτην τοῦ τε ἱεροῦ καὶ Δηлίων καὶ αὐτὸν καὶ ἐγγόνους, εἶναι δὲ αὐτοῖς ἐν Δήλωι γῆς καὶ οἰκίας ἔνκτησιν [καὶ] πρόσοδον πρὸς τὴ[ν βουлὴν ․․․․]. ^{[ 8 ]}

คำแปล:

สภาและประชาชนมีมติว่า: เทเลมเนสโตส บุตรชายของอริสไตเดส เสนอว่า เนื่องจากมาร์คัส เซสติอุส บุตรชายของมาร์คัส แห่งเฟรเกลเล ชายผู้มีคุณธรรมสูงส่ง ยังคงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความทุ่มเททั้งต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และประชาชนแห่งเดลอส ให้ความช่วยเหลือทั้งในที่สาธารณะแก่เมืองและเป็นการส่วนตัวแก่ประชาชนที่ขอความช่วยเหลือจากเขาในเรื่องต่างๆ สภาและประชาชนจึงมีมติว่า: ยกย่องมาร์คัส เซสติอุส บุตรชายของมาร์คัส แห่งเฟรเกลเล สำหรับความประพฤติที่เขารักษาไว้ต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และประชาชนแห่งเดลอส และแต่งตั้งเขาและลูกหลานของเขาเป็นผู้แทนและผู้มีคุณูปการต่อทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และชาวเดลอส พวกเขายังมีสิทธิในการเป็นเจ้าของที่ดินและบ้านเรือนในเดลอส และมีสิทธิเข้าพบสภา [...]

พระราชกฤษฎีกาได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่าผู้ได้รับเกียรติเป็นผู้แทนของทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และชาวเดลอส พระราชกฤษฎีกาเริ่มต้นด้วยการระบุว่าหน่วยงานที่ออกพระราชกฤษฎีกาคือสภาและศาสนจักร ตามด้วยผู้เสนอชื่อ ชื่อและนามสกุลของผู้ได้รับเกียรติ เหตุผลในการมอบรางวัล ชื่อรางวัล และบางครั้งอาจลงท้ายด้วยรายละเอียดของการประกาศ พระราชกฤษฎีกาของเดลอสอาจไม่ได้ระบุเหตุผลเฉพาะสำหรับการยกย่อง แต่ระบุเพียงข้อความทั่วไปว่าเขาได้ทำประโยชน์แก่สถานที่ศักดิ์สิทธิ์และชาวเดลอส โดยทั่วไป ถ้อยคำค่อนข้างคงที่และเป็นสูตรสำเร็จ โดยมีสำนวนต่างๆ เช่น: 'เต็มความสามารถของเขาในการรับใช้ชาวเดลอส ซึ่งหันไปหาเขาเพื่อขอความช่วยเหลือในที่สาธารณะและส่วนตัว (χρειας παρεχόμενος καὶ κοινεῖ τεῖ πόлει καὶ ἰδίαι τοῖς ἐντιγχάνουσιν αὐτῶι Δηлίων)'. ^{[ 9 ]}

ก่อนปี 314 ก่อนคริสต์ศักราชพระราชกฤษฎีกาของเดลอสมีจำนวนน้อยและไม่เพียงพอที่จะสรุปรูปแบบการแสดงออกได้ ระหว่างปี 314 ก่อนคริสต์ศักราชถึงประมาณปี 230 ก่อนคริสต์ศักราชสถาบันที่ออกกฎหมายถูกแสดงออกในสองวิธี คือ 'ประชาชนจะเป็นผู้ตัดสิน (δεδόχθαι τῶι δήμωι)' และ 'สภาและประชาชนจะเป็นผู้ตัดสิน (δεδόχθαι τῆι βουλῆι καὶ τῶι δήμωι)' แต่พระราชกฤษฎีกาในเวลาต่อมา สถาบันที่ออกกฎหมายนั้นโดยพื้นฐานแล้วเหมือนกัน คือ 'สภาและประชาชนเป็นผู้ตัดสิน' การเปลี่ยนแปลงในการแสดงออกนั้นไม่เพียงพอที่จะพิสูจน์การเปลี่ยนแปลงในขั้นตอนการตัดสินใจ แต่อาจเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงในธรรมเนียมการบันทึกในหนังสือเท่านั้น^{[ 10 ]}ในเดลอส มีการประชุมเอ็กเคลเซียอย่างน้อยเดือนละครั้ง และ 'ἐκκλησία κυρία' หมายถึงการประชุมเอ็กเคลเซียปกติ^{[ 11 ]}หลังจากที่สภาและเอ็กเคลเซียผ่านมติรับรองแล้ว พระราชกฤษฎีกาจะถูกบันทึกไว้ในห้องประชุมสภา จากนั้นจึงประกาศในวิหาร พระราชกฤษฎีกาจะต้องถูกจารึกโดยสภาในห้องประชุมสภาและโดยเจ้าหน้าที่ศักดิ์สิทธิ์บนศิลาจารึกของวิหาร และบางครั้งพระราชกฤษฎีกาก็อาจถูกทบทวน^{[ 12 ]}

ในกรณีที่พระราชกฤษฎีกาของเดลอสไม่ได้มอบรางวัลแยกต่างหาก พระราชกฤษฎีกาจะตามมาด้วยเกียรติยศต่างๆ เช่น การยกเว้นภาษีทั้งหมด สิทธิในการได้มาซึ่งที่ดินและบ้าน สัญชาติ การเป็นสมาชิกในตระกูลที่ตนเลือก สิทธิพิเศษและภูมิคุ้มกันทางตุลาการ การเข้าถึงสภาและประชาชนอย่างเป็นพิเศษหลังพิธีกรรมทางศาสนา และที่นั่งพิเศษในการแข่งขัน^{[ 13 ]}ในทางปฏิบัติ พระราชบัญญัติหลายฉบับอาจมีผู้รับที่ไม่ได้อาศัยอยู่ในเดลอส แต่สิทธิเหล่านั้นเป็นหลักประกันสำหรับผู้ที่ได้รับเกียรติ และภูมิคุ้มกันรับประกันการคุ้มครองจากการถูกริบทรัพย์สิน ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในกรณีที่มีข้อพิพาทระหว่างรัฐบ้านเกิดและนครรัฐที่ได้รับเกียรติ พระราชกฤษฎีกาบางฉบับจะเขียนรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น 'ทรัพย์สินหรือสินค้าใดๆ ที่เฮเรสตราทอสได้มาหรือนำเข้าสู่เดลอสหรือฮิมเนียจะได้รับการยกเว้นจากการยึดโดยเจ้าหนี้หรือผู้ที่ทำสัญญากับเมือง เว้นแต่จะมีข้อตกลงส่วนตัวกับเฮเรสตราทอส' ^{[ 14 ]}

ในส่วนของจารึกที่มีเหตุผลเฉพาะสำหรับการยกย่อง เหตุผลสำหรับการยกย่องนั้นค่อนข้างหลากหลาย ตัวอย่างเช่น ในสงคราม ผู้บัญชาการ ชาวโรเดียน ทั้งสี่ มีหน้าที่รับผิดชอบในการป้องกันเกาะและความมั่นคงของกรีซในสงคราม^{[ 15 ]}เอพิคราเตสแห่งโรดส์บัญชาการเรือรบที่มีดาดฟ้า ร่วมกับเรือไตรเรมของชาวเกาะและเรือที่ไม่มีดาดฟ้าของชาวเอเธนส์ เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยของการเดินเรือ การป้องกันเกาะ และการปฏิบัติตามพันธะทางพิธีกรรมต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ [ ^{16 ] เซ}มอสแห่งโรดส์ปกป้องภรรยาและลูกสาวของชาวเดเลียนในสงคราม^{[ 17 ]}ในช่วงยุคเฮลเลนิสติก เดลอสรักษาพันธมิตรทางการเมืองและเศรษฐกิจกับอาณาจักรเฮลเลนิสติก เช่น ราชวงศ์ปโตเลไม ก์ ซึ่งเห็นได้จากพระราชกฤษฎีกาที่ยกย่องเจ้าหน้าที่ของพวกเขา ซึ่งสะท้อนให้เห็นในพระราชกฤษฎีกาการยกย่องด้วย พวกเขาอ้างถึงคำชมเชยของโซสตราทอสแห่งคนิดอส โดยตรง สำหรับ 'ความปรารถนาดีและบริการที่มั่นคงต่อปโตเลมีที่ 1 โซเตอร์และหมู่เกาะ' ^{[ 18 ]}แพทย์ เช่น อาร์คิปโปสแห่งคีออส ได้รับการยกย่องสำหรับการให้ความช่วยเหลือทางการแพทย์แก่ประชาชนในช่วงวิกฤต^{[ 19 ]}

• โรงพยาบาล
• เซเนีย

• Monceaux, P., Les Proxénies Grecques (ปารีส, 1885)
• วอลแบงก์, เอ็ม., ตัวแทนชาวเอเธนส์ในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสต์ศักราช (โทรอนโต, 1978)
• มาเร็ค ซี. ดี พร็อกซีนี (แฟรงก์เฟิร์ต อัม ไมน์, 1984) (Europäische Hochschulschriften: Reihe 3, Geschichte und ihre Hilfswissenschaften, 213)
• Gerolymatos, A., การจารกรรมและการทรยศ: การศึกษาเรื่องตัวแทนในการรวบรวมข่าวกรองทางการเมืองและการทหารในกรีกโบราณ (อัมสเตอร์ดัม, 1986)
• Knoepfler, D., Décrets Érétrians de Proxénie et de Citoyenneté (โลซาน, 2001) (Eretria Fouilles et Researches, 11)
• Gastaldi, Enrica Culasso, Le prossenie ateniesi del IV secolo aC: gli onorati asiatici (Alessandria: Edizioni dell'Orso, 2004) (Fonti e studi di storia antica, 10)
• สารานุกรมบริแทนนิกา

ลองค้นหาคำว่า "proxeny"ในวิกิพีเดีย ซึ่งเป็นพจนานุกรมเสรี

• สื่อที่เกี่ยวข้องกับProxenoiใน Wikimedia Commons