ตราตัมกาหรือตัมกา ( ภาษาเตอร์กิกโบราณ : 𐱃𐰢𐰍𐰀 , แปลตรงตัวว่า ' ตราประทับ' , ภาษามองโกล : Тамга)ᠲᠠᠮᠠᠭ᠎ᠠตราตัมกา ( Adyghe : тамыгъэ ) เป็นตรา ประทับ หรือตราสัญลักษณ์ นามธรรม ที่ใช้โดยชนเผ่าเร่ร่อนในยูเรเซียและวัฒนธรรมที่ได้รับอิทธิพลจากพวกเขา โดยเริ่มแรกใช้เป็นตราสำหรับปศุสัตว์ตราตัมกาถูกใช้เป็นตราสำหรับปศุสัตว์ของเผ่า ตระกูล หรือครอบครัวใดครอบครัวหนึ่งโดยเฉพาะ ตราตัมกาเป็นที่นิยมในหมู่ชนเผ่าเร่ร่อนในยูเรเซียตลอดช่วงยุคโบราณคลาสสิกและยุคกลาง ในฐานะที่เป็นตัวบ่งชี้ตระกูลและครอบครัว การรวบรวมและการเปรียบเทียบตราตัมกาอย่างเป็นระบบถือกันว่าให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัว บุคคล และกลุ่มชาติพันธุ์ในดินแดนสเตปป์^{[ 1 ] [ 2 ]}

สัญลักษณ์คล้ายแทมกาบางครั้งถูกนำมาใช้โดยชนเผ่าที่ตั้งถิ่นฐานถาวรใกล้กับที่ราบสูงปอนติก-แคสเปียนทั้งในยุโรปตะวันออกและเอเชียกลาง^{[ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]}การตีตราปศุสัตว์เป็นเรื่องปกติในหมู่ประชากรที่ตั้งถิ่นฐานถาวรส่วนใหญ่ ย้อนกลับไปถึงสมัยอียิปต์โบราณ^{[ 7 ]}ในหมู่ชาวเซอร์คัสเซียครอบครัวส่วนใหญ่ยังคงใช้แทมกาจนถึงทุกวันนี้ และประเพณีที่เกี่ยวข้องกับแทมกาได้ถูกรวมเข้าไว้ในภาษาอาดีเก คาบเซ^{[ 8 ] [ 9 ] [ 10 ]}

มีการคาดการณ์ว่าอักษรทัมกาของชาวเติร์กเป็นหนึ่งในแหล่งที่มาของอักษรเติร์กโบราณในช่วงศตวรรษที่ 6-10 ^{[ 11 ]}แต่ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 20 สมมติฐานนี้ถูกปฏิเสธอย่างกว้างขวางว่าไม่สามารถพิสูจน์ได้^{[ 12 ]}

แทมกามีต้นกำเนิดในยุคก่อนประวัติศาสตร์ แต่การใช้งานและการพัฒนาที่แน่นอนของแทมกาไม่สามารถติดตามได้อย่างต่อเนื่องตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม มีสัญลักษณ์ที่แสดงในศิลปะบนหินที่เรียกว่าแทมกาหรือคล้ายแทมกา^{[ 13 ]}หากสัญลักษณ์เหล่านี้ใช้เพื่อบันทึกการปรากฏตัวของบุคคลในสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง ก็อาจเทียบเท่ากับแทมกาในยุคกลางได้

ในระยะหลังของอาณาจักรบอสโพรานแห่งไครเมียราชวงศ์ผู้ปกครองได้ใช้ตราประจำตระกูล ซึ่งประกอบด้วยส่วนที่แสดงถึงครอบครัวและส่วนที่แสดงถึงกษัตริย์แต่ละพระองค์ เห็นได้ชัดว่าเป็นการสืบทอดประเพณีจากทุ่งหญ้าสเตปป์และเป็นการพยายามรวมกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานและกลุ่มเร่ร่อนภายในอาณาจักร^{[ 14 ]}

มีการค้นพบตราประจำตระกูล (tamga) หลายแบบที่เป็นของชนเผ่าฮั่น ซึ่งบางครั้งมีการประทับตรา เหล่านี้ ลงบนเหรียญกษาปณ์ของพวกเขาในช่วงที่ปกครองโดยจักรวรรดิ

• 
  Tamga แห่งKidaritesซึ่งปกครองบางส่วนของเอเชียกลางราวปี ค.ศ. 320–467
• 
  Tamga แห่งจักรวรรดิเฮฟทาไลต์ที่ปกครองบางส่วนของเอเชียกลางราวปี ค.ศ. 440–560
• 
  ชาวทัมกาแห่งเผ่าฮันอัลชอนซึ่งปกครองบางส่วนของเอเชียกลางและต่อมาคืออินเดียตอนเหนือ ในช่วงราวปี ค.ศ. 370–670

ตามที่ Clauson (1972, หน้า 504f.) กล่าวไว้ คำว่าtamga ในภาษาเตอร์กิกทั่วไป หมายถึง "เดิมทีเป็น 'ตรา' หรือเครื่องหมายแสดงความเป็นเจ้าของที่ติดไว้บนม้า วัว และปศุสัตว์อื่นๆ ต่อมาในยุคแรกๆ ได้กลายเป็นสิ่งที่คล้ายกับตราแผ่นดินหรือตราประจำตระกูลของยุโรป และปรากฏอยู่ด้านบนของอนุสาวรีย์งานศพของชาวเติร์กหลายแห่งและชาวคีร์กีซโบราณหลายแห่ง" ^{[ 15 ]}

ในหมู่ ชนชาติเติร์กสมัยใหม่ตราตัมกาเป็นลวดลายที่ใช้ระบุทรัพย์สินหรือปศุสัตว์ที่เป็นของตระกูลเติร์กโดยเฉพาะ โดยปกติจะเป็น ตรา หรือตราประทับปศุสัตว์[ ^{16 ] ใน}เติร์กสถาน ตราตัมกา ยังคงเป็นเช่นเดิม คือเป็นตราปศุสัตว์และเครื่องหมายประจำตระกูล ชาวเติร์กที่ยังคงเป็นกษัตริย์เร่ร่อนเลี้ยงสัตว์ในอนาโตเลียตะวันออกและอิหร่าน ยังคงใช้ตราตัมกาประจำตระกูลของตน และในความเป็นจริง ตราตัมกาได้กลายเป็นสัญลักษณ์ชาตินิยมที่เข้มข้น ราชวงศ์อักกอยุนลูและราชวงศ์คารากอยุนลูเช่นเดียวกับราชวงศ์อื่นๆ ในยูเรเซีย ได้นำตราตัมกามาประทับบนธงและเหรียญกษาปณ์ของตนด้วย

เมื่อตระกูลชาวเติร์กเข้ายึดครองพื้นที่เมืองหรือ ชนบทมากขึ้น ตราประจำ ตระกูล (tamga) ก็ค่อยๆ เลิกใช้ไป เนื่องจากวิถีชีวิตแบบเลี้ยงสัตว์ ถูกลืมเลือนไป สิ่งนี้เห็นได้ชัดเจนที่สุดในตระกูลชาวเติร์กที่เข้ายึดครองอนาโตเลียตะวันตกและ ตะวันออกหลังยุทธการมันซิเคิร์ต ชาวเติร์กที่เข้ายึดครองอนาโตเลียตะวันตกได้ก่อตั้งรัฐสุลต่านรูมและกลายเป็นขุนนางแบบโรมัน ส่วนใหญ่รับเอาสัญลักษณ์ของชาวมุสลิมในขณะนั้น คือตราประทับของโซโลมอนหลังจากที่รัฐสุลต่านแตกสลายกลายเป็น รัฐ กาซี ที่ขัดแย้งกันเอง (ดูอิสเฟนดิยาริดส์ , คารามานิดส์ ) มีเพียงรัฐกาซีออตโตมัน (ซึ่งต่อมากลายเป็นจักรวรรดิออตโตมัน ) เท่านั้น ที่ยังคงใช้ตราประจำตระกูล (tamga ) ซึ่งได้รับการออกแบบอย่างมีรูปแบบสูงมาก จนกระทั่งส่วนโค้งถูกลดทอนลงเหลือเพียงรูปพระจันทร์เสี้ยวในที่สุด

Tamgas ของเผ่า Oghuz ทั้ง 21 เผ่า (เนื่องจาก Charuklug ไม่มี) ตามที่Mahmud al-Kashgari กล่าวไว้ ในDīwān Lughāt al-Turk : ^{[ 17 ]}

• 
  คินิก
• 
  Kayı
• 
  บายันดูร์
• 
  ยี่หวา
• 
  ซาลูร์
• 
  อัฟชาร์
• 
  เบกติลี
• 
  บูกดุซ
• 
  บายัต
• 
  ยาซิเกียร์
• 
  เอมูร์
• 
  คาราโบลุก
• 
  อัลคาโบลุก
• 
  Taşburun (Iğdır)
• 
  อูเรกิร์ ( ยูเรกิร์ )
• 
  โดดุรคา
• 
  อูลายุนดลูğ
• 
  โดเกอร์
• 
  เปเชเน็ก
• 
  ชูวาลดาร์
• 
  เชปนี

เผ่า	ซับแคลน	ทัมก้า
ผู้สูงอายุยูซ
Qaŋlı		,
จาลายีร์
ดูลัต		,
	สิกิม	, ,
	จานิส
	บอตเบย์
	ชิมิร์
อัลบัน
สุวัน
ซารี-อูยซิน
Şapıraştı		, ,
โอชาคตี
อิสตี		,
	ออยิก	,
	ทิลิก
เซอร์เกลี		, , ,
Şanışqılı		,
กลาง Jüz
อาร์กิน
	Joğarı şekti
	Tömengi şekti
ทาราคตี		,
นายเนย์แมน		,
	บัลตาลี
	บากานาลี	, ,
	บูร์รา
	คาราเกอเรย์
	มาตาย
	ซาดีร์	,
คิปชัก
โคนีรัต
	ซาญิล
วัก		, ,
	เออร์เกเนกติ วัก	,
ชาวเคราอิต
	อาชามายลี
	อาบัก
จูเนียร์ ยูซ
บายูลี
	อาเดย์	,
	เบริช	, , ,
	อัลติน	,
	จัปป้า	, , ,
	เอเซนเตมีร์	,
	ทาซ	,
	บายบักตี	, , ,
	ทาน่า
	มาสการ์
	อัลติบาส (อาลาชา)	, ,
	Qızılqurıt	, , ,
	เชอร์เกช	, ,
	อิซิก	,
อาลิมูลี
	การาสากัล	, ,
	การาเกเซก	,
	ทอร์ทการา
	เชกติ	, ,
	โชเมเคย์
เจติรูว์
	ทาบิน	, ,
	ทามะ	, ,
	จาบาบิล
	เทเลว	,
	เคอร์เดอรี
	เคเรย์อิท	,
	เดือนรอมฎอน
นอกระบบ Jüz
โทเร่		,
โคจา		,
โทเลญกิต
โนไก-กาซัก

"Tamga" หรือ "tamag'a" มีความหมายตรงตัวว่า "ตราประทับ" หรือ "ตรา" ในภาษามองโกลและหมายถึงสัญลักษณ์เชิงสัญลักษณ์ที่ชนเผ่าหรือตระกูลมองโกลต่างๆ ในเอเชียกลางเคยใช้ในอดีต ตามที่ Clauson (1972, หน้า 504) กล่าวไว้ เดิมทีเป็นคำภาษาเตอร์กิกที่ "ใช้เรียก 'ตราประทับ' ของจีน และส่งต่อมายังภาษามองโกลในความหมายนี้ว่าtamaga " ^{[ 15 ]}

ในจักรวรรดิมองโกลตราตัมฆาเป็นตราประทับที่ใช้กับสินค้าที่ต้องเสียภาษี และโดยนัยเดียวกันก็หมายถึงภาษีการค้า (ดูยุโรปตะวันออกด้านล่าง) ^{[ 18 ]}ในศตวรรษที่สิบสามและสิบสี่ เจ้าหน้าที่เก็บภาษี ของมองโกลจะประทับตรา (ตัมฆา) ลงบนสินค้าเพื่อเป็นหลักฐานการชำระเงินที่ประตูเมืองหลังจากชำระภาษีแล้ว^{[ 19 ]}เจ้าหน้าที่เหล่านี้เป็นที่รู้จักในภาษามองโกลว่า ตัมฆาชี (ผู้ประทับตรา) ^{[ 20 ]}

มีการค้นพบตราตัมกาของมองโกลมากกว่าร้อยแบบ ตราตัมกาบางแบบถูกนำมาใช้โดยผู้ปกครองมองโกลและเติร์กในยุคกลาง และถูกนำไปใช้บนเหรียญและตราประทับที่ออกโดยผู้ปกครองเหล่านั้น ตราตัมกาพบได้มากที่สุดบนเหรียญอิสลามที่ออกโดยทายาทของเจงกิสข่านในอาณาจักรต่างๆ ของเอเชียกลางในช่วงศตวรรษที่ 13 และ 14 โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาณาจักรชากาไต ตราตัมกาเป็นที่น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับนักสะสมเหรียญ และมีการกล่าวถึงในงานวิชาการหลายชิ้นที่เกี่ยวข้องกับเหรียญอิสลามในยุคกลางของเอเชียกลาง อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันนักสะสมเหรียญและนักประวัติศาสตร์มีตัวเลือกจำกัดในการแสดงสัญลักษณ์ตัมกาในรูปแบบข้อความ และไม่สามารถแลกเปลี่ยนข้อความที่มีสัญลักษณ์ตัมกาได้อย่างน่าเชื่อถือ เนื่องจากสัญลักษณ์เหล่านั้นแสดงเป็นภาพ วาดด้วยมือ หรือใช้แบบอักษรเฉพาะ หมอ Nyamaa ^{[ 21 ]}ระบุสัญลักษณ์ tamga เกือบหนึ่งร้อยรายการที่ใช้บนเหรียญ แม้ว่าจะมีเพียงประมาณครึ่งหนึ่งเท่านั้นที่สามารถกำหนดให้กับผู้ปกครองเฉพาะเจาะจงได้ และบางส่วนเป็นรูปแบบที่แตกต่างกันหรือรูปแบบการนำเสนอของ tamga เดียวกัน^{[ 22 ]}

• 
  นารัน ทัมกา หรือ อองกิน ทัมกา
• 
  ทัมกาแห่งเจงกิสข่าน
• 
  ทัมกาแห่งทูลุยข่าน
• 
  ทัมกาแห่งโอเกเดย์ข่าน
• 
  ทัมกาแห่งซากาไดข่าน
• 
  ทัมกาแห่งจูชีข่าน
• 
  ทัมกาแห่งกูยุกข่าน

นอกจากนี้ ยังมีการประทับตราตัมกาโดยใช้เหล็กร้อน บนสัตว์เลี้ยง เช่น ม้า ใน ประเทศมองโกเลียในปัจจุบันและสัตว์อื่นๆ เพื่อระบุว่าปศุสัตว์นั้นเป็นของครอบครัวใด เนื่องจากปศุสัตว์ได้รับอนุญาตให้เดินเตร่ได้ในเวลากลางวัน แต่ละครอบครัวจะมีเครื่องหมายตัมกาของตนเองเพื่อความสะดวกในการระบุตัวตน เครื่องหมายตัมกาไม่ได้มีความซับซ้อนมากนัก เนื่องจากทำจากเหล็กดัดโค้งโดยแต่ละครอบครัว

นอกจากนี้ ทามากายังใช้เป็น "ตราประทับประจำชาติ" ของมองโกเลีย ซึ่ง ประธานาธิบดีมองโกเลียจะมอบให้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเปลี่ยนผ่านอำนาจไปสู่ประธานาธิบดีคนใหม่ ในกรณีของประธานาธิบดี ทามากาจะมีความประณีตกว่าเล็กน้อยและบรรจุอยู่ในกล่องไม้

คำว่า "tamga" มาจากภาษาเตอร์กิก และถูกยืมมาใช้ในภาษาคอเคซัส เช่นภาษาอะดีเก : тамыгъэ , โรมันไนซ์:  tamığə ; ภาษาคาบาร์เดียน : дамыгъэ , โรมันไนซ์:  damığəในหมู่ชาวเซอร์คัสเซียนเกือบทุกครอบครัวยังมี tamga อยู่จนถึงทุกวันนี้^{[ 23 ] [ 8 ]} tamga ประกอบด้วยเส้นและตะขอที่เรียบง่าย และทำหน้าที่เป็นตราประจำตระกูล เครื่องหมายแสดงกรรมสิทธิ์ และสัญลักษณ์แสดงวงศ์ตระกูล^{[ 24 ]}กฎสำหรับการใช้ tamga ถูกรวมเข้าไว้ในKhabzeโดยตรง^{[ 9 ]}ครอบครัวใช้มันเป็นหลักในการตีตราปศุสัตว์ เช่น ม้าและแกะ^{[ 25 ] [ 26 ]}บิดาส่งต่อ tamga ให้แก่บุตรชาย และกฎหมายจารีตประเพณีห้ามมิให้ผู้ใดปลอมแปลงหรือใช้เครื่องหมายของครอบครัวอื่นอย่างเด็ดขาด^{[ 27 ] [ 28 ]}ตราตัมกามีประโยชน์หลายอย่างนอกเหนือจากการเกษตร ตราตัมกามักใช้เป็นตราประทับหรือลายเซ็นบนเอกสาร ช่างฝีมือใช้ประทับตราลงบนผลิตภัณฑ์เพื่อแสดงแหล่งที่มา ครอบครัวแกะสลักลงบนหลุมศพเพื่อระบุตัวผู้ตาย และผู้บัญชาการวาดลงบนธงทหาร^{[ 24 ] [ 29 ]}การสูญเสียธงที่มีตราตัมกาของครอบครัวถือเป็นเรื่องน่าอับอาย^{[ 30 ]}ในยุคปัจจุบันตราตัมกาได้สูญเสียประโยชน์ในการใช้ประทับตราปศุสัตว์หรือประทับตราเอกสาร แต่ยังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้ในฐานะ "สัญลักษณ์ของครอบครัว" หรือตราประจำตระกูล^{[ 10 ] [ 31 ]}ตราตัมกายังคงใช้ในงานศิลปะและมักถูกรวมเข้ากับลวดลายเรขาคณิตของเสื่อทอหลากสีแบบดั้งเดิมและพรมละหมาด^{[ 32 ]}ครอบครัวยังคงแกะสลักตราตัมกาลงบนอาวุธและแหวน และแกะสลักลงบนหลุมศพเพื่อระบุตำแหน่งที่ฝังศพของญาติอย่างชัดเจน^{[ 8 ]}ในตุรกี เนื่องจากชาวเซอร์คัสเซียนถูกบังคับให้ใช้นามสกุลภาษาตุรกีตามกฎหมายนามสกุลพวกเขาจึงแกะสลัก tamgas ลงบนศิลาจารึกเพื่อรำลึกถึงครอบครัวชาวเซอร์คัสเซียนของพวกเขา^{[ 30 ]}

ในอินกูเชเทียสมาชิกของชนชั้นสูงใช้ตราตัมกาเป็นสัญลักษณ์สืบทอดทางสายเลือด ซึ่งสามารถเห็นตัวอย่างได้บนกลุ่มหอคอยในหมู่บ้านต่างๆ เช่น เออร์ซี เอจิกัล ทาร์กิม คัมคี เยฟลอย และโวฟนูชกี^{[ 33 ]}

ตลอดช่วงต้นยุคกลาง ขุนนาง รูริคิดแห่งรัสใช้สัญลักษณ์คล้าย Tamga เพื่อบ่งบอกสิทธิ์ในทรัพย์สินต่างๆ ( สัญลักษณ์รูริคิด ) ^{[ 34 ]}เป็นไปได้มากว่าสัญลักษณ์เหล่านี้มีต้นกำเนิดมาจากKhazar (เติร์ก) ^{[ 35 ]}และได้รับการนำมาใช้พร้อมกับการขยายตัวของรัสเข้าไปในดินแดนสเตปป์^{[ 36 ]}กระบวนการผสมผสานวัฒนธรรมขององค์ประกอบจากสเตปป์ที่คล้ายกันนี้ยังสามารถสงสัยได้ว่าเกิดขึ้นกับ (หรือก่อน) จักรวรรดิบัลแกเรียที่สอง (1185–1396) เนื่องจากธงของ จักรวรรดิ มีลักษณะคล้ายกับสัญลักษณ์รูริคิดโดยมีรูปร่างเป็นตรีศูล

ในกลุ่มภาษาสลาฟตะวันออก คำว่าtamga (ภาษารัสเซีย тамга) หมายถึงสถาบันของรัฐด้านศุลกากรชายแดน พร้อมด้วยกลุ่มคำที่เกี่ยวข้อง ได้แก่rastamozhit (ภาษารัสเซีย растаможить, ภาษาเบลารุส растаможыць, ชำระภาษีศุลกากร), tamozhnya (ภาษารัสเซีย таможня, ศุลกากร), tamozhennik (ภาษารัสเซีย таможенник, เจ้าหน้าที่ศุลกากร) ซึ่งมาจากการใช้คำว่า tamga เป็นใบรับรองของรัฐในภาษาสลาฟตะวันออก คำศัพท์เกี่ยวกับทุ่งหญ้าสเตปป์นั้นแข่งขันกับรูปแบบที่สันนิษฐานว่ามีต้นกำเนิดมาจากภาษาเยอรมัน (ภาษาสลาฟโบราณ мꙑто ค่าธรรมเนียม, ภาษารัสเซีย (ในอดีต) мы́то "ภาษีศุลกากร", ภาษาอูเครน мито "ค่าธรรมเนียม, ภาษีศุลกากร", และภาษาเบลารุส мытня, ภาษาอูเครน митниця "ศุลกากร"; เปรียบเทียบกับภาษาเยอรมันMaut "ค่าธรรมเนียมถนน" และภาษาละตินยุคกลางmūta "ค่าธรรมเนียม")

ในศตวรรษที่ 20 ตรีศูลของราชวงศ์รูริคิด ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่าตริซูบ (тризуб) ได้ถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำชาติและตราแผ่นดินของยูเครนโดยแบบสมัยใหม่ได้รับการออกแบบโดยวาซิล คริเชฟสกี (1918) และอันดรีย์ เกรชีโล , โอเล็กซี โคคาน และอีวาน ตูเรตสกี (1992)

ในรัฐ เติร์ก-มองโกลช่วงปลายยุคกลางคำว่า"ตัมกา" (tamga)ถูกใช้เรียกตราประทับหรือตราสัญลักษณ์อย่างเป็นทางการทุกชนิด การใช้งานนี้ยังคงมีอยู่ในจักรวรรดิอิสลามยุคใหม่ตอนต้น ( จักรวรรดิออตโตมันจักรวรรดิมุกล ) และในบางรัฐที่สืบทอดต่อมาในยุคปัจจุบัน

ใน ภาษา อูร์ดู (ซึ่งรับเอาคำศัพท์จากภาษาเตอร์กิกมาใช้) คำว่าTamghaใช้ใน ความ หมาย ของ เหรียญรางวัลTamgha-i-Juratเป็นเหรียญรางวัลทางทหารสูงสุดอันดับสี่ของปากีสถานมอบให้แก่ทุกยศชั้นผู้น้อยที่แสดงความกล้าหาญและมีผลงานโดดเด่นในการรบTamgha-i-Imtiazหรือ Tamgha-e-Imtiaz (ภาษาอูร์ดู: تمغہ امتیاز ) ซึ่งแปลว่า "เหรียญแห่งความเป็นเลิศ" เป็นเกียรติยศสูงสุดอันดับสี่ที่รัฐบาลปากีสถานมอบให้แก่ทั้งทหารและพลเรือนTamgha-i-Khidmatหรือ Tamgha-e-Khidmat ( تمغۂ خدمت ) ซึ่งแปลว่า "เหรียญแห่งการบริการ" เป็นเกียรติยศสูงสุดอันดับเจ็ดที่รัฐบาลปากีสถานมอบให้แก่ทั้งทหารและพลเรือน มอบให้แก่นายทหารชั้นประทวนและยศอื่นๆ ที่ทำคุณความดีมายาวนานหรือมีผลงานโดดเด่นในด้านที่ไม่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติการทางทหาร

ในประเทศอียิปต์คำว่าdamgha ( ภาษาอาหรับ : دمغة ) หรือtamgha ( تمغة ) ยังคงใช้ในสองบริบท บริบทแรกคือภาษีหรือค่าธรรมเนียมเมื่อติดต่อกับหน่วยงานราชการ โดยปกติจะอยู่ในรูปของแสตมป์ที่ต้องซื้อและติดลงบนเอกสารของทางราชการ เช่น ใบขับขี่ หรือโฉนดที่ดิน คำนี้มีที่มาจากคำว่าdamga resmi ในสมัยออตโตมัน บริบทที่สองคือแสตมป์ที่ติดบนเครื่องประดับทุกชิ้นที่ทำจากทองหรือเงินเพื่อแสดงว่าเป็นของแท้ ไม่ได้ทำจากโลหะคุณภาพต่ำกว่า

• เครื่องหมายบ้าน
• มอน (ตราสัญลักษณ์)
• Siglas poveiras
• ตุฆรา

• Fetisov, A. (2007). "ป้าย 'Rurikid' จากโบสถ์ B3 ที่ Basarabi-Murfatlar" (PDF) Studia Patzinaka . 4 (1). แปลโดย Galkova, I.: 29– 44. เก็บถาวรจากต้นฉบับ(PDF)เมื่อ 2020-09-28 . สืบค้นเมื่อ2010-07-14 .
• "พจนานุกรมภาษาตุรกีออตโตมันออนไลน์ "
• ปากซอย, HB (มิถุนายน 2547). "เครื่องหมายระบุตัวตน: Uran, Tamga, Dastan" . ทรานโซซิเซียนา . 8 .
• ยาตเซนโก, SA (2001) Знаки-тамги ираноязычных народов древности и раннего средневековья [ Tamga-สัญลักษณ์ของชนชาติที่พูดภาษาอิหร่านในสมัยโบราณและยุคกลางตอนต้น ] มอสโก: Восточная литература. ไอเอสบีเอ็น 5-02-018212-5.