วิเทลโล ( ภาษาโปแลนด์ : Witelon ; ภาษาเยอรมัน : Witelo ; ประมาณ ค.ศ. 1230 – 1280/1314) เป็นนักบวชชาว โปแลนด์ นักวิทยาศาสตร์นักเทววิทยานักปรัชญาธรรมชาติและเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ปรัชญาของโปแลนด์

ชื่อของวิเทลโลแตกต่างกันไปในแต่ละแหล่งข้อมูล ในสิ่งพิมพ์ยุคแรกๆ เขาถูกอ้างถึงในชื่อต่างๆ เช่น Erazmus Ciolek Witelo, Erazm Ciołek, Vitellio และ Vitulon ปัจจุบัน เขามักถูกเรียกด้วยชื่อภาษาละตินว่าVitello Thuringopolonisซึ่งมักย่อเหลือเพียง Vitello

ชื่อจริงและสถานที่เกิดของวิเทลโลไม่แน่ชัด คาดว่าเขาเกิดราวปี ค.ศ. 1230 ในไซลีเซียใกล้กับเลกนิกา [ ^{1 ] แม่}ของเขามาจากตระกูลอัศวินชาวโปแลนด์ ขณะที่พ่อของเขาเป็น ผู้ตั้งถิ่นฐาน ชาวเยอรมันจากทูริงเกียเขาเรียกตัวเองในภาษาละตินว่า " Thuringorum et Polonorum filius " ซึ่งหมายถึง "บุตรแห่งทูริงเกียและโปแลนด์ " เขาศึกษาที่มหาวิทยาลัยปาดัวราวปี ค.ศ. 1260 จากนั้นจึงไปที่วิแตร์โบเขาเป็นเพื่อนกับวิลเลียมแห่งโมเออร์เบเกผู้แปลอริสโตเติลจากภาษากรีกเป็นภาษาละติน ผลงานชิ้นสำคัญที่ยังหลงเหลืออยู่ของวิเทลโลเกี่ยวกับทัศนศาสตร์คือPerspectivaซึ่งเสร็จสมบูรณ์ราวปี ค.ศ. 1270–78 ^{[ 2 ]}ได้รับการอุทิศให้กับวิลเลียม ในปี ค.ศ. 1284 เขาได้อธิบายการสะท้อนและการหักเหของแสง^{[ 3 ]}

Perspectivaของ Vitello ส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากผลงานของนักปราชญ์Alhazen ( Ibn al-Haytham ; เสียชีวิตประมาณปี 1041) และRobert Grossetesteและเขาก็มีอิทธิพลต่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นหลัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งJohannes Keplerตำราเกี่ยวกับทัศนศาสตร์ของ Vitello มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับฉบับภาษาละตินของผลงานภาษาอาหรับของ Ibn al-Haytham: Kitab al-Manazir ( หนังสือทัศนศาสตร์ ; De aspectibusหรือPerspectivae ) และทั้งสองฉบับพิมพ์ในฉบับFriedrich Risner Opticae thesaurus (Basel, 1572) ^{[ 4 ]}

Perspectivaของ Vitello ซึ่งอิงตามงานวิจัยด้านทัศนศาสตร์ของ Ibn al-Haytham ยังมีอิทธิพลต่อทฤษฎีทัศนวิสัยในยุคเรเนสซองส์อีกด้วยCommentario terzo ( คำอธิบายที่สาม ) ของLorenzo GhibertiอิงตามการแปลภาษาอิตาลีของPerspectiva ภาษาละติน ของ Vitello ^{[ 5 ]}

ตำราของวิเทลโลยังประกอบด้วยเนื้อหามากมายในด้านจิตวิทยาโดย ได้กล่าวถึงมุมมองที่ใกล้เคียงกับแนวคิดสมัยใหม่เกี่ยวกับการเชื่อมโยงความคิดและจิตใต้สำนึก

นอกจากนี้ Perspectivaยังรวมถึง การอภิปราย เชิงอภิปรัชญาแบบเพลโต ด้วย Vitello โต้แย้งว่ามีร่างกายทางปัญญาและทางกายที่เชื่อมโยงกันด้วยเหตุและผล (สอดคล้องกับ หลักคำสอนของ อุดมคติเกี่ยวกับสากลและความเป็นจริง) ซึ่งแผ่มาจากพระเจ้าในรูปแบบของแสงศักดิ์สิทธิ์ สำหรับ Vitello แสงนั้นเป็นสิ่งแรกในบรรดาสิ่งที่รับรู้ได้ทั้งหมด และมุมมองของเขาเกี่ยวกับแสงนั้นคล้ายคลึงกับมุมมองของRoger Baconแม้ว่าในเรื่องนี้เขาจะใกล้เคียงกับมรดกของAlhazen มากกว่า ^{[ 6 ]}

ในหนังสือPerspectivaวิเทลโลได้กล่าวถึงผลงานอื่นๆ ที่เขาเขียนไว้ ซึ่งส่วนใหญ่ไม่หลงเหลืออยู่แล้ว แต่De natura daemonumและDe primaria causa paenitentiaeยังคงได้รับการกู้คืนมาได้

หลุม อุกกาบาต วิเทลโลบนดวงจันทร์ ได้รับการตั้งชื่อตามเขา

• ประวัติศาสตร์ปรัชญาในโปแลนด์
• รายชื่อเสา
• รายชื่อนักวิทยาศาสตร์ที่เป็นนักบวชคาทอลิก

• แกลเลอรีออนไลน์ คอลเลกชันประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ ห้องสมุดมหาวิทยาลัยโอคลาโฮมาภาพความละเอียดสูงของผลงานและ/หรือภาพเหมือนของวิเทโล ในรูปแบบไฟล์ .jpg และ .tiff
• อนุสาวรีย์ Erasmus Ciołek Witelo ในหมู่บ้าน Żórawina เทศมณฑลวรอตซวาฟ จังหวัดโลเวอร์ไซลีเชียน โปแลนด์ตะวันตกเฉียงใต้[1]